Poza eta gero

JOSE LUIS OTAMENDI

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 1990 Jose Luis Otamendi

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 1990eko apirila

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

Zure gorputzak suaren koloreak ditu

zure ausentziak negua dakargu

                        hego haizearekin

                        pagadiak dantza dagi uso beltzak jaulkiz

                        milaka uso urgun

zure begietan itsasoak gaua jotzen du

I

Zure gorputzak suaren koloreak ditu

zure ausentziak negua dakargu

                        hego haizearekin

                        pagadiak dantza dagi uso beltzak jaulkiz

                        milaka uso urgun

zure begietan itsasoak gaua jotzen du

Kometatik tira

munduak bira

ziba borobila

umetako ikasgai hura

saboteatu zuen errima

errime haizearen arima

Zelai horretan belarra beltza

            ardiak kautxozkoak

            zure begietan piratek itsatsi azken proklama

            EDERRA ZARA

mamuak gordetzen gure etxea

Tarzan irratian kantatzen ari

ska

zure gorputzean tigre bakartia bizi da

Mendiaren begiak harrak janak ditu

zureak nik oraintxe jango dizkizut

hodeiaren lepoa zuri-zuri nago

ni zu ukitzeko irrikitan dago

kaiua hondarretan jolasean nabil

ni zure inguruan eroturik dabil

zerua zazpiretan itzaltzera noa

ni zugana gero izar bila doa

itsasoak oinetan izerdi asko du

artilezko galtzetak jantzi dizkiogu

Askotan

zure begiekin gertatu ohi zaidanez

beste norbaitek aurrea hartzen didan arren

gauero saiatzen naiz

kafesnearekin ilargia jaten

Triste zaude

triste

erromantzetan bezala

bakardadeak jota

ene maitetto guri samur eder

arnasgela hutsa

saguek jan dizute bihotza

Marrubiak bihotz ttipiak balira

erraz litzateke maitasuna partitzen

uda haseran

saski handiez

poemak zinezko txalupa balira

erraz besteren izuari ematea bira

«primus circumdedisti me» etabar

haizearen oinetan

urteak balira muino

eder litzateke elkar bilatzea

gorputzak balira erreka

ametsak

besterenean ito

Poto batean sartuta zeukat

minutu hura

hiri emateko gauean

eta usoak milaka

udazkenean barrena

lanbroa zeukat gordeta

kaxa batean

hiretzat

eta eguzkia

hankak berotzeko

bakarrik bahago neguan

Hodeien atzetik

euria eragingo diet gau epeletan

bila zaitzaten

nire kuadernoak beteko dituzu

hutsunez

noizbait ahazten banauzu

udaberriaren ertzetan

ez dut atertu

sutan labeak irakiten galdeak

maitatzeko konplotean dihardut

Udaberria

bakardadeak ere

ezartzen dizkik xoxomikoteak

oroitzen porrota

besarkadak kainozuloetan

ostarte hauskorra

beldur kazkabarra

udaberria

lehenbiziko euliak

elurrak hil dizkik parkean beltzago ezinda

udaberria

zinema hotzetan

libertadeaz maitemintzen gara

Pinu adarretan

orduak urkatuta daude

                        berde

zeru hodeietan

izar bana itsatsia datza

                        beltza

zure eskuetan

desioa handitzen ari

                      gori

nire bihotzean

askoren odolak irakin

                        zuri

kale zokoetan

zakur bat zoriontsu dabil

                            urdin

Itsasoa eta haruntzago

zure begiak eta haruntzago

zerua eta haruntzago

gure eskuak eta haruntzago besteak

hodei eta su gehiago

II

Arrenkuraz gazteluak

zeinetan ni

pozarekin ezpatak

zeinetan zu

desioetan atakak

zabalduko bait ditu

beldurra hondartza ederretan setiatua dugu

Hortzak beira apurrekin nahasian

eta itsasoa

ingaderoko tabernan

ama

familia eraitsien kondarrez

gaztelu berriak jasotzen

kausitu ditut

festak gure oroitza

mila bider zanpatuekin

kanpaiak jotzen

enara gordinak janez

kausitu zaitut

hegora bidean

Zure haur jolasekin zaramatza zakur handiak

zure kaleak zaunkaz ari

zure etxeko teilak negarretan labainduz erori

orain poemotan zabiltza

egun luze zapuztuen ildotik

karaitzezko habitan

hotza baino edoski ezin

zeru azul

zerraldo urdin

orain poza mintzo zait abaildurik

Bihotza

hustutzen ari zait ilbehera zeruan

mindura isilez

bakardadeak

urdinduz doaz gure herriaren adatsa

nostalgiarik gabe

maitea

hurbiltzen ari zait goizari ihintza

esku leunez

ametsak

ahituz doaz gauaren suero botilak

taigabe

Nonbait utziko nituen zutaz apunteak

paper zurbilen batzuetan

arratsade euritsuekin nahasian

nonbait utziko zintudan

arnasa hartzeaz ahaztuta

gaur ni maitatzearekin

nonbait utziko zidaten zoriona

zelofan artean

haurrek jan zezaten hamabiak jota

nonbait utziko digute oraindik

ergelki maitatzen elkar

amets eraitsien gainean

zutaz idazteko jaio bide nintzen mundura

Beldurrik gabe diot maite zaitudala

aldiz gorrotatuko bazintut

negua tximuentzat hotzegi dela esango nizuke

oihanean

eta itsasoari karatxoa atera zaiola nire esku ondoan

libertadeaz mintzoko nintzaizuke

barrena beldurrak janda

eta ezustean hil beharko zintuzket

tristeziazko armaz

jakin ez zenezan

Zergatik ez da mundua dardaraka hasi

nolaz diraute oraino

arrainek uretan

zeruak hegaztiz

mendiak Lurrean

izarrak hor zutik

nondik darie kemena hodeiei

ibarren mina gozatzeko

zergatik ez dira itzali begiak oro

eta negarrari eman

egunen batean ama hilko zaik

Esaidak

bizirik izateko

zorneak jandako lurrok

maite behar ditudala karatxo

txira har eta guzti

bertan lurpetua izatea

hautatuko dudala jakin

gurutzearen ordez

laborariak gainean

altxorrik topatzeko esperantza gabe

esaidak ikusten nauala

burua ametsen kontra etzana

jokoan

hamar urtetako loa

haurrondo adarretan oroitzak kimatzen

xederaz zerua ehizatu nahi nikek

esaidak

esaidak

esaidak

esaidak itsasoa noiz den

Ez dago ezer

konpon edo gal ez daitekeenik

ez dago inor

salbatu ala hil ez zaitzakeenik

ez dago inon

gure neurriko zerurik

elkar asmatzera gaude kondenaturik

Soldaduak negar dagi

hiriak lanera doazela

ez da ezer zubi azpietan

beldurraren arratoiak baizik

sukalde hotzetan

farol inguruetan txinaurriek argi garraiatzeari ekin

soldaduak botak ahaztu

soldadua minuts

oroitzekin ezik dantzatu ezin

kaleetatik hordi

zeruak zanbulu

soldadua hilik

goizak afaltoan maindire zuri bat itzali

Sugandilak trenbide beroetan berde

amets paralerrokoen uztar-lehiakide

harkoxkor

euliak

zeruko estazio grisetan lo

urrun-urrun

isiltasuna telefonoz bestalde

iraultza berriz hasteko prest

gehiegi hitzeginaren susmoa dut

egin ezaz seguru

gauek nire belarri zuloetan

bizi nahi lukete

debalde

suak gure begietan oso handi daude

horizontea honuntz ekartzen

datozen eran doaz

trenak

musker bidazti jale

Bilduz

beldurrez

bila

bildotsik ez hirian odoloik gabe

bilduz

sonbreruetan ehun urteko porrotak

zine butaka artean saltzeko

estraperloan

beldurrez

zoriona postaz igortzeko inori

bulego haustuetan preso hartzera baino

helduko ez denaren

bila

hegoaldea

neguko estrata hutsetako zakarrontzietan enarak paretaren kontra edaten

bildotsak otso larrutan

Ingurua ikastera jarri nintzenean

ibaiak negua zekarren

barreiatu egin ziren zelaietan izarrak

sonbrerua erantzi gauak

kalean jendea algara baten zihoan lanera

euriak buztitzea ahantzi

nahi gabe zoriontsu ginen

ingurua idaztera jarri nintzenean

bekokian hodeiek jo ninduten

begiak ohostu zizkidan lagun batek

eskuak moztu herriminez

ingurua bizitzera jarri nintzenean

oparo

erotu egin nintzen

Itsasoan sartu ditut eskuak

gure herriaz pentsatzeko

hoztasunez

ta kaiuak

hodei jaten ari ziren

triste

eta gogoetak joan zaizkit

lagunen altzora

ur azpian

ta pozaren zipriztinek

jeiki egin naiz

gure herrian ibiltzeko

eta grisa aurkitu dut zure ezpainetan pena

eta morea odola jendearen bihotzean

harat honat ezin irten

banku batean jarrita

ez dakit zeri begira

faroletan hil eta hil tximeletak

hartxintxar batzu zenbatzen

mila bider

ilunpetan

izar beltzak ziruditen gure eskuek

Jakiten ta ikasten

sentimentu anabasa hau noraino

eraman ahal dudan

noiz arte maite zure azal nabarra

begizulo hauek

bi begiz aseta

zenbat bider ikus ditzaketen

belardiak horiz tindatzen eta

pentsamentuak urez

izutu gabe

gure odola

zein alkohol kopuru pairatzeko gai den

libertade eske hasi baino lehen

zergatik patrikan gordetzen ditudan eskuak

hegaldatzen saiatu ordez

nondik eta nola helduko zaidan azkena

noren burmuinean bizi den edertasuna

ta zertan dagoen

norentzat ikasi nuen umetan

orain dakidan hitz pila

zeru gris honetan kabitzen al den

behinola kaiuei eskaini nien poema

eta besteenak

Nola abia gintezke

zakilak haurrak beldurtzeko ipuinak badira

aluak itsulapiko mutuak

autobusetan hiriko kaleak nabigatzera

telefono kabinetan hil egiten da

hil egiten dira hitzak kontsolatu ezinik elkar

kurpilak

pena borobilak garraiatuz doaz beltzez jantzita

begirada ahantzi bana datza eskaparate bakoitzean

kartoizko ezpainak

espaloia bestaldekoaz maitemindu da

gutunak zapata zoletan

euritan poemak idazten dizkiola

ergel semaforoak keinuka

iturriak lo

tximiniak gauari mintzo ilunaz

hil egiten da

hil egiten dira kaleak

besoak bi jeringa hustu badira

haragi labarretan joka karelik ez bakardadeak

Zuhaitzek txoriak sorginak gordetzen dituzte euren sabelean

gerrian poemak

labana ahoek marinel joanei

hiri umogabeez pentsatzen jarriak

geldi

mende askotako txioak memorian metatuz

habi galduez mintzo dira

taxutuz hegobariko egunentzat mendeku

orbel egina

sorginak

mihiak sutan

haurtzarobako belarrak nahasten apo bihotzetan

ta grina ezpalak gizakumeenetan

etorkizunen bat asmatzera emanak

azalean

konkista guztiak banderaz sinatzen direla

mina eraginez ta umeak

poemak botiletan ihesi doaz

hirian

marea hil egiten den alkondara da

Betegabeko promesa da nire bizitza

inoiz beteko ez dena

promesa laino

tamarizekiko paseo luzeetan

amodioaren xerka

paper hezeak lurrean

eguzkipean beteko ez den irrifar hotza

trena hartzeko zain promesa ederra

zapiez adio paradisuek saldoka

nire bizitzak promesa zahar bat espero

heriotzeko bostak

Nire eskuetan

gamelu iladak

itsasorantza ikusi ditut ibiltzen

eta gizona

eguzkipera jausita

hondar aleak zenbatzen

nire eskuetan

ikusi ditut

bandera hautsiak ekialdera

aberri zaharrak estaltzen

Haurtzarotik ibili nahi dut gertu

denbora usteldu eta gorde ordez

lehorrekoak garen jakiteke

ito hezurretaraino

ta inoiz ikasi ez

III

Munduak egunez

izarrak gordetzen ditu sonbreru azpian

baina zu eta ni

oharkabean gauzka egunak

oharkabean gauak

zoragarria da

guardasolenpean

itsas-pizti erdiragarriak irudikatzea

bizkarra emanda

kaiuen baladak hiriko gau-begietan iltzekatzea

zoragarria da hemen izatea

hiltzeko ere bai

eta orratz buruak

gorderik duela zuk zenekarren adatsaren forma

lantokitik bueltan

eta autobus beteak zuri deika

eta poetak

zuganatz ibai zeharkatzen apoak bezala

Hona hemen

honako itsaso lasaia

supazter solasaldiekin hezia

ardoa ta mentura anitzen

kutxatxo azula

arroketan eta izarrei begira

mantso negar dagiena

horra hor

horrako itsaso zakarra

gurea

marinelentzat

ahaztura soroak gorde dituena

itzuri ezina

orroe lazgarrienekin

hondartzan

mina deserrotua uzteko

amets dagiena

Leihotik dakusat gaua

argi karatxoek jana

eta enarak lo

eta udazkena zain itzultzeko

hona

burmuina miatuko dizut

denbora pasa

eta ahal izatekotan

oroitzak

hodei batzu ohostu

malkoen baratza

zubiak jasoko ditut

hemendik horra

eta norbaiti hitzegin bakardadeaz

bakarrik ez egoteko

berriz beldurrarekin

neure burua dakusat

zuloak egiten hondartzan

mundua urperatzen denentz

oraindik gazte gara

Oasietan urei giza irudia ezarriko diet

abegitsu

desertuko harea aleak laztantzen

mendietan paperezko hodeiak eta bi lagun

eramango ditut

gura dutenean elkar daitezen eta ortzean galdu

txanponetan kresala margotuz

urduri egongo naiz marea igo zain

arima ugari itsasoz blai

neure eskuekin

erantsiko diot ekiari adatsa

bizien artean banatuz ezpata suzkoak

jainkoaren aurka

ezpainetan negua hankaz gora

haurrei kontatzeko orbela ta elurrak

nondik nora egin zuten txango

txikiak zirela

pozik nago

haizea harro dabil loreetan

gauak inausteko etxola

Akaso

hitzok dira

hilezkor bakarrak

euripean bizi salatari

hodeiak

elkarren ondoren

eklipseen mineriz

leihora biltzen direla

odu oro txiki

agian

aitorpen baten zain

abiatuko zen eternidadea aspaldi

edo gutako asko bederik

Aurrez amestu gabetan

ezin ditut ukitu zure ezpainak

libertadea

ezin dut oratu zure gerria

etxalde txuriak

amets egitean

preso hartzen ditut

mamu guztiak

gero burmuinean

hiltegi usaina daukat

Zeru urdin arreekiko desertuetan irudikatzen dut

bakarrik

egarri

entzulerik ez

ganadu burezur zurbil bilakaturik neure burua

bidazti arnasgabeentzat ikur etsigarri

ez deusa

laguntzeko hilegi

Arratoia daukat begietan

itsatsia

hila

usteltzen hasia

armairu zaharreko zokoan

erpeak hautsita

minez odoletan

katua ari zaizu zahartzen bihotzean

esperantzak ez du

ehizaldirik berpiztu ahal

Berriro galdetuko dinat

kresalak

aingurua ilunen zamaz

ahantzi egiten dituen doi bat hilak

ala igorri hodeietarantz

kaiu gosetiak bezala

berriro entzun nahi dinat

non errotu zainan amodioa

hiltzen garenean

zein herritan eginen dugun lan

nondik joan higana

Badaukat mezurik zuretzat

hiru planetaren izenak ikasitako poemak

zaldi errena kalean behera

leiho guztiak itxita

amodioa estrainekoz sumatu nueneko autoa

errekin hizkera

gau orrazgabeak

gizon gazte baten gorpua promesa ukaldiz hila

badaukat eskerik ere zuri egiteko

                                              gusto baduzu

                                              maite nazazula azkeneraino

Ahitua nago

inoiz beteko ez diren grinak babestuagatik

eta begietan kaiu hilak baizik

gorde ezinaz

gogaitua

maite ditudan paisaia aurpegiak gaua

neureganatzeko ahulezia dela

arrailduak ditut eskuak

ostadarra harrapatu eta

kolore banako bideak egiteko ahaleginetan

eskifaiarik ez poemak

badirudi

zinez

izan diren gerra denetan ibili naizela

Jada

ezer hilezkorrik ez daukat

ez dago

ostadarra

katu marruekin hausten da

hatzapar punttetan gaua

horizontea esku artean erdibitu zait

garbitzera nindoala

beirazkoa zara

enarak pasa alde batetik bestera

jada

nor isaldaturik ez da

ez dauka

guztiok batera ezkutatu gara

Bihar

enara aldra batek

bihotza orraztuko dizu hegada azkarrez

ni

han ibiliko naiz

antsiaz botiletatik hegazti bihurtzeko edanez

Enarek airean

zure izena idazten dihardutela

orria

kuadrikulo zurietan zorabiatzen da

euria ari du goizean

orbel pilak tolesten ditu haizeak oharkabean

autoa

gaua erdibitzen ahituta gelditu egin da

bazterraren kontra

lurrean

zu haina maite duten norbait

hegoak zabalik

hila suertatu da

Gure eskuetan herri asko dago

loguraz

iragan lazgarriekin lokartu ezin

hilek

kantu dagite

azokan jangaiak erosten dituzte

mutikoek berriz

bazkalostean

kurloien ordez

harrika aingeruak bota dituzte

Bienbitartean

munduko proletarioak

norbere aldetik horditzen dira

elkartu beharrean

bienbitartean

enamoratuek

ahal bezala bortxatzen dute bakardadea

bienbitartean

haizerik gabe

hodeiak usteldu egiten dira zeruan

Ia dena esana zegok

eta neguak miseria aurpegia ekarriko dik

ia dena esana zegok

eta jendea hilko diate euliak akatzeko aitzakiz

ia dena esana zegok

eta dena egiteko oraindik

Hondartzan utzi nahi nuke nire gorputza

arratsez

marea behean

antxeta rafaga batek akribilatua