Xanti Iparragirre Perurena
Ni ez naiz gerraren zale
(1989)
Ni ez naiz gerraren zale
horren jakinean zaude.
Urteak balan pare
etxetik urrun gaude,
buru bihotzak ozpinez
eta noiz arte jakin ez.
Herrian nahi nuen bizi
baina joan behar ihesi.
Lotura danak hautsi
guztia bertan utzi;
buru bihotzak minbera
esku hutsik nunbaitera.
Egunak luze badira
urteak laster joan dira
urrunetik begira
utzitako mendira
ezin dut aurkitu pozik
ametsetan izan ezik.
Lehen lan askotan sartua
nire buruaz ahaztua
orain erdi nahastua
barru dena hustua
sator zulotik begira
galdezka, nun ote dira?
Behar zuenai lagundu,
hortan ez naiz lo egondu
tresna guztiak kendu
mila zakurrez zaindu;
orain sator baten pare
zulotik atera gabe.
Ametsetan gau ta egun
noiz irtengo ote dugun
ixilik eta ilun
bakardadea lagun
zu, jarraika zatozena:
zutan dut itxaropena.
Borda zaharrean
Euskal Herriko xoko batean
Nafarroaren ipar aldean
mendi gailur bi bistan direla
eskuin Baigura ezker Iparla
bien erdian ni ametsetan
bihotz minean esku hutsetan
gorantz begira
joan ezin nintekeen mendira.
Kate tristeok laburrak dira
Inoiz irten naiz etxetik gora
oihan zokotik mendi kaskora
goizean goizik etxera sartu
nehor ez dadin nitaz ohartu.
Egun, euriak harrapatzean
sartu naiz ardi borda batean
argi begiak
ikatzez margoturik hizkiak
gerla garaiko iheslariak.
Euskal izenak dagoz lerroan
haien urratsak ditut gogoan.
Beren lurretik doaz ihesi
itzulerakoik ez dut ikusi.
Urteen karga hor daramate
euskal herria zer den diote.
Bihotz dardara...
ni ere berdin nator bordara,
zu kondairaren gordailu zara.
Egur zaharreko lanai begira
galdezka nago: non ote dira?
Hainbat iragan zure barnetik
orain ni ere bide beretik.
Borda zahar zure baitan dabila
abertzale on oihu ixila.
Zaude lekuko.
Egiaz joka nahi dugulako
gure burruka ez da galduko.
Zu hor zutitu zintuztenetik
zenbat hil dira herriagatik?
Ikusi duzu hainbat gudari
odol isurtzen bere lurrari.
Abertzaleak ez du etsiko
etsaien esku ez du utziko.
Zu ez erori.
Ireki zugan heldu denari
lehengo liburu zahar bat iduri.
Euskal sustraien arnas bizia
zutan badago zer ikasia.
Barkatu gure eskerrik eza
jarrai eskaintzen zure babesa
gure lurrean oinperatuak
bakardadera kondenatuak
gu eta euskera
zure barnean bilduko gera
zazpi lurralde denok batera.
![]() |
Xanti Iparragirre Perurena
1934
Orereta
1981 urtean alde egin behar izan zuen etxetik. Lapurdin bizi da, erbestean. Biziaren Azala liburua argitaratu zuen 1998an. |