OMAR NABARRO

Poesia kaiera

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2001 Omar Nabarro

© edizio honena: Susa

Lehen edizioa paperean: 2001

Edizio hau: 2018ko abendua

Susa:

      317 posta kutxa / 20800 Zarautz

      Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

      Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

            Telefonoa: 943 83 26 55

            Elektroposta: susalit@armiarma.eus

            Webgunea: http://susa-literatura.eus

Lauaxetak Artxandatik ikusi nahiago zuen hura, Arestik amorruz madarikatu eta Gandiagak Madrilen deskubrituko zuen hura, alegia, bekatuaren, erdalkeriaren eta zapalketaren hiria, naturaltasun osoan hartzen du Omar Nabarrok espazio poetiko bezala. Berarentzat Arestiren Zorrotzako portuko aleman barkua gaueroko kontua da, eta ulergarria da indar sinboliko berri batez janztea: barkuak, lanaren monotonia ekartzeaz gainera, hilerrirako zama hartu behar du. Poema intimistenetan ere, Bilboren presentzia handi bat sumatzen da, azpiz, Nabarroren poemetan, eta ez bakarrik jokaleku kaletar-industrial gisa. Burdineta handi bat da Bilbo, labe garaien eta kartzelaren arteko hibrido bat, eta itxitura horren barruan zabaltzen dira bihotza sagar mikatz bat bihurtzen duten desarrazoiak, poetak tristuradiak esaten dien horiek. Bilbo ez baita paisaia hutsa, gizakien topaleku ere bada, maitasunezko istripuen ibilbidea eta porrot kolektiboen kon tzientzia. Oroimen historiko horretatik idazten du Omar Nabarrok gure historia salbatu nahian, askatasuna defendatu nahi zuen Burdineta bat ere ukan baitzuen noizbait Bilbo honek. Eta poetak atzartasun batean idazten duenez, sekulan ez dago sortzen dituen mundu poetikoetarik kanpo, hiritartasunean bizi da. Idazketa konprometitua dugu hau, hitzaren zentzurik ederrenean. Historia bizi du egileak, baita poesiaren historia ere. Horregatik darabil errima umorerako eta parodiarako, horregatik profanatzen ditu sonetoak, horregatik eteten ditu hitzak; sorpresa eta antiakademizismoa tresna kritikoak dira, begi kliska maltzurrak, faltsukeriaren aurkako ludikotasun askatzailea.

      Gure historia modernoaren pairatzaile dugu poeta hau, inozentzia, hemen, orain, krimen bat balitz bezala. Baina, zorionez, ezin izan du ito barruan daraman lirikoa. Bai baitu Omar Nabarroren poesiak historikotasun honetaz sakonagoko elementu bat, gordeago edo nabarmenago etenik ez daukana bere poema liburu guztietan, hiriaren gogortasun fisiko eta espiritualari kontrajartzen zaiona: ura, euria, itsasoa, likidotasuna. Kresal egarri handi batean bizi da poeta, esan genezake Bilboren presentziaren azpian Mundakaren presentzia dagoela, naturak erakartzen duela beti. Han-hemenka ageri dituen tanta, euri, itsas txori, marea, uhin ugariek ordezkatzen duten isuritasun horretan egin nahi du bat Nabarrok, horretan urtu. Itsasoaren baretasuna behar hori, euriaren jauste berean joan nahi hori, absolutuaren bilaketa da. Gogorra eta malgua, konkretua eta abstraktua, historia eta betikotasuna, epika eta lirika ezinegon aberatsenean bizi dira Omar Nabarroren poesian.

KOLDO IZAGIRRE

Omar Nabarro (Mundaka, 1953) Edorta Jimenez idazlearen heteronimoa da poesian. Ekonomia ikasketak egin zituen, baina euskalgin tzan jardun izan zuen urteetan, kazetaritzan eta gidoigintzan hasi zen arte. Artikulugile aparta, ipuin bildumak argitaratu ditu (Atoiuntzia, Manhattan eta Laudanoa eta sutautsa) eta hiru nobela (Speed gauak, Azken fusila eta Baleen berbaroa).

Paper zuri bakoitzean,

poema bat imaginatu uste izan dut.

Guztiak erre dira, paperekin batera.

Paper zuri bakoitzean,

poema bat idatzi dut.

Guztiak erre dira, paperekin batera.

Keetan,

ai, keetan

ez dut

inolako alderik nabaritu.

Poemek, ez baitira

sekulan izan poema honetan ezik,

alde egin dute.

1984

Ibar ezkerra

Aleman barkuak gauero atrakatzen du Zorrotzako portuan

hortxe behean

autopista muga dugularik

marraskilo erako zubia pasabide hestua gainetik.

Gizaki ar arrunta pattarra

aurrean

goizero

kafe urtsua

bus jendetsua

lantegia ala herria

herribarne lantegitsua.

Urrutiago Portugalete

itsasadar zikinaren ibar ezkerrean

burdinezko zubitzarra

zementuzko Errontegi erraldoia eta gero.

Agudo goaz denok

etsipenean behera

kresal usaina antzeman ezinik

laino ketsuan zehar

aldapan gora

hilerriraino.

1984

Gernika I

Picasso

gorpu

haritz zaharrean

zintzilik.

Usoa

zerraldo

azufrea begietatik

dariola

Avignoneko

emakumeak

beltzez jantzita

hilotz

Arlekina

negarrez

mila ispilutan

sakabanaturik

Iparragirre

mutu

sokabako

gitarrari eragiten

mutu

Iparragirre

Poetak

deitu ditugu

Poetak

etorri dira

Cesar Vallejo

lepoan ogi handia hartuta

mundu osoko umeak bilatzen

Pablo Neruda

kriseiluaz armaturik

askatzailearen sustraiak arakatzera

Garcia Lorca bere balazuloak

poeta lagunarenetan luzatzera

eta

ezin

hitzetan

jaso

Pintoreak

deitu ditugu

Pintoreak

etorri dira

Goya

egunerokotasun lazgarrien

xehetasun jasangaitzez horniturik

Bosch

amets gaiztoetako

monstrutalde izugarrien artzain

Vincent

erotasunaren harunzko

mugakolorearen hari fina bilduz

eta

ezin

koloreetan

jaso

1984

Itsastxorien bindikapena

Aizu, Pablo,

gorroto dut bakearen usoa

zeure usoa

Lapurtu egin digute

ohostu, ebatsi

nik dakita zein aditz erabili!

Pablo apostoluak

zalditik erori eta

jainkoaren argia ikusi

                   omen zuen

geu ere lurrean hankaz gora

inongo argirik ikusi ezinik

ez bada

kriseilu umilak opaltzen diguna

Gehiagorik ez da behar

hain gauza sinplea ikusteko

lapurtu egin digute usoa

orain hainbeste gorroto dudan usoa.

«Guernica» ere kaiolatu egin dizute

Madrilen

armaz defendatutako Madril horretan

odolez laztandutako Madril gorrian

izerdiz ezkerrekoa bataiatutako Madril ateoan

Federico, Pablo, Luis, poeten Madril berritsuan

«Noche de guerra en el museo del Prado»

berrantzeztu beharko genuke

ea oraingoan geuk irabazten dugun zure indar guztiak han barruan izanik

«Noche de guerra en el museo del Prado»

baina inor ez da errepikatzen

           historia ez da errepikatzen

   «Guernica»n usoak

     sobera zeuden

     bai horixe

     orain bezala

Bestela zeuk esango didazu Pablo

zer egin dezakeen usoak

uniformez jantzita, hanketatik loturik

betaurreko ilundunen morroi beltzen eskutik

Bai, Pablo

orain ordaindu egin behar dugu zure «Guernica» ikusteko

kaiolatua

kristalezko kaiolan (poesigai izan dugun kristala zure magiaren kaiola)

«Guernica» ez dago Gernikan

Gernika gartzelatu batean

ez baita

horrenbeste askatasunik

horrenbeste askatasun minik garrasika

kabitzen

Guernica kaiolatua ez da Gernika kartzelatuan kabitzen

Madril galduan baino.

Ezin zitekeen

beste ezein modutara izan

Esan dizut, Pablo,

gorroto dugu uso prostitutatuori

Orain koadroa amaitzen ari gara

beste Picasso asko

Gernika bat egiten

bakoitza Picasso bat bagina bezala

zuk ez baitzenuen

astirik izan amaitzeko

koadro bat pintatuz ez baita

inoiz

gerrarik amaitu

eta zuk

koadroan

gerra jaso zenuen

notario jaioa zinen horretarako

gerra ez da amaitu

koadroa ere ez

Guernica deskaiolatua, librea

Gernika jareinean

koadroan amai

daitekeen

toki

bakarrean

Bitartean

lapurtu egin dizute usoa

nire begiez ez dut sekula halako itsuskeriarik ikusi

nola erabil litekeen usoa

zapaltzeko

Pablo, beste txori bat behar dugu

libertarioa

sekula kaiolatu gabea

puroa

nahiz eta hondakin odoltsuak jan

hegalari asperrezina

gure askatasun minaren egarriaren irudia

lehenengo askatasuna delako

eta

gero

bakea

Hegazti hori itsasoan da

hara naramate nire oinek

bertara doa nire gogoa ere

kresal bizikorra irenstera

eguzkiaren eta urgaziaren

lurrezko emaitza birjinala

Harea igurikatzen nauzu

eta

bizitza bera den egonezina

Itsastxorien egonezina Pablo

1984

Ohean nago etzanda eta ez nago ohean

gau erdian txakur zaunkek zabaldutako bidean noa

zaunkarik zaunka, bidez bide, logurean gora

Maindirepean eskua bihotzera daramat

sagar gorri baten taupadak sumatzen ditut

Ametsetan jan egiten dut sagarra

bihotzik gabe hilik geratzen naiz

zakur zaunka urrunagoek hestuagoa egiten duten bidean

Haizeak gogor jotzen du leihoko kristaletan

horbelek ene gorpua estaltzen dute ahoz behera natzalarik

Sagar onduak erori egiten dire nire inguruan

sistole eta diastole higidurek gorri-orlegituz aldika

Ez dakit eguna ala gaua denetz ere

eskua sexu inguruko basora hurbiltzen dudanean

zaunken gainetik kilkerren hots kilikakorrak dantzudaz

ibai lodia mehetu egiten da murgildu ahala

Sagar bat ahoratzen dut, bizkar barneraino irentsiz

hasperenka bizirik nago ohean bihotza danbadaka

Ibaia zakilaratu egiten zait ipurdizuloan behera

eskutara datorkit eta alde eginez doa berriro, zuri

Biloan aurkitzen ditudan sagar guztiak jaten ditut

odoletan dira eta ene soinean sagar haina bihotz

euren bizitza propioz dardaratzen dira arritmikoki

musika estraino baten kontsonanteak ahozkatuz.

Sagarrak izan diren tokietan gorpuak agertzen direnean

areagotu egiten da zaunken elkargurutzaketa zoroa

kilkerren hots beltz eguzkitiarra desagerraraziz

eta begiak zabaldu arren ez nago ohean, ohean baino

Horbel artean natza oraindino jaiki ezinik

Ohea logelara ekarri nahi dut berriro zaunketan behera

baina ixildu egiten dira begiak zabaltzen ditudaneko

eta logela bera horbelez betetzen da supitoki

iratzargailuaren tik-tak etengabeek zabaltzen duten bidean

haize erritmiko bat dabil nire belarrien bila

sexua hanka tarteratu egin nahi dut baina

ezpain gozoek xurgatzen didate ixuri erazi arte

ibai urkulu batetan kilkerren ordezko hegaztihotsez inguraturik

Espermaz bustirik bizkarreratzen ditut eskuak

elurtzan datzan neskatxaren titi biluzien bila

bere betzuloetan bi sagar gorri ageri dira

jan egiten ditut eta bi ibai hasten zaizkio

biztu egin nahi dut argia baina eguzkia lehertzen da

kristalezko euri fina ari du eta bonbilaren filamentoa

ostadarra bihurtzen da betzuloetara begi multikoloreak erakarriz

Izerditan blai nago flashaldi gorri eta zurietan

inurritegi bat osotzen dute tantek flashaldi gorrietan

eta ezkataz estalirik irteten naiz ibaitik flashaldi zurietan

bat-batean hustu egin da urez sabairaino beteriko gela.

Hotz naiz eta zeharkatu egin nahi dut ibaia

ohearen bila abiatu beharra daukat hotz naiz eta

Ixildu egin dira hegaztiak. Kilkerrak txakurrak

ez dago jada itzulbiderik sagar larriak botatzen ditut

begiak zabaldu arren ez dut ezer ikusten

begiak itxita ere ez dut deus ere ikusten

sistole diastole oihukatu nahi dut bihotza abia dadin

sagar gorria korapilatzen zait eztarrian itotzear

ttua irentsi nahi dut sagarra askatzeko itotzear nago

eta zakurren zaunkek berrirekitako bidean behera

logelara itzultzen naiz maindirepean eskua bularrean

Argia pizten dut azkenean banan banan erreparatzeko

diren eta izan gabe ere diren guztietaz ikaraz oraindio

kanpoan euri tantak eskegitzeko sokan linburtzen dira

uralitazko teilatuan erortzeko hots atabalariz

inpazientziaz itxaroten ari denaren hatz mutak bailiran

taberna husturiko mahai zaharrean urduri joka

Zaunka ari izan den azken txakurrak mihina kanporatuz

xurgatu egiten ditu harian behera doazen tantak

uralitara heldu orduko eta ixildu egiten da atabalaria

Erlojua besterik ez dago bokal biren aldea duen obsesio berarekin

automata baten bihotza bailitzan tiktak tik tikak

ezin ditut betazalak bere erritmora akonpasatu ez egokitu

orduan betazalak zabaldu egiten ditut min hartu arte

eta ixildu egiten da automata ankerraren bihotza

Espermaren usain sarkorra espermaren usain sarkorra da

kresal usain sarkorra bihurtu orduko eta kresal usaina

nahastu egiten da izerdiaren lurrunarekin eta arrainarena da

lehorrean eguzkipean usteltzen ari den arrainaren kiratsa

emakume zabal baten alua dakarkidana irribarrez gogora

manten usain meheak beste usainak ixilarazten dituen arte

Une batez itxasoan izan naiz brankaren aurrean igerika

bozina pottoloaren oihartzunei entzungor eginez

Berehalaxe itzuli naiz astiro oinen gainean zutituz

Ohea logelan dago eta sukaldera abiatzen naiz

pasiloan den argazkiko ibaiari ez ikusia eginez

mahai gaineko sagar erdi gorria erdi orlegia

ahoratzen dudan bitartean grifoari buelta ematen diot

gau osoan itogina izan den isuria geldi araziz

Atea zabaltzera noala Berenicez gogoratzen naiz

aldi berean espermak azkura ematen didala sabelazalean

laugarrena hondartza hirugarrena belartza bigarrena

euritza lehena elurtza estop kalean nago

Alboko dendan sagar pilo perfektoak dituzte

1984

Igeri ikas balezate

Nigan alkoholak itotako pizti guztiek

igeri ikas balezate

eta eldarnio aldietan neuregana itzuli!

         Mundu harrigarria osa nezake

muga berotsu labankorretan bizitzen

zoramenari aurpegian bertan hatsa botaka

berarengandik ezin hurbilago

edozein mementutan beraren atzaparrez

eutsi eta besarkatzeko moduan

         Agian haginkatu egin nintzakete

samako zainetan edo

         Urtu egin ninteke odoletan

eta igeri egiten ikasitako piztiok

aterpeak zuloak habiak gordelekuak

paratu litzakete nire gorpuan.

         Zirkoa bihurtuta

neu ninteke pista eta ikusle

                    pizti eta hezle

         sarrera aulki eta ume

Pailasoaldietan barre egin niezaioke

neure buruari,

         eta zoroetxera eraman nintzakete

ez alkohola edateagatik

ez zirkoa eramateagatik

ez aulki eta ume izateagatik

ez muga berotsu labankorretakoengatik

ez neure buruari barre egiteagatik

ez    ez    eta ez.

                Barre egite soilagatik

eraman           nintzakete

zeri barre egin niezaiokeen

kontuan hartu barik

                  Barre egite soilagatik

nigan alkoholak itotakoek

igeri egiten ikas balezate.

1984

Garai horretan soldaduskan nengoen     Mandoak faxistak

Permisoa eman zidaten     Hilebeterako     Herriratu egin

nintzen     Hilketek etxean harrapatu ninduten

Martxoak lauean edo bostean —ez naiz ondo

gogoratzen— Joseba Coriaren aiton-amonen etxe zaharrean

batu ginen     Pankarta bat egin edo osotu genuen

Pajaru eta tartekoak ziren     Gernikako planoa

marraztu genuen     Kargatu egingo zutelakoan geunden

Madari ere geurekin zen     Eta osaba Alejo     Ai ene!

Gure protesta azaldu genuen kale sakratu haietan

Kargatu egin zutenentz?     Baiezkotan nago     Batek

daki     Hainbestetan kargatu dute!     Soldaduska diostazu

Neure larrua jokoan zebilela artean?     Jakina

jaio aurretik maite zintudan     Jaioterria maite nuen

Ezertan pentsatu ere egin barik egin genuen eta kitto

Izen anonimoz josirik daude hilerrietako gurutze harr

iak     Pankartan HERRIAK EZ DU BARKATUKO edo idatzi

genuela uste dut     Zeu zara orain herria.

1985

Hareatzan etzanda poemak

brontzez tindatzen eguzki galdatan

erabat mozkortuta Vermouthetan

erdi biluzirik aintzinako lexemak:

larru gorritan gaurko semantemak

zakila barruratu nahiz, txantxetan?

subjuntibo lotsati aluetan;

barreka morboz begira morfemak.

Etxean buruhausten poetak,

ernaldu ezinik beraien errimak,

akademiak esan ariketak

betetzeko erdiminez arimak.

Sufritzen ari dira gure estetak

gaurko ganora ezaren biktimak.

1985

Lakuntza abuztuan - I

Ez da itsasorik hemen:

klorofila errakor batek

ezartzen dizkie ezkata ernagarriak

eltxoen ibilera zentzugabeei;

gartzeletan usteltzen dira

etxeko hormetan urdinduta

dautzan argazkietako haurrideak.

Garitzan igerika enarak

arrain desbideratuak bailiran,

geltokiko andena kai.

Tristuraz naiz bainatzen

arratsalde sargoritsuenetan ere

—hemen itsasorik ez dela jakin arren—

eulien maniobra zoroetan

norbaiten ausentzia ozeanokorra

somatzen dudan hauetan,

                                                 Mikel.

1985

Lakuntza abuztuan - VI

Astiro, badoa

gaueko fadoa.

Laster da geroa

iragan eroa.

Ilun hariztia;

garratza eztia.

Tristuraz bustia

gizonon astia.

Han katumizarra;

dirdir artizarra.

Goizeko sukarra,

esnatze zakarra.

Zuhur amarauna;

more okarana.

Banoa laztana,

orain, zeuregana.

Erreka doa artez,

lainoa negarrez.

Hurrera zaitez

ni zeureaz betez.

1985

Emaidazu edatera godaleta

gainezka urteko lehenengo ardoaz

ardurarik izan barik geroaz

—astiro sartzen zaigun ganibeta—

Askatua dugu ia espoleta,

gure egunak urrunera ez doaz;

egun hain tristeotako ezkoaz

ezin eragotziko leherketa.

Berau erabateko minbizia,

etengabe hazten den asfisia,

gorputza jan behar digun legena.

Baina ez da beteko, ez, epea

eman barik mendekuzko kolpea

agian lehena edo, agian, azkena.

1985

Musika: Danba

Autobiografia

Burdinezko harietan behera

linburtzen diren

euri ttanttak baino anonimoago,

espaloi desertuak ibili

gaueko itzaletan itzal,

odola ardoz nahastuta

—ibai marroian behera

plastikozko gauzakietan

arimaren ispiluak kausituz—

San Antongo zubia

izu ororen frontera

Bilbao la Vieja

ijituak PESA tabernak

Urazurrutia Zamakola

ladriluzko tristuradiak

eztul gaisotien gordeleku.

Beste ibarrean

Eusko Trenbideak

Bizkai barruko sabeleraino

eta

oroimenean

ernegu txori ilunak

logura hordia zarraztatzen.

1987

Arratsalde honetako orduak

tabako hostoak bailiran

erre egin ditut

tristura horiskan bilduta

gauaren bota ilunak

zigarrokin muturra

zapaldu eta amata arte

Pertsianan behera amildu

da eguzkia zirrikituz

zirrikitu eta azkenean

piztu egin dut argia

tristurazko azken ke

ahokada kanporatuz astiro

1987

Zazpiak eta bost.

Hil egin da denbora

alde egina baita

azken trena.

Karriletako herdoilak

zilarrezkoak ditu ezpainak.

Eurek irentsi haute.

Horrez gero iragaten dena

hondorik gabeko amildegian

behera doa

erlojuei barre egiten

zazpiak eta bost direlarik

hil egin baita denbora.

1987

                                                          «Tropicana» bihotzean

Ron kolore horiskan zehar

limoizkoagoak ziren zure

ezpain gorriak,

epelagoa perkusioaren doinu laztana;

denbora goragalea izan

eta elkarren besoetara

gonbidatu gintuen.

Ziur genekien

orkestra baldar hura

ez zena karibetarra

eta, baita,

ez gintuela urrezko ezein hondartzak

bilduko

bere harea aluzinakorretan.

Besoetako zure belztasuna

neonezko argipetan,

dardaraz, zilarreztatu ohi zen

aldika.

Marrazo errakorren baten hegatsak

bihotz-motz utzi ninduen

zure itsasoan

murgildu ahala,

arratsa hiltzear,

sabaiko zerua arno kolorez

tindatu zenean;

koralezko haitz kresaltsuetan

kiskali bide zen

nire gorpuaren

azken apurrik apurrena ere.

Nire gogoak

barrikada erraldoia

du eraikita

ozeanoa hasten deneko

«Tropicana»ko ate hartan.

1987

Itzala jo dute izarrek;

Ilargia heren gutxiago da

—Zehazkiago;

Ilargibetea heren gutxiago da—

Hamabost malko zerope;

Itsasgora bere goiunera helduta

Uhinen hotsa eta zuridura

Besterik ez dute ene begiok

Ene belarriok;

Neuk ere ez zaitut

Maite.

1987

Euria eta biok elkarregaz berbetan;

Euria jausi eta jausi

Eta ni

Jausten eta jausten

Sekula be jausten amaitu barik

Jausten eta

Jausten

Bonberoak etorri dira

—punteoaren puntan puntako

                                            notak—

Gorpu suizidatuaren

Gizartearentzat berreskuratzeko

—bateria bakarraldia—

Oraintxe hasten

Benetako historia

Hau bluesa da

Ni jausten

Eta jausten noa

Euriagaz berbetan

Zeuok amaitu behar duzue

kanta

Ni jausten eta jausten

                            Noa eta.

1987

Inoiz,

errimatu eragin ditut

gernua

eta

infernua;

gaurkoan gurago nuke

buztartu eragin

zeruko izarrak

eta

zure alua.

1987

Udaberriko bezperak
(Zatia)

               I

Udaberriko bezperetan

Arratsak

Erdi lo

Geratzen dira

Horiska meheetan etzanda

Su estrainoenak pizten dira orduan

Nerabeen bihotzetan

Eta inguratsean

Erreboltara deitzen gaituen zerbait

                                           arnasten da.

               II

Heroia zara

Zeure buruaren aurka

                       Oldartu

Eta

Heroinaz

Zeure larrua

Hautsi duzu

Paretaren kontra jarri zaituztenei

Maiteagoa duzula

                   Pareta

Euren fusil ahoak baino

                     Frogatzearren.

               III

Gure lehen kantuak

Azkenak izanen zuentzat

Gure lehen suek

Hotzikarak eraginen zuei

Heriok piztuko baititu

Urrezko katabutetan

Ehortziren zaituztegu

Usoez inguraturik eta

Errespetatu eginen ditugu

Zuen konputagailuen lutoak

Ez baititugu

Beste sekulan ere

                          Abiaraziko.

               IV

Prest ditut nire armak

    eskuetara datorkidan

                           edozer

            eta zuenganako

       gorroto infinitoa

1987

Soneto profanatuak - I

Haizeak eragindako hosto-dantza

errekatiko kantu-hotsa da lei

hoan zehar gela ilunera dei

ka eta deika Abuztuan antza

artean abiatu barik antza

rrak arrokan jezarrita Lorelei

kantuka erakartzen larreko behi

tzainak lizunduta uretarantza

lekuko mutu artezak dira altz

triangularrek ezin dutela altz

atu bururik itotzear dire

larik eskerrak ametsa besterik

ez dena dena haizea bareturik

espermaz bustita biga maindire.

1987

Soneto profanatuak - II

Erpuruetan izerdi ttanttatto

distirakorrak kalanbrekadetan

erdituak barru barruko pistolak

disparatuta legez bai auskalo

ernemindu egingo ote den al-

diz gorrotoa gaindi beste zerbait

erdeinu iraunkorra mendekuzko ez-

tiz elika ditzagun gure mamu

gautiarrak elektrodokume

gauzatuak ez haragi ez he-

zur izan barik eztarrian gora

pilatzen zaigun bisitari nahas-

pila ito dezagun betirako i-

zurri hori tortura deusez dadin.

1987

Zeurera itzuliko naiz

antzinako itsaso zaharra

kale urdinen biltokian

duzun kaioen katedralera.

Zeurera itzuliko naiz

egarri apartsuetan eskuak

erritmo hautsiak ahoan

begiak uhin higiduretan asetzera.

Zeurera itzuliko naiz

zelan blues zaharkituen notak

kitarra nekatuen soketan

halaxe neu talako hostoen dardaretara.

Zeurera itzuliko naiz

deiadar eginda mintzoak

azken eremu gardenetan

aroen harietan betirako ezereztatzera.

1987

Gerrarekin desagertu zineten

Xabier Agirre —Lizardi—

Estepan Urkiaga —Lauaxeta—

Gerrarekin desagertu zineten

poeta lirikook:

Altzairuzko hiria eraiki dute,

                            Burdineta:

Tristuradi ilunezko oihana

—laino kehetsuek lotuta

presentea eta iragandako pasatua

grisak dira, eta uherrak;

are grisago eta uherragoa

                           futuroa—

izuek habitatutako kaleetan

labirintoak eratzen dituzte

                             afficheek

titiburu borobilak amesten ditudalarik

zuek esan bako berbek

errepikatzen dituzte jela poliedrikoek

oreinik gabeko basoetan

latorrizko hainbeste ordu more

                          —never more—

ihartu dira komunetako ateetan

gernua daragien garagardo horiz

gainezka idatzi ditudan hitzak

                         madarikatuak:

ene betseinek profanatzeke datzan

eme beilegiaren alua

alkoholezko kloroformoz lokarturiko klitoria

orgasmosteko txiza

zuen izkribuetan dagoeneko horitu den

esperma isuri duen zakila

—kautxozko andrakila—

atzazal urduritsuetan musu estrainioen

                        fereka

eta haruntzago erreka:

Burdineta zauritzen duen zain zoldua

Ez ote da nire bihotza

            —bera ere—

erloju automatikodun hilotza

lehertzear

eta musika sinkopatua

beste horrenbeste gorpu hautsiren

eztanda hotsa?

Zelako trintxerak bekokietan

zenbat hesi ilun

—rimmelezko arima—

begien inguruetan

zenbat muga gorri

—karminezko gorputza—

ahoetako ez

                   bai

                        netan

Burdineta    Burdineta

likenak eta goroldioak

dardararazten ez dituzten ahausiak

entelegatzen dituzte zubien arteko

hots desebakien zubiek

Izerdizko haborokinez

erakusleihoak panpina aluzinatuz

                              —eldarnioa—

bete dituzten hiria

Etsipenezko salda goria

irentsi dut torturaren eraztunetan barrena

Iratzadi primigenioetako sustraietan

urratu den lur arruntaz

buztinezko aiztoak ainitza osa

Estepan

itzalbako zaldi zurietan mendekualde

hurrinetan dostatzeko

Amaiur gaztelu guztiak Ginebraz bustiz

Ez ote da hotzagoa

Lizardi

izotzondoko eguzkia baino

orratz eztenkada zuria

Burdineta minaren hiriburua

ebatondo sukartua

asturuen hautsa ehota erpuruek

tristura iluna darit

orain ari naizelarik

zuokin berbetan:

Estepan Urkiaga —Lauaxeta—

Xabier Agirre —Lizardi—

Gerrarekin desagertu zineten

                       poeta lirikook.

1988

Txakur deslaiak bandera

Txakur deslaiak bandera

gosekilez betetzen dira kaleak

zaztarrontzietako Itaken xerka

jateko bila

Iluntzetako armadak

gosea

gorrotoa asetzeko arma

bakarra

Eta amorruz jandakoan apurrak

gorrotoa

atzera ere

goizaldeko armaden

arma

eta txakur deslaiak bandera.

1988

Hiztegian hogeita hamar izenetik gora dituzten

intsektuak —lepidopteroak—

hegaldatzen dira —hori hori—

kloroformo eztenkada filointsektukoiaren ondorioz

Ospitaleetan pasilo guztiak dira luzeak —karrajuak!—

zeharka begiratzen ditugu ohe lerroak —iladak—

galegoz berbaren bat esango genukeela —singleira—

tristurari beste izenik ematearren —saudade—

gauzei darien berezko histura senglea aipatuz

(Volvoreta! volvoreta violetak botilen lurrinetan

tximeletak pinpili panpala hala hala mamala

han eta hemen pausa pinpilinpausa tximeleta volvoreta)

Ezpainetan pausatzen diren pinpilinpausen hegalek

dardar sudurtzuloetan beheranzko arnasak hauspo

meheek eraginda bezala kilikili dagidate

hankatxook     ttu egin ezinik uxatzeko uxatzeko

Epsilon! ama, Epsilon! planeta berrien izenak

cromo vanadio fluor Mendeleieven taula gasak arnasa

itxi egiten diren ateak eta gorputza landare ez bare

konortezean jausten zara Espilon! Epsilon! ama     Epsilon

planeta berrien izenak mariposatu egiten diren lurrunak

(mariposa marisorgin marimari aineza irudia osa     Mari

zainetan dabilzkidan mariposak     Mari tximeletak pinpilinpausa

ez gara ezertarako gauza     Mari mariposa larrosa volvoreta)

Ospitaleetan pasilo guztiak direlako luzeak zeharka

begiratzen dugu berbarik esan barik —saudade—

ez dagoz ez daude —saudade— ez nago ez zaude

volvoreta singleira eztenkada filointsektukoiak

zainetan gora eta non dira liburuetan hogeitamar izenetik gora

dituztenak —lepidopteroak— begietan betileetan ezpainetan

sukarraren hegaletan izerdi tantotxoen oin labankorretan

Epsilon! ama Epsilon! planeta berrien izenak cromo stop

vanadio berbaren bat esango genuke galegoz Mendeleieven taula

iodo saudade itxi egiten dira ateak eta ezpainetan dituzu volvoretak

ama ezpainetan dituzu mariposak ama betileetan dituzu ama hiztegietan

hogeita hamar izenetik gora dituen lepidopteroa pausatzen eta pausatzen

(Volvoreta! volvoreta violetak azken botiletan sueroetan azuletan

ez da han han planeta berrien izenak hasten direnetan geruza hauskaitzean

Epsilon, hemendik Landa     Beta     astia aztia igarria asturuak Epsilon)

Azken puzkadak Heriok azken arnasak uxatu dizkizu ezpainetatik

hiztegietan hogeita hamar izenetik gora dituzten intsektuak —lepidopteroa—

eta planeta berrien izenak ikasten ditut Epsilon Mendeleieven taula

negarrez ari denean flaskoetan hodi meheetan orratz zulo arinetan

berbaren bat esango genuke tristura izendatzearren galegoz —singleira—

Ospitaleetan pasilo guztiak dira luzeak eta alde egin dute

izerdi tantetan ibili izan diren oin hauskorrek hainbeste izen

mariposak pinpilinpausak volvoretak lehortu egin dira tantak

bekoki hotzean berbaren bat esango genuke galegoz —saudade—

(Epsilon! ama, Epsilon! pasiloetan flaskoetan pastiletan tristura

gailu asmatu guztietan malkoetan lorategiko landare akituetan hil

egin diren formula guztietan planeta berrien izenak Epsilon ama)

1988

Ez gaitun frontera joanen

Ez zionagu elkarri agurrik esanen

Ez dinagu keinurik egokituren.

                                    ispilu aurrean

                                    (verrà la morte

                                                          e

                                    avrà i tuoi occhi)

Ez gaitun frontera joanen

                                    ez

Kaioena izanen kaia

                             eta padura

(higi ezazu eskuren bat

—begiak itxita—

astiro

paduran lurreratzekotan den

kaioak hegalak bezala

astiro

Higi ezazu leun eskua)

Kaioena padura hustua

gorantza astiro datozkeen ur ferdeen

ibarretan

(labanak dagoz odolaren

ibarretan)

Beste hegaztirik ez

eta ez din inork ere

higituko eskurik

inoren ezpainak ferekatzearren

(eskua airean pausatu da,

geldi baina dardakadan

Negar egiteko eskubidea duzu)

Adats zinbela delakoan padurako

sahatsen hostogaina

bertara hegaldatuko ditun

kaioak

hire eskuak

buruko basoan barrena

lez

Ez gaitun frontera joanen

Ez dun hegaztirik izanen

(ardura barik idazten dut

                             astiro)

Kaioena padura hustua eta ez

din euri oblikuorik ari izanen

(Atravessa esta paisagem o meu sonho

                              dum porto infinito)

Padurak baino ez eta

begiak

           ehiztaririk trebeenak

argiaren begiari begiratu ezinik

(ez gaitun frontera joanen)

Verrà la morte e

avrà i tuoi occhi

Ez gaitun frontera joanen

ez zionagu keinurik egokituren

                  ispiluaren aurrean.

1988

Zuen ahots isila

Itsasoak irentsi duen

                                 oro

izendun heroiak eta

izenbako

marinelak, hainbeste Espartako

pizti anker horren aurkako

                                          zoro

Atlantida Ekialdeko izaro

landaretsuak

                    baita Telemako

gazteak amets zuen Afrikako

lurralde hura

                     eta haboro

Indietako hainbat bitxi lurrun

urre hegazti harrigarri hazi

eta segeretu

                   Urpetan gazi

Goizaldez urgainan

                               ilargi urrun

harek isladarazitako adar

zilartsuak

               zuen ahotsa dakar

(zuen ahots isila dakar)

1988

Euria ari da du

Euria ari du Liman

               sekula ez bezala

Euria Donejakuen

Euria ari du euriak

landareei xuxurlatuz

belarri begetaletan

                             hostoeskuetan

Euria paduran trintxeretan

begibako asturuetan

                   iretargian lez

                   ezer ez delakoan

Berba barik ari du

orogailuko zulo gorretan

                             ispiluetan

azken hegaztien egonezinean

Euria ari du

                   izoztaldeetan ez lez

                   ferde eta garden

                                            alboz

Ez dakar ildorik

Ez dakar aitzurrik

aurpegi du lur isila eta

aho

satorren gordelekuak

             intsektuenak

amaraunetako kaiolak

Euria ari du ozeanoetan

txindor txinten bokaletan

                       kontsonanteetan

Euria ari du esporetan

         gimonspermoetako laberintoetan

Euria

          ari da du

euriaren harietan

aterri barik

bere burua bere buruari

                    estekatuta

Donejakuen Liman

hazi biluzien basoetan barrena

Euria argiaren begian

Euria ari du

sekula ez bezala

1988

Odolotz

Euri hau!

Gogoratu eta

                   mina

burdin-haritu egiten zait

Sekula be logura ez den

logura dakar

                  euri honek:

gorra

soraioa

odoleko eskifaiari dagiona

                           deiadar

Zainak baina

burdin-hari bihurtu dira

eta odoleko eskifaia

gortuta datza

                   odolotz.

1988

Goiza

Laino meheak gorde itsasadarra

Izkutauta liluren ibarra

Arboladi goxoez betea

Bapor hordi baten eskifaia

Hegal bluek apurtuz sabaia

Argiari zabaltzen atea

Urrutian —zeruezpainak more

Ekiaren armiarma sare—

Iragazten dena, ozonoa

Dardaraka, euri da zilarra

Han-hemenka bustiz artilarra

Gar zuritan blai ozeanoa

Ez dager hor ezein haize oihal

Oroimenak ikutu, doi-doi, ahal

Aintzinako ikur zurbilak

Eremu urdin, antigualeko

Gaur inoren morroi eta menpeko

Ainitza adi oihartzun galduak!

Sua baino besterik ez goiza

Eguzkia nagusi zikoitza

Itsasgaina barea belardi

—Argonauta eroen erruta

Aspalditik hor ezabatuta—

Nork ote zaitu bide-zohardi.

1988

Bibliografia

ITSASTXORIEN BINDIKAPENA. Susa, 1984

EGUTEGI ESPERIMENTALA. Susa, 1985

GIZAEUROPA (Joseba A. Urizarrekin batera). Susa, 1986

GAUA ZULATZEN DUTEN AHAUSIETAN. Susa, 1987

ODOLEKO ESKIFAIA. Elkar, 1989

Diskografia

ESAMESAKA. Danba, 1991

        Mendekuzko kolpea

KALEJIRA AL-BUK. Junkera, Kepa, 1994

        Traying to get it right / Kalejira al-buk / Bilbo / Diamantearen bihotza

GARI. Gari,1995

        Astiro eta amorruz

FRAN LASUEN & ESKUADRA ZAHARRA. Fran Lasuen, 1996

        Cats want to live...

LEONEN ORROAK. Ibon Koteron eta Kepa Junkera, 1996

        Odolaren boza

GOTASDEDOLOR, CHARCO DEOLVIDO Doctor Deseo, 1996

        Hauxe da pornografia

BADATOR MARIJAIA! ASTE NAGUSIAN KANTETAN. Kepa Junkera, 1997

        Badator Marijaia / Iruñetik Bilbora / Salto saltoka / Kalez kale / Karajaioke

HAMAIKETAKOA PREST!. Korrika, 1998

        Bizi ganoraz

EUSKAL ESKOLA PUBLIKOA DENONA.  1998

        Euskal eskola publikoa denona

EGUEN BANDAREN KANTUAK. Eguen Banda, 2001

        Moyua Plaza