Azken zakatzak

MARTXEL MARISKAL BALERDI

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 2017 Martxel Mariskal Balerdi

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2017ko apirila

Edizio hau: 2017ko apirila

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

                                                Bittori Balerdi Larruskain

                                                amari

ZATOZ NIREKIN

esnea isurtzen du ilargiak

nerabe bakartiaren

masail zurbilean

tantaka-tantaka

urtzen da denbora

gerorik ez duen

orain izoztuan

esnea isurtzen du denborak

ume jaioberriaren

aho arrosan

tantaka-tantaka

urtzen da ilargia

lehenik ez duen

orain izoztuan

lo daude

agurearen bizi tatuajeak

amets zimurtuetan

lo daude

elurtearen azal tenkatuan

bakea da haren ametsa

eta bakea da nire nekea

esnea isurtzen du ilargiak

argizarizko denboran

eta ahopean

esaten dit odolak

zatoz nirekin

zatoz nirekin

tantaka-tantaka

ISILTASUNERANTZ

mila urteko hegaztien sinkronia batean

hezurrezko mendilerroaren gainetik egin zuten hegan

urrezko maskarez jantzita egin zuten dantzan

kolore biziko soinekoak zapiak beloak

aurpegiak haztatu zituzten arimek

huraxe zen agur esateko modua

denboraldi baterako gorputz-aldentze bat besterik ez

amaierarik gabeko arnasketa jarraitua da-eta

izakien arteko kateamendua

haizea garenez haizearekin altxatzen gara

ura garenez urarekin elkartzen gara

milaka urtetako errekastoen sinkronia mehean

geldoa eta pixkanakakoa da benetako ulermena

horrela ehuntzen da garen unibertsoa

geure esentziak berak babesten gaitu

orain haritzezko kutxa batean

atseden hartzen ari da isiltasuna

BIHOTZAREN PREMIAK

Baltsamatutako bihotzak

ibiltzeko premia du

hesituta daukaten lau pareta zurrunekin

behingoz gatazkan aritzeari laga.

Euriak zulatu ez dituen lau bizkar dira

milaka urtetan zutik iraun duten lau harresi.

Hostoak badoaz hegan

baina sustrai errotuentzat

amets helezina da arintasuna

bizitza isolamendu gela denean.

Baltsamatutako bihotzak

ibiltzeko premia du

ahaztuko baitu bestela bere sena

eta bere izaeraren arrazoi egingo

basamortuko apar zikinak

ilunpeetako garroak eta

sitsak jandako alkandora beltzak.

Berezkoa duen barne erritmoa

berreskuratu behar du

gustuko liburua irakurtzen

ariko balitz bezala paseatuz

patxada osoan inorekin lehiarik egin gabe.

Eta irakiten ari den olioan zenbait oihartzun ito

eta mahatsondoak zaindu

eta amore ematear dagoen orkidea mimatu

eta ezpelak kimatu

eta menda-belar infusioak edan

eta sendotu zentzumenen arteko harremana

erleekin eta birigarroekin eta katagorriekin

eta ardo botilak lixiba botiletatik bereizi.

Baltsamatutako bihotzak

garraztasun urdindua garbitzeko premia du.

Eta liho-bendak ziba-korda bihurtu

uzkurdurak gaindituz

adimena eta ezpainak askatu

eta zoko goibelenak argiztatuz

erraien adarrak lorarazi.

Hegaldia izatekoa bada bizitza

kidearen eskuak berraurkitu

kidearen hatzak zaindu

beso gaiztotuak trenkatu.

Eta itsasondoko leiho irekietan

hoztasunak astindu

arnasari gozoro zaporea hartu.

Birjaio. Eta segi ibiltzen.

KANTUAN KARDAMIRUAK

Badira zine eskolak eta idazle eskolak

ez dut bereziki maite gimnasia erritmikoa

nazkatu egiten nau inguratzen eta gainditzen gaituen

eguneroko gehiegizko dramatizazio geldiezin honek:

burezur forma duten ordenagailuak mahaietan

azeri tranpak kale-txakurrentzat

itxurazko dadaismoaren zale kartsuak

euren diseinuzko taberna eta terraza aratzetan

imintzio neurritsuez elkarri plazer mengela ematen

ezerezaren interpretazio zehatzak buruz ikasten.

Egidazue fabore bat: etzan zaitezte

hondarretan belarretan goroldioan lurrean

eta entzun ahalegin faltsurik egiten ez duen haizea

gaur oraindik gutaz barre egiten ez duen hegazti hori.

Badira eskolak gastronomia sofistikaturako

dirutzazko unibertsitate masterrak

goi-mailako lapurretan trebatzeko akademiak

gure lanari nola egin trufa

sagar saskia zizareez nola bete

nahiago dut borroka greko-erromatarra

Tourrean txirrindulariak Pirinioak eta Alpeak igotzen

Giroan txirrindulariak Dolomitak eta Alpeak igotzen

edertasuna dago paisaian

edertasuna dago esfortzuan eta sufrimenduan

edertasuna dago gizatiarra dirudien guztian

eta barne hartzen gaituen naturan.

Nire xurgagailua ez da robotikoa

laketgarriak zaizkit espartzuzko erratz xumeak

oztopoz beteta dago egiarantz daraman zirkuitua

baina ausardiarik baduzu beti jakinen duzu irri egiten.

Nahiago dut balleta

ondo egindako gauzak miresten ditut baina ez ospea

ustelduta ez bada pozoituta datoz azukre koxkorrak

ate birakariak kristalezko orratzak

kode selektiboak belusezko jauregietan.

Badira zine eskolak eta idazle eskolak

badira finantzen mundua eta apustuen mundua

ikaragarrizko etxe-orratz erraldoiak

Domus Aurearen erreplikak Neronen nostalgikoak

inposaketa eta makurtzea bilatzen duen sekta berri bat

harrokeriaren tribuna koloniaz bustitako arratoiez gainezka

erudizio faltsua politika faltsutuak

puzten doala arrandiaren kupula

gero eta jarraitzaile berri gehiago ditu

igelen eta ornitorrinkoen arteko orgiak

eta azkarregi bikoizten dira biktima zaharrak

eta azkarregi hondatzen bezero arrunten ongizatea.

Deskonposizioari kantuan kardamiruak.

Elurrez inguratutako borda isolatu bat.

Aztoramen eta erakuskeriarik gabeko denbora.

Hortxe egon nahi dut. Horra iritsi nahi nuke.

ORIGAMI

papiroflexia japoniarra

gaueko elkarrizketak irratian

lo egin nahi ez duten besapeak eta eskularruak

orgasmoak eta umiliazioa prezio berean

maitasun hitzak eta isilune gordinak

txoriak arrain merkatuan

aurpegi hantuko sendagileak tabernan

bisturi gurutzatuak profeta sasidylandarren eztarrietan

langabeak autoko haizetakoak garbitzen

goizaldeko ihintza duintasunaren barne-suak irensten

ezinezko neutraltasunaren ogi papurrak

bideo-zaintza sistemak norbanako bakoitzaren buruan

sagu izoztuak diren gizakiak zubien erdian geldirik

arropa zuria dirudien ur magnetikoa

modu ez artistikoan tolestutako sentimenduen pisua

mutilazio bihurtzen diren zauriak

bateria-jotzaileen maniak bezala

dena azkarregi aldatzen ari da

zu ez zaren arrazakoen azalaren kolorea

trenen abiadura eta jatetxeen itxura

bokaziozkoak ziren zereginen indarra

orkestrako zuzendariak maite ote du musika?

hiriko paisaia eta argazkien esanahiak

umeen blues ametsak sehaskan

atzamarren artean

antilopeak zisneak untxiak hegazkinak

herensugeak lertxunak igelak itsasontziak

dozenaka lore desberdin

alpargata disekatuak bainuontzi ondoan

gainezka arropa zikinen saskia

komuneko bonbilla

eta oheko gorputzak

aldatu beharra

BIZITZA

itxi gero paperezko leihoak

ETXE GATZATUAN

Hautsita hegalak

zurrunduta erreflexuak

erlojua tenorearen haginetan

geldi piztiaren mutur satsua

koralez eta itsas trikuez inguraturik

lotan dagoen gaztetxoaren aurrean.

Inozentzia, antza, gaindiezina da.

Lema ez da aizkora

uhinak ez dira egur biguneko kapritxoak.

Azala erantzi nahi diot itsasoari

brankatik behera besoak luzatu

eta gogor tira egin

larrutu egin nahi dut etsaia

haren begi anitzetan sartu

arpoi zahar guztiak.

Gorpu bat ez da eguzkitan

lehortzen laga dugun antopara

ez da altzoan mantendu nahi dugun

itsas zaldi irristakorra

gordintasuna mastekatzen

masustondoa hazten ari zait

eztarritik gora.

Hustutako borondateen ufadaz

badoaz hegan arrosarioak.

Gu hemen geratzen gara

pintura altxatuko biberoen artean

aurpegi zimurtuak

atunaren odolaz zikindurik.

Eroaldiak bere mingain

lakarrez miazten gaitu.

Alferrik egiten diogu garrasi

etxe gatzatu honi.

Itsasoa usteldu egin da

ametsen bila abiatu garen unean.

Marmolezko sehaska

bihurtu zaigu barkua.

MONTREALGO KAI ZAHARREAN

Denborak sagardo beroaren zaporea eta geldotasuna dauzka Montrealgo kafetegian. Neska quebectarraren ezpain zurixkek hiria estaltzen dute osorik. Kastore larruz egindako lepoko bat ukitu dut lehendabiziko aldiz, eta orduantxe ulertu haren prezio debekuzkoa. Antzinako itsasontzi batena omen zen zapaltzen ari garen zurezko zola. Elurrak zirkuluetan erortzen segitzen du. Dagoeneko badira bi ordu, eta leiho bakarra. Zer da konexioa?, zer harremana?, zer kontaktua?, zer ukipena?, txikotarik gabeko loturan, korapilorik gabeko elkartzean. Komunikazio mehe honetan desegin egingo naiz... Baina oraindik ez! Elur malutak dasta ditzaket hemendik. Zuhaitz jakin bati buruz eta ibai bati buruz ari gara hizketan. Adar kiribilak, izokin iheskorrak. Nola sustraitzen dira bestearen begiak norberaren begietan? Nola errotzen izateak bata bestearengan? Arrabak bota eta denbora gutxira hiltzen omen dira izokinak, gogoa geldo geratu zait irudi horretan, baina bare etzanda gu bion gorputzetan. Arnas lasaigarria da denbora paretako erloju handian. Bizitza besarkada denean, kate eta eskeleto guztiak itsasora erortzen dira inoren eginahalik gabe. Gure oinek ez dute botatzar hauen beharrik. Bada tren-geltokian kontsigna bat nire altxorra gordetzen duena, hementxe daukazu giltza; orain, barkatu, alde egin beharra daukat.

Urteak dira norbaitek halako zerbait esan zuela Niagarako ur-jauziei begira geundela: «Ez da pertsona soilik, momentu egokiarekin ere bat egin beharra dago». Festaren erdian ehorzketa txikien sentsazio bitxi hau... Ongi dakizu zertaz ari naizen, ezta?

Denborak sagardo beroaren zaporea eta geldotasuna dauzka Montrealgo kafetegian. Urteak igaro badira ere, ze, konturatu edo ez, ia egunero nago Montrealgo kai zaharraren gainean. Eta irrist doan arraina da denbora. Gure botatzarrak zurezko zola higatuari lotuta. Orain, kikara sendo zurietan kafea hartzen dihardugu. Atsegin dut objektuak pisutsuak izatea. Psikologo asperturen batek azter lezakeen zerbait da hau. Arraroa gertatzen da neguaren gorrienean Bob Marley paraje honetako kafetegi zahar isolatu baten aire itxian flotatzen aritzea. Atsegin ditut kontrasteak. Hau psikologo alienatu batek iker lezakeen zerbait da. Askatasuna ez da jostailu bat, desioa ez da jostalekua. Ehorzketa berezi hauek, ordea, ez naute bereziki penatzen, inoiz ahanzten ez baditut ere. Bizipenen taupada bizkorrenek beti aurkitzen naute gutxien espero dudanean. Prozesu horrek, bai, gertatze horrek joko bat dirudi.

Arrastiriak otzan luzatzen ditu bere besoak jada ilun dagoen Montrealgo kai gainean. Tximinia ondoan jarririk, sabela garai batean itsasoak zeharkatu zituen zuraren gainean etzanda, artzain-zakur zuri-gris batek ingelesez eta frantsesez egiten du amets. Eskultura bat dirudi. Uneko bakearen eskultura. Neskak ez du eskaini diodan giltza onartu, kontrara, bere etxekoa erakutsi dit; animalia txiki bat bere esku zurbil, mehar, luzeetan... «Ez da pertsona soilik, momentu egokia baizik».

Batzuetan, tokia bizi dezagun, momentuak bat egiten du pertsonarekin. Beste batzuetan, momentua bizi dezagun, pertsonak bat egiten du tokiarekin. Horrelakoetan gutxi axola, eternitatea hustasunez betetako putzu metafisikoa bada! Horrelakoetan gutxi axola, milioika urtetako bilakabidean naturaren zein gizakiaren nekearen tantek betetako zuloa besterik ez bada!

Elurrak zirkuluetan erortzen segitzen du, eta irrist doan arraina da denbora. Sagardo beroaren eta kafearen zaporea gozoro, miragarriki nahastuta neskaren ezpain haragitsuetan. Zentzumenak gerarazten dituen segundo amultsua da eternitatea.

AMUITZA

ahuntzak sasia jaten

zer uste zenuen ginela ba?

munduko auto azkarrenen jabe eta gidariak?

gorputz desiragarrienen fotokopiak?

legedi guztiz justu berriaren bozeramaileak?

akaso chef famatu pontifikatzaileak?

itxaronaldiaren nikotina gara

hatz beltz-horixkak gasolindegietako komunetan

bizimodu pornografikoen editore amateurrak

gogamen kamutseko zorrotzaile euforikoak

sudurra hautsita duten boxeolari logaletuak

informatikak artzaintzarako sortutako irudi animatuak

gurutze hipermodernoen zamaketariak

chihuahuak hipodromoan

oinetakoetan pixa egiten duten mozkorrak

pertxan zintzilik biluzik dauden soineko bakartiak

orkatila lodiko dantzariak

ahuntzak sasia jaten

ez dago arintasunik gure grabitazioan

zolitasunik ez gure bidaiatzeko eran

maleta gurpildunak gara ezezagunen eskuetan

bizioaren eliztarrak patrikeretan txanponak bilatzen

akolito bizargabearen itxurak egiten ditugun bitartean

GOIZEKO KLARAZOIAN BURUAREKIN BLAGAN

zure hilobira

bueltatuko zara

erotasuna bedeinkazioa bihurtzean

errotak irin lizunduaz estaltzen zaituenean

haize goxoena mingarri gertatzen zaizunean

hariztian bakerik aurkitzen ez duzunean

zeruertza ubeltzen denean

bihotzek eguzkia irentsitakoan

loreen zainak laztantzera

ametsen azalekin habia egitera

bueltatuko zara

zure hilobira

eta ihintzak

zuretzat zabalduko du

zilarrezko maindirea

BERRIRO ESNATZERAKOAN

Tai-txia parkean

belaontziak badian

nire bularrean taupaka mendia.

«Denbora gehiegi zu ikusi gabe»

diost baina ni mutu.

«Non izan zara hain luzaroan?»

galdezka baina ni ixo.

«Ardiak ahuntzak ahariak

behiak pottokak gizakiak

animalia bera eta

bakarra zarete denak»

esanez utzi nau

jarrai dezadan nire paseoa.

Alai eta oparo jaisten da ura

ehunka bidexka ezberdinetatik.

Begi idorrak ikusten ditut

etxe-orratzen itzaletan.

Botereak ez gaitu maite

eta guk ez dakigu

zer egin daitekeen askatasunarekin.

Mendi gailurretan ez dago epaiketarik.

Bihotzaren oinak beratzen jarriak ditut.

Orekaren irrikaz elikatzen nauten

barne-isurietan talka egiten dute

nire buruaren bi aldeek.

Askok amesten dute dirutan itotzea

baina ezinbestekoa dut nik

mendiko ur hotzak dakarzkidan

elurraren oroitzapenetatik edatea.

Tai-txia parkean

belaontziak badian

kale-zainak gogaituta daude

absentziak garraiatzeaz.

Erakunde abstraktua da Polizia

baina aginduak ukitu egin litezke

eskulturak bailiran

zerrautsez estalitako labirintoan.

Lau hankan dabilkigu

zuzenbidearen okerkeria

xake taula moztailea den hirian.

Bada leuntasunik gabeko

sagarrondo zoragarri bat

usaintzen dudan bakoitzean

besarkatzen dudan aldiro

zatika erortzen zait azala

bihotzaren berritzean.

Jolasean haurrek lurretik

jasotzen dituzten

nire geruzaren papurrak

kolore guztietako

goxoki bilgarri bihurtuak.

Azkazalak mukiak ilusioak jaten ditu trafikoak.

Beltza da semaforoaren kolore bakarra.

Lagunartekoen umiliazio arrunt tristeak eta traizioak

baratxuri zopatan bustitzen dugun eguneroko ogian

parkeko ahate eta zisneak burua makurtzen ari direla

eta maitaleak elkarri berotasun bustia laztantzen

eta irakurle bakartiak unibertso berriak dastatzen

poemak komikiak eleberriak epitafioak elegiak.

«Denbora gehiegi zu ikusi gabe».

«Non izan zara hain luzaroan?».

Nire bularrean taupaka mendia.

LED argien kliskak

beste hilketa bat agintzen du

giza sakrifizioa ez da

antzinako kulturen ohitura soilik.

Kafetegiko terrazan betiko manikiek

ispilu erraldoia osatzen dute

ezpainek kafea ukitu orduko.

Ezin norberari buruz baino hitz egin

arima bakoitzak bilatzen du bere geriza.

Eguzkiari eskainiz masailak sorbaldak debozioa

zimurtzen ari da artifizialki tenkatutako haragia.

Eraikuntza honek gure hezurdura du euskarri.

Portaera konpultsiboak eta bordatu zuriak

elizkizunak bihurtu ditugu mundutasunaren zapi.

Azken ufada epelarekin egiten du amets

bakarrik bizi nahi duen hego haizeak.

Espaloian belagileei mentalki tiroka

bularrean mendia taupaka.

Ardiak ahuntzak ahariak

behiak pottokak gizakiak

animalia bera eta bakarra.

Alai eta oparo dator ura.

Non izan ote naiz hain luzaroan?

Tai-txia praktikatzen

belaontziak badian.

ETER EURIA

igitaia ama-lurraren marruen gainetik hegan

ume burusoil biluziak elkarri begira

matematika formulak telepatiaz trukatzen

begetarianoan mendebaldeko geisha akonfesionalak

maskoten oturuntzari argazkiak ateratzen

Paris Fashion Week-eko pasarelan

aurpegia erreta duten emigranteak txandalez

belauniko klarion puskekin marrazkiak osatzen

hiperrealismoa harategietako beira-paperez bildua

txaloak eta tiroketak antzezlanaren ostean

pantailek ez digute introspekzio bidaiak egiten uzten

ile apaindegiko guraizeak ez dira euren buruaren jabe

urduritzen hasita dago arantzez betetako lorezaina

kanta malenkoniatsuen ordua autoko irratian

desinformazioaren uhinak zuzen-zuzenean

iragazten ari zaizkit etxeko zirrikitu guztietatik

antzar konspirazioa martxan da Lekeitioko kaiko urpean

nire pentsamenduak ez ditu onartzen egungo legediak

GURE HEGALAK

ez du memoriarik zure eskutitzak irentsi zituen hareak

ez du entzun nahi hizketa xurgatzen dizun paretak

arbolaren azalak ez du onartuko zure iraganaren egia

erotasuneranzko bidaia gerta liteke gaualdiko leizea

bere buruarekin larrutan ari den gaurko gizakiak

beldur dio heriotzaren musuari izua bizitzaren ezpainei

«zoriontsua naiz» ahoskatzea ez da zoriontsua izatea

sorkari hezigaitzak kondenatuta daude eskolan

ohiko lezioek eta aginduek ez dakarte ikaskuntzarik

sarritan bereizi ezinezkoak dira nagikeria eta fanatismoa

itxura batean kalterik batere gabekoa da

botereak jositako doktrinamenduaren janzkia

lanketa arduratsuak saiatze zorrotza eskatzen du

eta loezinaren kaiolak sosegua esne epeletan

eta irudimen indartsua eta askea

denborak pazientzia galdatzen du bitartean

eztabaida sutsuek gogoa lausotzen dute

mingainaren labak mozten burubidea

erreka izoztuaren lepo gainean idazten ari naiz

zubipeko zaborren artean arnasten ari naiz

edertasun desberdin baten bila aztarrika ari naiz

aldi berean garaileak eta garaituak izate honek

busti eta mengel bihurtzen ditu gure hegalak

aise dabilen arren zangorik ez du haizeak

ODOLA

atunaren odolak

begiak itsutu zizkidan

anaiari besoan kasik

kroka iltzatu nionean

zimarroi motxokararen

gose basatiak

guztiz bizirik

sentiarazi ninduen

ekaitz osteko itsaso barean

erokeria hura nahi nuke

nik beti begien aurrean

eta hortxe bizi luzaro

bizirik da bai

nire zainetan eta

nire izatearen muinean

atunaren odola

ATZERRI EZAGUNA

Erreakzio alergiko batek

bizkortu du nire onberatasuna

telefonoz hizketan ari nintzen bitartean

eta Bostongo arteria nagusiak sutan hasi dira

Chinatowngo zulo batean New Yorkerako

autobus-txartel bat erosi dudan istant berean;

beti nago arrotzez inguratuta,

bereziki, hilabeteen ondoren,

jaioterrira itzultzen naizenean,

eta emozioaren dislexian

berriz ere abian jarri behar.

Erreakzio alergiko bat

ekoizkin kimikoen eta

pentsamendu korrosiboen eta

neguko bakardadearen eraginez

kutsatutako dutxa publiko batean.

Metro-ahoan erhu-aren doinuak

ameskizun goxo batera narama;

nor naizen gogoratzen dut

zer garen ulertutakoan.

Oraindik ez naiz inoren etxera heldu.

Bizialdi urte hauek guztiak

nahikoa ez direla

eta hala ere gehiegi

esaten dit gogoak.

Lanpararen argi apalak

gaurkoan ez dirudi gaixorik,

nire esku hozmindu eta logaletsuak

idazten jarraitzen du haren azpian.

Elurra ari du Erie Street txikian,

historiaurreko animalia baten

atomizazio hipnotizatzailea.

GRAFITEATUTAKO GAREZURREN
MILURTEKO LOA

arrosa hostoak

gaueko autobide amaiezinetako euri tantak

belardietan ezkutatutako ziraunen begi horiak

deskodetu beharreko hieroglifiko egiptoarrak

estepako otsoen aurpegi liluragarriak

nire hatz markak

errimel arrastoak irensten dituzten konketak

eta alkoholezko malko lodi mingotsak

eta konorte nahasiaren lerde adierazkorra

bata bestearengan lagatzen ditugun ondareak

grafiteatutako garezurrak

garrasi itoak erdi erorita dauden fabriketako hormetan

gasolinaz bustitako biografia-koadernoak

metxeroa telefono mugikorraren aldamenean

antsia kontrolaezinaren hedapena

jolas parkeetako abusuak

asfaltoaren kontra izterrak larrutzen dituen neskatoa

kaleko iturriekin hitz egiten duen mutikoa

arduragabekeriaren hondarrak

esnifatzen dituzten gurasoak

herri bakoitzaren kopetan

gizaki bakoitzaren gibelean

mingaineko zainen artean

nor zaren ezin duzu ezkutatu

zure espirituak ezin eskularrurik jantzi

hatz markak

ekaitzaren bular sendoa zeharkatzerik ez dago

hitz gozoz eta diplomaziaren amarruz

ez gara guztiz ahaltsuak

amets ildaskatuak

gogamenaren zerrautsa

denbora zati zehatz bat

espresio-denbora mugatua

gramotan bizi gara

atomo aldakorrak dardaraka

mikroskopioaren lenteetan

txikitasunaren nanotasuna

hatz markak

ipar haizearen konplizitatez galdu zintudan

metalezko hariz aritu naiz barneak josten

orain apar-harrizkoak ditudan organo horiek

lizunez estalitako eskutitz zokoratuek

noizbait behar bezala hitz egingo didate agian

bitartean hemen justifikazioa ez da hizkuntza bat

trakets apaindutako ezkutalekua baino

zehaztasunez neurtutako esaldi eta isiluneak

enteleguaren azerikeriaz baliatzen diren

izaera koldarren joera aurresangarriaren

oinatz mekaniko baldarrak dira

antzerkirako jaiotako bihotzen bafa

zenbat eta lurrin gehiago are eta jasangaitzagoa airea

benetako sormenak benetako nortasuna eskatzen du

maitasunak maitasuna

hagitz oinarrizkoak izanik

oso sinpleak baitira pertsonaren sentipenak

alegiazko konplexutasunek

ogi orearen misterio bera daukate

okaztagarriak zaizkit gainontzeko aitzakia-lengoaiak

eta bitartean lapitzezko mundua

ezpain-lapitza begi-lapitza

hamar lapitz eskuetan

grafitozko liraintasun lausoa

arinkeriak asmakizunak soslaiak

bozetoak diseinuak zirrimarrak

eta bitartean marfilezko armiarmak

izerdiz belztutako burko higatuen gainean

hatz markak

trafiko istripuak buruan

burdina okertuak

gorputz konkortuak eta figura zurrunak

espaloietatik begira

segundo bakar batean iragan eta etorkizun oro

unibertso zabalaren mehetzea

ardura eta kuriositate sanoaren anorexia

eta baztertuentzako estalpeak

eztarri desesperatuak

bideo zaintza-kamerak

zakurrentzako uhalak

aluminiozko geziz ehizatutako hontz zuriak

akerrak haurdunak kolpatzen

sabelak

kristalezko arrainontziak

hatz markak

haur-koro bat abesten

zaharren egoitzako eskaileretan

koadro bat iruditzen zait ikusten dudan guztia

auskalo zenbat mende daramatzadan

banku honetan berean eserita

milurteko loa milurteko esnatzea

badakit profanatutako ehorzlekuak garela

betaurrekoak galdu dituzten galtzak eta gonak

xaboi burbuilak

desagertu egiten diren globo koloretsuak

hotz izanik ere sentitzen dudana

aise arnasten dut epeltasuna

dozenaka ateren ukabilean

dozenaka leihoren saihetsetan

egunero gauero

nire hatz markak

tarteka antilope bat nire parean

edo ezezagun bat zigarro eskean

beti ere ni neu besteengan

trikua orkatza hartza

zuhaitzen gerriak laztantzen ditut

inoren soan ez nagoenean

horrelakoetan bi bider bizirik sentitzen naiz

agian hori da zoriontasuna

haritzak haginak lizarrak

askatasuna nire enborrean inprimatua

pagoak urkiak gaztainondoak

zentzua hartzen du ukimenak

naturaren bakean geratzen dira

nire hatz markak

bat-batean hondartzan

bufalo zaurituak

plastikozko baloi zulatuak

lumak adarrak erroak

arrainak eta katuak tripaz gora

negu gordinean ez nau inguratzen beste ezerk

nire mugaren gainean

makilaz marrazten dut zirkulua

bertan geldirik geratzen naiz luzaro

marlaxken esperoan

une horretan otutzen zait

azken finean

ez ote naizen

beste norbaiten

hatz marka

EUTSI ENBATARI!

esmeralda zoragarriak

izar epelen begietan

gogo bizia dut zu musukatzeko

irrikatan nago lastoari su emateko

enbata dator mendebaldetik

arraun zaharrak atera beharko ditugu

odola dut zainetan —aitzakiarik ez

kemena dut bihotzean —lokartzerik ez

anai-arrebak

zatozte nirekin

hasiera bakar bat ere ez da amaitu

baina egunero akabatu nahi gaituzte

betiko azpikeriak plater berrietan eskainiz

egungo ergelkerien hipotermiaz baliatuz

edozein deskuidutan biluztasunak trenkatuz

esmeralda harrigarria

zure zilbor tentagarrian keinuka

gogo bizia dut bide honi bakarrik ekiteko

irrikatan nago giharrak lehertu arte gugan sinesteko

kontuz gero eguzkiarekin itsutu gabe

kontuz gero dorre garaien itzaletan hoztu gabe

kontuz gero korridore zurrunetan erotu gabe

kontuz gero nork bere esku-idazkera ahaztu gabe

HAUSTERREA AIREAN

Armiarma sare bilakatu dira musuak

begi gorriak atzeranzko ispiluari itsatsiak.

«Agindupean egiten ditut nire lanak» zioen atzo

torturatzaileak automobilean sartzean,

«gustura betetzen ditut aginduak» dio gaur.

Armiarma sare bilakatu dira giza harremanak

hauskortasuna, baita tranpa ere, eta lo errea,

zigarrokin bihurtu dira atzamarrak

eta edozein motel merketako hautsontziren batean

birrinduta geratuko gara, ezustean, axolagabean.

Lepoa moztuta duen brontzezko gerlari baten estatua;

zein gutxi desberdintzen diren loria eta erridikulua!,

garaipenaren semantika eta zentzugabekeria

plaza nagusian, eta gu geu gara plaza nagusia.

Non geratu ote zen burua?, galderak ziztatzen nau,

auzoko haurrak futboleko baloiari ostikoka dabiltzala.

Pitin bat harantzago, skate parkean,

erlauntzaren antzeko zaratotsa hartzen du bizitzak,

eta bizitza, segundoro, azkarrago doa,

gure artegatasunak abiarazten baitu etenik gabe.

Aginduak jasotzen zituztenek

dominak jasotzen dituzte orain,

bakea ez da inoiz jo eta dena garbitzea izango.

Itsutasun beltza atzeranzko ispiluari itsatsia.

Merkurio putzuan hondoratzen ari gara geldiro

irribarreei eta koroiei etsian eusten diegula

bizitzaren begiei zuzenean so egiteko adorerik gabe.

LONG JOHN SILVER NIRE ERRESKATERA
(TXANPON MAKINA MADARIKATUA)

Txanpon makinari kea dario, eta rottweiler albinoek, doberman estrabikoek eta tangoa gorroto duten dogo argentinarrek —denak kaleko gaizkile talde endekatuen maskotak— lerdea jariatzen dute, nire lagunaren alabak fruta-ahiaren aurrean bezalaxe. Beti ere halako giro arrarotua sortzen da txanponak eta billeteak urritzen hasten direnean, eta kreditu txartelak garaiz baino lehen limoi zukutuak bezala geratzen direnean. «Ez itzazue nire mahai gaineko nabigazio-kartak ukitu, zenbat bider errepikatu behar dizuet gauza bera!», ari natzaie mentalki gaurkoan ere. Ezin bestekoa dut distantzia mantentzea; zoko hauetan ez dago inorengan fidatzerik. Gogoetak eta erantzunak aldatu egiten dira konturatzerako, ez, ordea, itsasbideak. Berriro aritu nintzen eukalipto lurrunak arnasten, baina nire marrantek edozein neguk baino gehiago irauten dute. Ezker eskuaz On Kixote idatzi nahi izan nuen, baina mukiak isurika nituen argizari tantak bailiran, eta honenbestez gaztainondoko egurrarekin eskenatoki txiki bat eraikitzea erabaki nuen etxeko egongelan eta debozio osoz Shakespeareren obrak interpretatzeari ekin nion ispilu aurrean. Kontrakorik pentsatuko duena izango bada ere, hau ez da nartzisismo kasu bat, edo antzeko patologiaren bat, besterik gabe ahozko, eta gorazarrezko, ariketa da, bai entretenimendurako bai terapia gisa oso baliagarria zaidana, zuek udal kiroldegian abdominalak egiten dituzuen bitartean edo arratsaldea zurrutean ematen ardo eta garagardo botilak bata bestearen atzetik husten, deabrututako mozkortiaren eran taberna zikinetako barrak eta hormak miazkatzen. Foie-gras epela, horixe da Kaliforniatik heldu berri diren nire gonbidatuei zerbitzatzen diedana, eta horrela hasten da festa, denak diskutitzen —ni izan ezik— animalien tratu txarrei buruz eta beste zenbait bertsio hipokrita giza generoaren lorpenekin eta ohiturekin zerikusia dutenak —maisuak gara berritsukeria hutsal izerditsuari dagokionean—. Tira, foie-gras fin eta garestiena, kontrabandozko izokin arrabak, beluga kabiarra, Italiako trufak, matsutake onddoak, vodka eskoziarra, erregaliz eta anis zaporeak maisuki biltzen dituen Belgikako garagardo esklusiboa. Esklusiboak baikara, eta, zalantzarik gabe, mokofinak, eta ezin baldarragoak alkohola musukatzen hasi bezain laster. Hizketa gai aspergarrien zerrenda amaiezinarentzako alorra doiki prestatzen duen aperitibo txoroa, haurtzaindegi aztoraturen batekoa dirudi gure dialektikak, baina horixe da dagoena jende «cool»ak burmuina salbu gorputzeko beste edozein atal operatzen duenean. Gugandik honatago eta kezko hesia den telebistatik haratago hainbeste gerra erreal daude, gizaki izate honetaz erraietaraino ere lotsatu egiten naizela supermerkatuko esneki sailean jogurt sorta anitz eta oparoegien aurrean paralizatuta geratzen naizen aldiro, drogaturik bezala lurrari iltzatuta hainbesteko ugaritasunarekin aukeratu ezinean, erabateko kolapsoak gainditzen nau, batez ere postmodernitatea delako honetan kontraste bortitzen ulertzeko ezintasuna da harritze honen jatorria. Esan dezagun errealitatea bera dela azkenaldi honetan arras gainditzen nauena, errealitatea bere osotasunean diot, hots, paraleloki txertatuta doakion errealitate birtuala delakoa barne harturik. Zeharo neurotizatuta gabiltza, igual da eskoletako jolastoki eta komunetan, handi-mandien ohe, bainuontzi eta zalditegietan, nonahiko berezitasun aipagarririk ez duten auzo arruntetan, apaindegi zatarretan, edo apain eta zatarren kaiola-buruetan. «Ez dut ulertzen txanpon makina! Bizi propioa hartzen ari da! Irentsi egingo gaitu!», garrasika esnatu nintzen lehengoan. Nahasmendu psikiko betean hankaz gora dabilen armada itzela osatzen dugu, eta horixe gara. Hatz horitu okertuen artean azkarregi erretzen ari den zigarreta da gure bizitza, eta halaxe gabiltza. Konbentzimenduz eta iaiotasunez ostikada sendoa ematen badiot txanpon makinari, baliteke bat-batean rock and roll talderen bat amorrazio biziz jotzen agertzea. Batek daki!, gauza bitxiagoak ikusita gaude honezkero; gainera, adiskide, badakizu: Inoiz ez dago jakiterik deus ez dakigula. Horixe da nire gaurko gogoeta-askaria. Geroxeagoko ere baditut gordeta sandwich pare bat (oilasko irineztatua brokoliarekin) nire auzoko neska pinpirinaren (tarteka maitaleak gara, tarteka fursuit saltzaileak) hozkailuan. Beraien jabe kaikuek erabateko maleziaz zirikatutako txakur lerdetsuak —lehentxeago sakabanaturik eta nahiko lasai zeuden piztien animaliak— badatoz begi gorriz nire bila, ziur nagoen arren ez diodala inori deus ere zor, guztiz ziur ez diodala inori iruzurrik egin hainbesteraino obsesionatzen gaituen txanpon makina madarikatuaz baliatuz edo, egunean-egunean lehia bizian gaituen maxina alu hau, eta ez diot inori janaririk ostu, ezta ere zigarro habanarrik, are gutxiago inoren neskalagunari desioz begiratu (hau da hau mundu intolerantea!, eta beldurtia), ze ni beti neurera noa (eta jarrera horixe da gehien molestatzen duena, antza); ez, hau ez da kontu garbitze bat, kainismo hutsa baizik, behin eta berriro. Jakina da bere kasa dabilena susmagarria gertatzen zaiola artaldearen begirada zurrunari, eta artaldeko klanen begiradari, eta artaldeko tribuen begiradari, eta artaldeko sekta, etnia, elkarte, fakzio, kuadrilla eta, noski, gaizkile taldeen begiradari. Azpigenero guztien azken azpigeneroa da bere kabuz dabilen elementua. Muga gurutzatu eta maite dudan kartier aski dotore bateko zinema areto txikian ezkutatzen naiz. Ilunpetan gurutzegramak egiten amaitzen dut eguna desagertzera behartuta dagoen felpa morez tapizatutako butaka zaharkituaren azpian Long John Silverrek isil-gordean bere ron botila eskutik eskura pasatu didan arte —zorionez oraindik bada ulertzen nauenik—, eta horrela hasten da bidaia berri bat.

ORNODUNAREN KONDENA

neurona-loreak zaurituta ditut

hezur-muinetatik eguzkirantz

irten daitezen borrokatzen dut

baina borondateak hemen

ez du hitz erabakigarririk

ornodun hau kondenatuta dago

joko zikinean dabilkit zaineria

mezu okerrak modu kaltegarrian mugitzen

nire gorpuztasuna da nire galbidea

minak ezabatu egiten du denboraren lerroa

eta pentsakizun adierazezinekin batera

uzkurtzen ari den gizaki horizontala bihurtu naiz

zutitu orduko atsedenaren bila dabilena

metodikoa da krudeltasunaren

jainko mikroskopikoa

eta bere zorroztasunak

ez du bereizketarik egiten

urteetako apustu fanatikoa dirudien honetan

zein ote da bidaia zital honen xedea?

nik ulertzerik ez eta

ulertzeak eragin errealik ez

ornodun hau kondenatuta dago

gelditasunean bizi naiz

baina bizitza mugimendua da

bizidun gehienek bederen

mugimendua dute ezaugarritzat

haurrak parkean

animalia zoragarriak

garrasika eta algaraka

baina metafora ez den

leiho handiaren alde honetan

elegante bezain makal

isiltzen ari da etxeko piano zaharra

nagiak harrapatuta akaso

arrangurak eta izuak akaso

pixkanaka-pixkanaka

irmotasunez

bihozgabeki

ornodun hau kondenatuta dago

BEGIAK ITXITA

urtxintxa azkarrek ez dute presarik

biluztasun malgu eta hezeak dena janzten du

mundu egartsuak ahoa zabaltzerakoan

kasik matrailezurra hausteraino

hodeien artean ezkutatzen dira

zaldien buru eder ikusgarriak

lanbroa luma erraldoia da behorren sabelpean

lanparak piztu eta itzaltzen dituzten tximuak

eguzkiaren izena berrasmatzen dituzten narrastiak

bular zoragarriak elizako kanpaien artean zintzilik

urteroko ozeano arteko ibilbidean

hizkuntza berriak ikasten dituzten zimarroiak

pausatzen zaizkit gogoan

amets egiten dut blusa gorri gardenekin

bidea erakusten didaten aldaka perfektuekin

aitona eta biok beltzez tindatu gintuen

lehen txipiroi begihandiarekin

gaua nare zabaltzen da zelai infinitua bailitzan

zilar urdin berde eta beltz ileorde sorta amaiezina

banan-banan erauzten dio itsasoak bere buruari

eta gero espaloi grisaxketan atseden hartzeko asmoz

atea jotzen du haizeak bere esku egongaitzekin

errepikan dabil leihoetan bere hatz bihurriekin

hemen tarteka bada atsedena

edo antzeko zerbait bederen

musika-kaskoetan euriaren soinu grabatua

ezustean aldatzen zaion arren intentsitatea

aldatzen ez dena beharra da

hemen ez baitago kapela bat buru bakoitzarentzat

ez baimen ez bake ez erruki eternalik

hemen maite ditudan adinduek

liburuak irakurtzen dituzte patxada ederrean

eta ondoren ilunabar geldoetan

gurekin komentatzen dituzte

gazte asko euren ezinegonarekin

zer egin ezin asmaturik dabiltzala

hemen isiltasuna eta baretasuna dira paradisua

bitartean eta apenas begi-kliska batean

aguretu egin dira

oraindik hitz egiteko gauza ez diren umeak

eta mutu geratu dira

entzuten inoiz ikasi ez duten helduak

bainuontziko ura fotografiatu dut

norbaitek dutxa hartzen fotografiatu nauela

eguneroko akzio txikiez egiten dut gogoeta

urteen joan-etorrian adiskideek zein etxekoek

oparitu dizkidaten landare eta irribarreen konpainian

zorion handikoa naiz

begiak itxita ere hainbesteraino badakit

nahiz eta gainetik astindu ezin dudan

oinaze suntsitzaile kronikoa

inork gutxik ezagutzen du piztia gupidagabe hau

eta hobe sekula inork ezagutzen ez badu

goxotasuna besterik ez dut desio

bizitza izan dadila solasaldi atseginen

edo besarkada ordezkaezinen pareko zerbait

edo musika suspergarri bizigarri ernegarria

argitasunean misteriotsua arina galkorra inoiz

antxeta transgenikoek ez dituzte arrainak gustuko

ehiztari baldarren harrikadak saihesten dabiltza

euri kristalizatuak ez gaitu zauritu nahi

eta dagoeneko ezin jakin dezakegu askatasuna

lorpena den edo berezko egoera naturala

garbigailuak katuaren gisa

urruma egiten dit sukaldetik

telebista bihotzekoak jota hil zen

bart arratsean zeharo asperturik

traktore zaharrak zein dotoreak diren

pentsatzen jarduten dut noizean behin

arropa zabaltzen dudanean

pintza bat edo beste erortzen zait eskuetatik

aspalditik botikak hartzen dabilenak

zertaz ari naizen badaki

hemen arnasa egitea da

benetako eta aparteko gertakaria

etenik gabeko gure arnaste egunerokoa

eta hala ere ez diogu arretarik eskaintzen

arrazoitzearen eta arrazoiaren

jaun eta jabeak izanik ere

ez dakigu unea neurrian baloratzen

hauxe berau oraingo istant bakar hau

ez dakigu gozatzen eta maitatzen

gure erreinua kexu-padura irrigarri

bezain tamalgarria da zinez

lihozko hegazti

geldoa da ortzia

ia mugiezina eta morea

bere mugagabetasunean

nekez suma daitekeena

burezurrak urratzen dizkigu

gure adimeneraino iritsi arte

gogoa

adorea

tarteka goreneko dragoi bihurtua

antzinakoa

etenkorra

baina errotsua hala ere

makurgaitza

tarteka haritzaren adaxka lehorra

giza gorputz galduari iltzatua

sorbalden arteko puntu erdian txertatua

bizitza iragankorra baldin bada

baina aldagaitza arrazoimena

orduan zeozer gaizki egiten ari gara

ROASTBEEFAREN LOKARRIA

elikagai gehiegi: urritasun modu bat da

elikagai gehiegi: gose forma bat da

dinamikek zentzua izateari uzten diotenean

garaia da sinboloak apurtzeko

eta mitologia errepasatzeko

estetikaren laudatzaileek

ez dute zoritxarra ezagutu

pertzepzioaren atrofian bizi gara

mezu subliminalen arnasketa jolasa dirudi

lagunekin ikasi banuen igerian

ez zen soilik uda sasoirako izan

esangura handiko egoera

izan liteke ahitze fisikoa

eta berdin espirituaren apatia

menderaezinak sentitzearren

giza sakrifizioak asmatu zituzten boteredunek

ugaritzen ari dira kontrol gela antzemanezinak

eta segundoro begi bat zabaltzen du udaberriak

neguaren errautsezko azken zainak ikusteko

ZAKU URRATUA URETAN

Hau bada dena

has gaitezen berriro

Hau bada dena

ezer gutxi lortu dugu

orain arte

Has gaitezen berriro

has gaitezen berriro

bukaeraren hasieratik

Ze

gure begiek

euriaren zain dauden

manikiak baitirudite

Eta

giza organoen salerosketan

beherapenak iragarri dituzte

Ustekabean

luxuzko yate batek

aingura bota du gure xaian

eta anai-arreben LP zaharrak txikitu

Mendira

joateko asmoa nuen

baina mendiak

desagertu egin dira

gu konturatu ere egin gabe

Nonahiko

pantaila horien eraginez

elbarritu egin gara

Hain zuzen

jakin nahi nuke

zenbat balio duen gaur

hondurastar baten giltzurrunak

heriotza-zigorra ezarri dioten

txinatar baten gibelak

atxilotu eta anestesiatu duten

siriar baten birikak

Izan ere

jelaz betetzen diren baineretan

odolez gainezka dauden horietan

aingura botatzen dute

luxuzko yateek

Eta

hau bada dena

miseriari eta lotsari

ondo amarratuta gaude

Hau bada dena

ezer gutxi lortu dugu

Has gaitezen berriro

has gaitezen berriro

bukaeraren hasieratik

IGOGAILUKO ISPILUAN

maitasunaren ezpain idorrak nirekin

igogailuan harrapatuta geratu naizenean

txitxarro erreak prestatzen ari dira nonbait

garrasika ari da norbait

telefonoz negar zotinka nonbait

dutxan alai abesten norbait

ispilua botoiak zenbakiak... keinuka dabil fluoreszentea

izango ote da deitura ergeleko koktelak prestatzeaz gain

sentimendu bakoitza dagokion eran izendatzen duenik?

honezkero ez dut ez giltzarik ez ordularirik

eta ez naiz inolako belaunaldiren parte

tenorea da samuraiek mototsa motz dezaten

zapata-denda garestiak hartxintxarrez bete ditzaten

igerileku pribatuetan arrain elektrikoak ugal daitezen

kapsula honetan nik armiarmak irentsi bitartean

aroztegia bisitatuko du gaur ere piromano lotsatiak

eta beste katu bat eramango du etxera andre jipoituak

tiroak eta odola pairatu ezin dituztenentzat

berdinak ez direnen diskriminazioa da

azken aurreko bideojoko antologikoa

laku baten hondoan itoko da bestea

honezkero ez dut inor ezagutzen

MUGAKO ENBAXADAN AFARIA

Agurtu ditugun hezurduretan

belusezko kapelak eta pamela exotikoak.

Protokoloak bete ondoren bagoaz

kandelez edertutako mahai handira:

animalia hesteak eta legatz arrabak,

orojaleak dira gure espirituak.

Gozoro heltzen zaigu pianoa: Clair de lune, Debussy,

eraginkor bezain baregarri edozein unetan.

Baina odol lodiko hariak handitzen ari dira

gure zapata dotoreen barnean

goroldio legenduna osatuz.

Habiatik kanpo dagoen arrautzaren modura

mundua kraskatu dela jabetzen gara,

halako huskerietan gure arreta ez ipini arren.

Badirudi harrera afaria ez dela inoiz amaituko,

fintasunez urrumatzen gaitu errepikatzen den doinuak,

atsegina zaigun hura —eta deus ez besterik—

entzutera behartzen gaitu gure estatusak.

Sintaxi zarpaileko mezu dorpe etsietan

bilduta daukagu arrain usteldua,

ez da postrea gugan gehien irauten duen zaporea.

Zabaltzen jarraitzen du goroldio legendunak,

eltxo-euri zaparrada gure eztarrietan,

lorategian dardaraka tulipak.

Nahiz eta inor konturatu ere egin ez den

badira zilarrezko koilaratxoak lapurtu dituztenak,

badira bizitza errugabeak trenkatu dituztenak.

Begirada sutsuak eta begirada hotzak aurpegi mirritan,

soineko gorriak eta soineko beltzak gorputz arinetan,

lepo luze lirainak etengabe dantzan,

burdinazko esku lodiak isilpeko berbetan.

Nire zentzumen nekatuetan: ilargi zuria.

EX ANIMA

Ur azpian ari naiz malkoak ezkutatzen

ur azpian izate ezpalduari eusten

akiduraren esanahi berriak ikasten

ikasitakoa ordu geldietan onartzen.

Sufrimendua ari naiz laztantzen

arrain txikia bailitzan

haren hezurrak ni banan-banan zulatzen.

Baina horrela dira lasaitzen

zumezko nire esku hauek.

Zer diozu, ama? Zer diozu?

Zure arrangura dut entzuten

zure kezka egunero sumatzen.

Baina bizi naiz, ama,

ari naiz bizitzen.

Gatzezko anfora naiz itsaso gurean

uneoro sendabelarrak eta ukenduak

bilatzen eta nire mami-mamian landatzen.

Bizkar gainean daramat berunezko kupula

ez naiz halere buztinaren antzera desegingo

jarraitzen dut ni neu izaten.

Zer diozu, ama? Zer diozu?

Gor nago eta dena entzuten

nire buru barneko oinazean.

Zer diozu, ama? Zer diozu?

Ur azpian ari naiz malkoak ezkutatzen

akiduraren esanahi berriak ikasten.

DESIOA ULUKA

argia izan nahi dut

argia

      argiago

arina izan nahi dut

arina

      arinago

gardenago

   ahaltsuago

      mugaezinago

         errazago

            biziago

gauzatzen ez diren

haurraren ametsen modura

denbora baino eternalago

eternitatea baino hurbilago

hurbiltasuna baino sendoago

sendotasuna baina errealago

errealitatea baino egiazkoago

egia baino zentzuzkoago

zentzutasuna baino irrazionalago

   egunero

      askeago

gora igo nahi dut

gora

      gorago

UDA BILUZIA

Uda erromantikoa

arinki elkar ukitzen duten kaioletan.

Sagutxoak bailiran piku heldugabeak zintzilik

kilkerrek eguzki-lore urdinak bilatzen dituzte

intsektu urdurien sasoian gaude

zelaietan eta igerilekuetan

sexu-jolasaren sasoian gaude

izar hegalarien sasoian

titi-zorro beltz eta laranjena

kresal eta limoiz igurtzitako sabel, bular, sorbaldena

argi eternalaren udan

erreka egartsuen udan

gorputz gazte bustien abegikortasunaren udan.

Itsasneska zoriontsuak

alfonbra hegalariak

hazi partekatua

marrubi urtsuko plazeraren irrika

barrearen lagunarteko oparia

hitzen beharrik ez duten ezpain leun emankorrak

Heriori egindako laido inkontzientea

azkazaletan, gogoetetan

kolore bizi aniztunak

elkarrekin trukatutako janzkiak

zapore berriko izozkiak

etengabeko esperimentatzea

geratzen zaizkigun negu saihetsezin guztien

aurreko uda.

Lorategi amnesikoen

gordeleku lizunen

begirada tentagarrien

uda biluzian gaude

gure txankleten pean baldosa kiskaliak itolarrian

zizare lodi aseezinek gure izenak errezitatzen dituzte

noizbait hasitako adur txarreko enkantearekin segituz

gu gortzen goazela

inuzenteki alai gabiltzalarik

bozgorailu erraldoien alboan

jolastoki oktogonaleko algararen erdian

agur esan nahi ez diegun

bihotzen dardara miragarriaren oihartzunean.

Eta goizaldean eurixka ari du logale den munduan

goizaldean eurixka neska maitagarriaren soinean

fruituaren hezurra eta fruituaren azala gara

jenderik gabeko lili-uhartean

eremu agortua den hiriaren atarian

paranoia eta ironiarik gabeko amets-bidean

bizitzari lotuak gerrikoaren beharrik gabe

bat eginik ziurgabetasun ezaren usain gozoan.

Azukrezko sugandilak daramatzat poltsikoetan,

bai, hauxe da

geratzen zaizkigun negu saihetsezin guztien

aurreko uda.

SCHLECHT

iraganean geratu zara, zakur

dagoeneko ez dago iraganik, zakur

zure gloria eta galera dira zure iragana

platera zornez betea, zakur

asegabea zure gosea

gainezka zure sumin gaiztoa

zure kakari kosk egin diozu, zakur

sikiera lore bakar baten ongarri ere ez

eldarnioaren zakur-maitalea

zure ardo putzu ozpindua

zure euli puztu eta kapar ilunak

zure antzerki faltsua

zure begirada lizuna

zure mingain satsua

zure baba lodiak tabernako barra gainean

eta gutako bakoitzaren gogoan

zure zaunka nekagarriak

zure hatsaren kirats jasanezina

zure amorru maskaratua

zure ohiko silueta zelataria

zure oinordeko mesfidatiak

astamakilaren gurtzailea

sorkuraz eta gustuz salataria

liskarti koldar traidorea

moralizatzaile ozena

zure handiuste doilorra

zure ezdeustasunaren ondorio negargarriak

zu, zakurretan zakur

oraindik bizirik eta hala ere bihotza gorpu baino ez

plastikozko bitxiloreen artean

perfumatutako gorotza zara

haizea bera mespretxatzen du zure arnasa itoak

benetan sendatzeko egiazko asmorik gabe

zauriak publikoki miazten

tragedia greziarrak berrasmatzen

drama orori etekina ateratzen iaioa

erakuskeria gabe existitu ezin duen pailazo zitala

zakur zikiratzailea, zu, zakur zikiratua

odol-gaiztoa eta abusatzailea

aldartea beti azpijokoaren zerbitzura

jokabide garbirik ez sekula

etxe dotoreko eta kale iluneko marrajo desleiala

eguneroko epaimahaietan modako terrazetan

ederki setaz bildurik zure azal-hezurrak

beilatoki pozoitsuan behazuna

zure gisako jendailarekin gozo elkartrukatzen lerdea

zakur,

apar zikin guztia edaten duzu berriro

engainuaren garagardo bihurritua

ez zara berorrekin itoko urde deabrua!

urre eta zilarrak miretsiz orduak ematen dituzu

plazan gurutzeak garbitzen eta distirarazten

heriotza usaina jariatzen duten medailoiak musukatzen

errezo errukigabeak errepikatzen

hortz-haginak zorroztu bitartean

zakur,

hobekien ezagutzen dudan zakurra

niregandik ihes egin ezin duena

ezta hitz samurren gaiztakeriaz baliatuta ere

ezta trikimailu lotsagabeenekin ere

zapalkuntza engainua gehiegikeria

horiek osatzen zure zakur-hiztegia

ezta otzantasunaren modako azken

mozorroak apaintasunez erabilita ere

zeken alaena!

zakur,

gizon deitzen diozu zeure buruari

eta koroaz janzten okasio oro

baina nik

halako batean nekearen nekez oharkabean kasik

ezin eutsizko barne-askatze kolpe zehatzez

errotik aterako dizudan buru ustel-maltzurra

gizon-zakurren, zakur-gizonen

amildegitik behera botako dut

izenik eta historiarik gabeko

harri koskor arrunta bezala: ezdeusa!

eta gero tripak aterako dizkizute basapiztiek

zakur-gorputz edentsu hori!

ez ote zara desagertuko gaur bertan

bizitzaren kontrako eztarritik!

zakur,

hemen datoz olatu handiak

isilean zure hankak eta azkazalak apartatzen dituzu

hamaika gezurren jabe zaren

zakur lotsagabe izorratzaile galanta

dantzari eta komediante ahobero pairaezina

zerri-azeri zakurtua

txisteak kontatzen dituen bortxatzailea

ni ez nauzu engainatuko

hemen datoz olatu handiak

zure ohiko haserrea, zakur

zure errabia erasoak, zakur

zure marru bakar batek ere ez nau hunkitzen

ahitu zaizkizu artifiziozko mantra horiek guztiak

zure erretratu eta esanak uneoro bernizatuz darraizula

jada ez zoaz inora, zakur

zure lokarrian harrapatuta azkenik

nora joaterik ez, zakur

ustelduraren hobiaren epizentrora ez bada

zure erreinuko labezomorroen zulora

topa egiten dut!, zakur

zakurrak gara bai

mendebaleko zakur mimatu apetatsuak

nahiz eta denok berdin ez zaunka ez koska egin

eta are gutxiago loak hartu amets antzekoetan

zugan konfiantza jarri zutenengan

esku zabal sineskorretan

oraindik ere pixa egiten duzun

zakur hori,

pixa erregarria beti besteen etxeetako hormetan

gaur, zu, zakur

gonbidatuta zaude nire festara!

zatoz faborez

zure irribarre fazatienarekin

zatoz lauhazka

nire kapela gustukoena jantzi dut

gordeta neukan habanoari tiraka ari natzaio

elur-jauzia ibilkari fidakorraren zain

haize-kolpea bere momentuaren zain

saguzarra gauaren zain

sugea udan bezala

zakurra zakurraren zain

AZKAZAL MOZTUAK

Bereziki bakarrik

etsipenez elkarrekin multzotuak

histerismo eta antsia betean

besteen aurrean nabarmendu gabe ezin geratu

premia larrizko gailendu beharrak eskutik dakartza

ziurtasun eza, zalantza, zaputza.

Azkazalak mozten komun zingiratsuan

ardo koparen ondoan goizeko hiruretan

horrela bizi ohi gara gizatiarrok

izu ezkutuzko animaliak

arrazoian itotzen garen txorimalo makabroak.

Arima aztoratuak ezinbestez

pertsona galduei dagozkienak dira.

Dena simulazioz, dena aproposekoa

berez nahiaz kanpo, izatez azalutsa

mugimendu, keinu, berba, isiltasun tarte bakoitza,

janzkera bakoitza, biluzte bakoitza.

Gehiegikeria oro gertatzen zait hagitz espresio gabea.

Nire bidea jarraitu beharra daukat

senari segituz bestelako mezuei baino

senari segituz desioen aginduei baino,

azkazal moztuen gainetik

guraize kurbatuen gainetik

izara eta mahai-zapi aratzekin bildutako

gibel kirasdunen gainetik.

CARO PUTRIDAS ES

untxi zuriari jarraitzeko

ez keinurik

ez ahaleginik

sekulan egin ez eta

konturatzerako

oinak ez ezik

guztiz belztu zaizu bihotza

INPERIOAREN ARNASA

Kamiseta bustien lehiaketa eta sexu usaina

Miamiko modako klub honetan

egunez inperioaren deskonposizioa eguzkipean

gauez oilategiko gorotza diseinuzko altzairuetan

lentzeria finena eta jokaera zakarrenak elkarrekin

itsas pasealekuan mota orotako substantzia andeatuak

gazteak gara baina ez gara txoroak

kanpotarrak bai baina badaramagu denbora lur hauetan

asfalto eta baldosa arrakalatuetan

txakurrak eta katuak belarriak tente

horrela ez dago lasai bizitzerik

hau ez da guretzako modukoa

gaixotasun pandemiko geldiezina areagotzen ari da

eta makillatua agertzen zaigu heriotzaren aurpegia

jendearen izua eta zoritxarra ez dira postaletan ageri

ezta ere zabor sakabanatuaren eta pixaren usaina

eraildakoen gorpuzkien gainean arnasten du inperioak

eta handikeriaren ispilu diren etxe-orratzak altxatu

bere bigarren azalean, bere isiltasun misteriotsuan

ilargiak tomahawk ohoretsuak gordetzen ditu

plastikozko erreplikez inguraturik gaude gu

eta kamiseta bustien lehiaketez

emakume bularrak forma eta tamaina guztietan

ez ordea giza birika zulatu eta zokoratuak bezainbeste

Eguzki-argiaren Estatuan zein Pelikanoaren Estatuan

igual Urrezko Estatuan edo Izar Bakartiaren Estatuan

egunero morroi fidelak sortzen ditu diruak

eta silikonak ere bai.

DESOREKA ALATZEN

ozenegi dago musika

gertuegi dago eguzkia

zure begiek hitz gehiegi

egiten dute esaten dutenerako

zure begiek negar gehiegi

egiten dute sentitzen dutenerako

laburregia da bizitza

gozamenean dabilenarentzat

astunegi doa bizitza

sufrimenduaren gatibuarentzat

kirrinkari datoz soinuak

erregarri daude argiak

nekatu egiten nau zure energiak

baina ez zure asperdurak bezainbeste

haurregiak dira helduak

eta helduegiak haurrak

gehiegizkoa da hau dena

demasekoa zait ahalegina

laiak arrastaka bizkar gainean

pianoaren hortz-hagin hautsiak baratzean

apalegi dator kantua

lehorregi gure esperantza

BROJUAK EGUN MADARIKATUAN

Balkoian maindirea astintzean

indarrik ez besoetan.

Gure umea izatekoa zena

galdu egin dugu gaur.

Balea zaharraren arnas ufada kiratsuak

betetzen ditu etxeko txoko bakoitzaren birikak.

Itsasotik datorren ipar haizeak

ez daki gure bihotzak leuntzen.

Maitasunaren branka-ziri gatzatuaren gainean

atseden bila pausatzearekin batera

euren senetik zeharo aterata

bortizki mokoka hasi dira brojuak

elkarri begiak atera nahian.

                             Nazkagarria da ikuskizuna

                             zulatuta daukat arima.

Aringarria bada negarra

etor dadila lehenbailehen.

Borondatea besterik ez da

urratsak ematen dituena.

Baina ni istinkari eskasa izanik

berriz ere iztuparekin eta galipotarekin

egin beharko dut saiakera

gure ontziko juntak zigilatu aurretik

barruko ur zingiratua

putzu zikin hau!

ondo txukatzea ahaztu gabe.

«Aurrerantz egiten da bizitza»

hala esaten diet sarritan besteei

maiz errepikatu ohi dut lelo bera

erruz gorroto ditudan arren berritsuak.

Erori eta altxa eta erori eta altxa

tinko jardutera derrigortuta nago gaur

malapartatua ni: itsasarotz kaxkarra!

                             Garrantzitsua den oro bezala

                             bizitza ez da sekula

                             teoria kontu bat izango.

Muxu goibelak bailiran

odol markak maindirean.

Berorrekin bildu nahi nuke bihotza

eta txalupa batean bultza itsaso zabalera.

Badoaz brojuak hegada baldarrez.

Batzuek begia galdu dute

beste batzuek begiratua eta ikuspegia

beharko ditugu berreskuratu.

Lasai indartsu aske

iritsiko da guregana

sortuko guregan

taupada berri bat

                             ontzi kuttun honen malkoak idortu

                             eta zirrikitu zitalenak

                             ganoraz eta adorez ixteaz batera.

TRANSMUTAZIOAN

artilezko txano zirtzilduak

heroinazale berriak aireportuko lurreratze pistan

lepo-hezurrak puskatuta dituzten eskalatzaileak

atearen bi aldeetan performance berdinak

erregea ez dago lo eta ez dago esna erregina

hortzordeak champagne kopan

nire buruko monje budista immolatzear

hatzen artean zotz txinatar zorroztuegiak

itsuak ez du negarrik egiten tipula mozterakoan

anaia siamdar mozkorrek ze bide hartu ez dakite

norekin hitz egiterik ez dute bentrilokuoek

limoiondoak hasi dira udareak ematen

bihotz taupada bakoitzarekin

saguzarrak jaiotzen dira

gure barneko katedralean

erotismorik gabeko irudimen urriko gauak

euren autorretratuez maitemintzen diren margolariak

sexualitate zargalduen erakustareto ezkutuak

marrazoak noraezean isatsa zakar astintzen

fosforozko aurpegien aurka

lastozko jainkotasunen aurka

indarkeriari esker bizi gara

eta lapurtutako krabelinei esker

zatoz niregana bizitzari buruz hitz egitera

zatoz nirekin heriotza ehizatzera

elkarri eskua emanda desagertu dira

inozentzia eta mirespena

ONGI ETORRI ABERATSEN AUZUNERA

Hiribidetik beherantz noa

arrebak egindako jertsearekin

sukarra babestuta.

Aberatsen auzuneko

apartamentu honetan

ez dira sekula falta

anfetaminak eta kakahueteak.

Fraide apostaten apain-mahaietan

falta ez diren bezala

azido lisergikoz betetako

flaskoak eta ur bedeinkatua.

Gaueko errege bilakatutako

santuen aldare pribatuetan

higiezinetako inbertsioez

mintzatzen dira ezker eta eskuin

ordenagailu bitartezko kirol apustuez

erosteko asmoa duten sedan berriaz

eta bikotekideak nola eta norekin

engainatzen dituzten disimulurik gabe.

Kanpoko isiltasunera bueltatzea

besterik ez dut desio

eta nire sukarra libreki paseatzea

arrebak egindako jertsearen besarkadan.

Baina aberatsen auzuneko

apartamentu honetan

gonbidatu aratza

eta menekoa naizenez

nire nortasuna eta

nire borrokak eta

nire aldarrikapenak

gorde egiten ditut

salako alfonbra persiarraren azpian.

Sortzen zaidan galderak ez dit

besterik entzuten uzten:

Aitzakiarik gabeko gizagaixo

guztiz koldarra naiz

ala gaindituta naukan nekeak

zuritu egin dezake

nire harrizko presentzia?

BIZIRIK

hildakoentzat ari da orkestra

eta uzkurtu egin dira

azken muturreraino

bizirik daudenen bihotzak

ballet dantzarien

arintasunarekin liluraturik

nabarmenagoa iruditzen zait

existentziaren pisua

burdinazko barra goria

eskuineko eskuan

itsasontzi deseginaren aingura

ezkerreko eskuan

gustukoak ditut

ausart egindako

errugbiko plakatzeak

gustukoa dut

fruitu arbolak diruditen

ezezagunekin mintzatzea

gustukoa dut

gorputz biluzi bat

urpean igerian ikustea

ARGAZKI ALBUM BEREAN

gautzen ari ziren bere begiak

metropoliko argi guratsu

baina sarkorregiekin batera

luxuzko auto hartako eserlekuetan

kolore eta ikur desberdineko pilulak eta

tekno musika eta trajeek eta soinekoek

zilarrezkoak ziruditen

edo zilarrezkoak izaki

eboluzio-prozesuak itxura aldetik ere

berdin mantentzen dira

eta diru-goseak munstroak ditu naroki erditzen

paradisuan antropofagoen arteko gutunak

hezurduren arteko mintzoa

hotzaren hozkada

haragiaren arrailduretan

espirituarekin bat egiterik ez

zilarrezkoak ziruditen neskaren begiek ere

konpultsioz bere buruari plazera ematen aritu ondoren

antzutasun gordinaren irudia zela jabetu nintzen arte

bere bakardade sendaezinak

tximista bailitzan zeharkatu ninduen

eta ziztrin sentitu nuen nire gorpuztasuna

erlauntza zen plazan urtzen ari ziren oinezkoak

metroaren sarreratik beherantz

koipe zikin eta lodiaren eran desagertzen

gure benetako izatearen arrastoa

barne-negarrak erre egiten gaitu eta arima kiskali

eguzkiaren erraien gorroto eta kapritxora dagoen

alderantzikatutako giza azala bezala

haurtxo baten azala bezala

goizaldean etorkizuna irakurtzen aritu zitzaigun neska

muesliaz loditutako soja esne katilukada edan eta gero

bizitza oro argazki baten ameskeria besterik ez dela

argazki album berean gaudela

zangen antzera uretan murgiltzen garela

janariaren bila

hustasunaren biolentziak beti erakarriko gaituela

entzutearekin

desagertu nintzen lanbroan.

KOTOIZKOAK EZ GARENEZ

Lagunen gitarrak lurperatzen,

hautsez betetako hodeiei aiztoa sartzen,

gorpuzgabea da nire bihotza.

Etereoak dira nigan gehien pisatzen duten

sentipen amorfo hauek.

Aurpegi despoten kontra

jaurtitzen ditut izotz-orratzak.

Manipulazioaren festa jendetsuan

egiaren kutxa txikiak bilatzen ditut,

eskuz landutako altxorrak.

Blaituta dakarzkit hezur eta gihar asegabeak.

Koipetsua da errealitatearen listu lodia.

Arrastaka ikusten nauzun arren

aspaldian uko egin nion eskean ibiltzeari

eta, nonbait, harritu egiten zaitu horrek.

Zain gaude beti gizakiok, beti esperoan.

Zeharkaldi honek badu zerbait onik:

arimaren eskasiak ikusi ahal izateko aukera.

Eskuak ez dauzkat ez loturik ez apurturik.

Nire antzekoa den norbait da nire gidaria.

Zuk nahiago duzu asmakizun jokoetan jardun.

Baina parke hauek ez dira oihanak.

Zure mundua zilarrezko argiontziz jantzita dago,

nirean iluntasunak oraindik badaki

kandela txiki aski ederrak pizten.

Nik nahi dudanean atera ahalko ditut lurpetik

nire lagunen gitarra magikoak.

Zer da zuk lurpetik atera dezakezuna?

Modako arropak eta hortz zurituak?

Aurpegia irineztatzeko partikulak?

Bitxi eta esaldi nekagarriak?

Ideia eta portaera kulunkariak?

Munduan barrena biltzeko era hori

boladan dagoen estiloa delakoan

zaku-lasterketa batean diharduzu.

Oraindik ere espaloi gehiegi dago

garbiketa xume baten premian.

Garrantzitsuagoak dira

atzamarrak eraztunak baino,

haize leuna betileak baino.

SUGE KOPULATIK SORTUTAKO UNIBERTSOA

destripatzaileen gotorlekua

bahitzaileen kasinoa

torturatzaileen bainuetxea

tenienteen kortijoa

latifundisten armategia

bizkartzainen garita

mendekatien sator-zuloa

hiltzaileen txaleta

gorteko maskara dantza pribatuak

artile eta fede merkatarien chaise longueak

felpaz forratutako mingain zurituak

eraztunez jositako hatz purpurak

etiketaz jantzitako garezur zulatuak

ustiapen zoroaren apaingarriak

irakasleen eta liburutegien garbiketa prozesua

inoiz bukatu ote zen galdezka nabil neure kabutan

eta ea itaunketarekin noizbait amaituko ote dudan

gorotza pixa odola eta bolbora usaina

ospitale psikiatrikoan

kaperak bailiran mozorrotutako ziegak

kakatza historia liburuetan

milaka hestegorri itxietan

poema debekatuak hortzik gabeko ahotan

agure nekagaitzaren memoria

arrastaka iritsi da garaile

aulki kulunkarira

LEHEN ATUNAREN BIHOTZA

Urtero, lehen marean atzemandako lehen atuna

labanaz zakatzen erdigunetik beherantz irekiko zuen,

segidan bere marinel esku zakar-sendoak, abilak

bezain zintzoak, ebakiduran sartu urte oso batez

espero isilean mantendutako irrikaz —tiraldi ziurraz

baliatuz— arrainari piramide itxurako bihotz leuna

erraietatik ateratzearren, eta ondoren, eskifaiaren

poztasunaren eta konplizitatezko begiradaren aurrean,

hantxe, kubiertan bertan, zaka-zaka gordinik jan.

Erritua. Erritua. Erritua.

Gerlaria bailitzan, garaitua izan denaren muinaz

jabetzearekin batera, aurkariaren —itsaso zabaleko

gainontzeko atunen— arimaren, izatasun

menderakaitzaren makaltzea bilatzen. Bai, zinez

zantzu ona hasi berria den arrantzu-aldirako,

hasi berria den urteroko borroka gogorrerako.

Nor da hemen indartsuena? Nor da hemen nagusia?

Dagoeneko marinel-gerlariaren hortzetan,

ahoan, hesteetan, zainetan, odolean,

ikur eta mezu bihurtu da atun-bihotza.

Itsasgizonen artean badira hainbat egite eta uste

lehorreko gizaki zibilizatuak sekula ere ulertuko

ez dituenak, are gutxiago bere barne-mamian bizituko;

eta berak asabengandik jasotakoa urtero zintzoki

bete baino ezin, txotxua zeneko garai urruna ezkero.

Lehen atunaren azken bihotz apurrak ardoaren

laguntzaz eztarritik behera bultza, txopan bakarrik

jarri, eta itsasoaren erdian errezo isila eskainiko zion

Guadalupeko Amari. Gero, tristura misteriotsu moduko

batean bildutako solemnitatean, ezinbestean errespetatu

beharreko bakardadean, itsasoari, haizeari, bere buruari,

inori —askatasun-gudu-bake-barkamen himnoak balira

bezala— bata bestearen atzetik rantxerak ozen kantatu.

Erritua. Erritua. Erritua.

Lehen atunaren bihotza irentsi!

Lehen atunaren bihotza gordinik jan!

OINUTSIK (AMORE EMAN GABE)

oinutsik egin nuen lasterka

(itxaropenik gabe, onartzen dut);

elurrak baimendu zidan

distantzia bete nuen

lehertuta erori nintzen arte,

lihozko tendoiak, letoizko bihotza,

goroldiozko gibelaren jabea eta

morroia den korrikalariaren antzera,

amodioz eta gorrotoz

arimako orbanei oratuz

orratz luzezko gau eskeletikoan,

burdina zaharrezko, eserleku kiratsuzko

taxiren batera igotzeko aukerarik gabe;

elkarrizketak sumatzen nituen

zabalik zeuden leihoetan,

antzematen nuen azala gogortzen eta

gogoa zakartzen ari zitzaizkidala

(zer den arrastakari arrunta bilakatzea!);

banketxe eta botiketako fatxadetan

termometro digitalek

nik bederen uler nezakeen

deus ere ez zuten adierazten,

berriro altxa eta

oinutsik lasterka segitu nuenean

SABAIKO HATZ MARKA KOPETAN

Eguzkiak ezin du izozkia jan,

ilargiak ezin du lo hartu,

tantak uretan igerian dabiltza,

azalak miragarria zaidan moduan

gorputza bere osotasunean estaltzen jarraitzen du.

Giza gurutze forman etzanda nago lurrean,

tupustean okil bat sartu da sarraila-zulotik eta

indarrez mokokatu nau bularrezurrean,

deus kontatu ez diodanez amore eman duen arte.

Nork nahi du benetan egia jakin,

hau porrota denean, eta maitasun pittin bat,

eta atomo desorientatuak, eta ezer gutxi gehiago?

Hazten ari da konplexutasunen trinkotasuna,

hustasuna bi eskuez elikatzen darraiela.

Hartu-emanetan galvanizatzen zait nerbio-sistema

eta argi izpia sukalde hutsean sartzen den erraztasunez

badira garuna zeharkatzen didaten daratulu ankerrak.

Desegin egin dut nire gurutze forma zurruna,

zutitu egin naiz pixkanaka,

minduta daukat bularraren erdigunea.

Lekak zuritzeari ekiteaz batera

zuhaitza den nire burura igotzen ari zait haurtzaroa.

MUNDU PARALELOAK

1

Parez pare Bonantzako elizaren ateari begira jarri orduko zure silueta eta irribarre berezia agertu zaizkit gogoan. Begiak ixteaz batera gure forma biak bakar batean marraztu ditut —irudi sakratua—.

Bat-batean, sarkor: hiltegiko usain ekidinezina. Tenore haietan bezalaxe bizkarrean bainuen, bi metro eskasera, atea erdi zabalik eta animaliak betiko modura goitik behera ebakita, zintzilik, barruak hustuta —giza jainkotegi kirasdun usteldua bailitzan—, erraiak eta odola isurtzen kanaleko uretara.

Eta garai hartan ohi nuenez, ur gorrietara zuzendu dut soa —milaka bihotzen ispilu urtua—, eta zart!, ikuste ubelduak abiarazi du ene gibelaren marrua: «Inork ez du nire amestea burdin kako batetik sekula zintzilikatuko!».

2

Zurrunatik gora eta behera, Jaizkibelgo magal ezkutuenean satorren antzera, bizpahiru mukitsu mundu paraleloen bila. Eta gero, xaian edo kai gainean, amona eta gainontzeko saregileen esku nekaezinen alboan, beti zirika, beti ez ordea jolasean, bizitzari instantero ezkata lehorrak apartatzen —itsasoaren arrastoak nonahi —, orduan garatu zitzaizkigun, biriken ordez, zakatz hauek.

Gu ez baikara guztiz lehorrekoak, ezin bestelako moduan izan. Berun puskak eta amu herdoilduak, aborinak eta labanak, zurda korapilatuak... betiere zerbait patrikeran... arbasoen tresneria, bizimodu jakin baten altxorrak, gure sekretu isil estimatuenak.

3

Ez da nire desioa atzera bueltatzea, zentzumenen ernea sekula ez galtzea baino, maiz etor dadila oroimenaren besarkada beroa niregana eta laga nazala gaurkoan gisara sentimenduz plei eginda, belaunak eta zilborrak geratzen zitzaizkigun eran San Migeletako ur bizietan, eta aurki bitez sarritan pizturik harriduraren argia eta distira gure haur-begietan, ferry ingeles erraldoi txuri hark —Panther izena datorkit beti gogora, hala bazen edo ez bazen— kanal osoa betetzen zuen alditan bezalaxe, gu gasolioz zikindutako uretatik txistu bizian ateraraziz, Pasai San Pedroko etxeak bere munstro-bizkar atzean desagertzen zirelarik, San Juango gureak jostailuzkoak ziruditen bitartean ur gaineko mirari tzarraren aldean, sekula baino estuagoak, erabat hauskorrak, zeharo txikiak, eta beti bezala paperezkoak mendiko harkaitzen mendeetako mehatxuaren azpian.

Plazako gure bizitoki heze, xume, antzinakoak, kanaleko sarreran leherrarazten zituzten barrenuekin dar-dar bizian jartzen ziren, nire gorputzaren modura gauaren eskutik zuregana hurbiltzerakoan.

4

Orain Denbora ez dela urteetan zelatan eta atzaparka aritu zaidan piztia itogarria, ezti mintzo zaizkit olatuak eta absentziak, eta honela izatearen lengoaiaz elikatzen ari da ene arima, bare-bare.

Itsasertzeko itzala besterik ezagutu ez duen hareharri umelaren usain gazia jariatzen dut sarritan, Pisbeko horma gastatuen usain berbera, Ternuako bidaiek zein hauek guretzat lagatako elezaharrek bakailao arrasto itsaskorraren usain eternala; horrelakoetan barneak arroketarako bidexka hartzera bultzatzen nau, Puntaserantz, atzean utzita plazako paretan pilota kolpe galduen oihartzuna, eta kexa zaharrak eta asmo berriak tabernetako mingain eta hortz-haginetan.

Labana zorrozten dut arrokaren kontra, urteetako arraspatzearen soinua, zenbat eta higatuago orduan eta hobe ebakitzen —durduzatu egiten duen zorrotza—, ohiko moduan, hatz puntak emaitzarekin kontent geratu dela esaten didanean, ganibeta bueltan patrikeran sartu eta, berriz ere, Denborari oinak eta eskuak moztuz, begiak itxi eta kopetaren barnealdean gure silueta biak —existitzen al dira soin eta adar mutaezinak?, nora ote dira gorputz hautsezinak?— bakar batean marrazteko.

* * *

Aitonaren sare hezearen gainean gaude. Denboraren edabe pozoitsuak inolako eraginik ez gugan. Haurraren eta aurrerago gaztetxoaren zentzumenek jaso eta jositako arnasa eta korapiloa nigan dira oraindik, gaur ezin biziago. Oin biluzien dantza mingarri-gozoa, isila, sekretua, arroken azal ziztatzailean. Itsaso urruneko uhina, eta berdin zure adats eta garondoko usaina, bidezidor honetan, betirako.

EBAKUNTZAREN ERDIAN

behingoz hasi

behingoz lehertu

ezeren truke deus

joan eta hartu

ametsak gauzatu

ezeren truke deus

dena aurkitzeko

geografia zaharrak

altxor berriak

eskuak zure esku

etorri eta egin

ametsak gozatu

ezeren truke deus

dena txikitzeko

bi minutu baino ez

beldurrak irentsi

desioak piztu

oinazeak sutan erre

ebakuntzaren erdian

atsedenik ez

EGURREZKO BALEA

nire eskutik ur oxigenatua edan du tximeletak

eta zure bular punta gainean pausatu da gero

baina gure piknolepsian

hain urrun sentitzen naiz berehalakotasunetik

ez bainaiz ohartu ere egiten naizen absentziaz

kizkurgailuak jarri ditu sagarrondoak

ederki hazita daude artasoroak

dagoeneko esanahi berezirik ez duen

aspaldi hondoratutako ontziaren saihetsak ageri dira

itsasoari irmo heltzen dion errekastoan

baina geu gara hemen ezdeusen artean ezdeusenak

uraren eguzkiaren denboraren joanaren eraginez

usteldutako egurrezko zain horiek baino

lehenago ere desagertuko garenez

lo dagoen balea gosekila dirudi

ikusi nahi ez gaituen arbasoaren aurpegi bizigabea

padurako lohiarekin bat eginda

urteetan poliki-poliki ezkutatzen joan zaigun arima

ez baitu ezer gehiago ikusi nahi inoiz ez berriro

ezta tximeleta hau ere: horia txuria eta beltza

nire eskutik rona edaten duena eta gero

zure beste bular puntan pausatzen dena

ezin arinago ezin leunago

sekuentzia neure begien aurrean gertatzen den arren

kloroformatuta nagoela iruditzen zait

jada igarri ezin diren iltzez eta errematxez beteta

hezur guztiak lehertuta dituen

erdi-balea konortegabearen gisara

loturarik ez elkarrizketarik ez

munduaren eta nire artean

eta konturatzerako bueltatu egin behar

ordenagailuen burrunba jarraitura

jendetzaren bakardadera

entzungailuen gortasunera

bizkarren arteko kortxozko besarkadara

alaitasunaren otarre lainotsura

laster igoko da marea

ilargi betean bizi gara

eta denbora tarte labur baten ondoren

hazi egingo da moztu berria den belardi hau

eta inoiz udako arratsalde bat hementxe

bizi izan ez bagenu bezalakoa izango da

ZURE ZAIN

Hemendik begira ari naiz, aita,

adi-adi begira buruko brankatik

uhinen mugimenduetan betirako kulunkan

geratu diren hegaztien luma zuri eta beltzei

gure itsaso zabalaren oihal aldakorrari.

Kafe kikara beroa prest dudala

sukaldeko sabaizulotik zuri zubira pasatzeko

adi-adi begira nago buruko brankatik

baleen atunen izurdeen dotoreziari.

Noiz paratuko ote didazu eskua berriro

itsasoa den nire ariman?

indartsuagoak baina umilagoak ere egiten gaituen

uhin zakarren arteko dantzatze eternal honetan.

Zira eta aurpegia bustita dauzkat osorik

sonarraren eta beste maxinen zarata itoa iristen zait

oin puntetan jarrita deika ari natzaizu alferrik antza

inoiz ez bada ere deus alferrikakoa izan gure artean

inoiz deus ez baita izan alferrikakoa itsasoan.

Hortentsia more urdin urre grisez jantzitako itsasoa

erretxinazko pentsamendu zailez bernizatutako itsasoa

negar zauri neke itxaropen eta ametsezko itsasoa

zu bezalaxe atsedenik ezagutzen ez duena

zu bezalaxe hauskaitza, zu, aita-patroia,

hainbeste familiaren ogiaren erantzulea

beti itsasoarekin borrokan beti xake partidan

bataren sena jakinduria ausardia bestearen legea.

Kasketaldietan gobernaezina

barealdietan sehaska kanta goxoen iturria

ezinbestean gorrotagarria derrigorrez maitagarria

haur jostalaria eta piztia menderakaitza

                             lehen orain beti

                             itsasoa, aita, itsasoa.

PADURAN ATSEDEN HARTZEN

Musker egartsua

Harrian mimetizatuta

Fosil bat burezurrean bezala

Hego haizeak gidatzen du

Padurako ihien koreografia

Lo arinean dago arratsaldea

Nire bihotza

Lurra atzaparkatzen

Basurde erotuaren antzera

Urrezko zauriei esker

Ibilera berrietan

Murgildu zait gogoa

Te berdeko errekak

Freskatzen dizkidala

Oinak eta barnea

Aterki puskatu bat ekarri du

Harrotzen hasia den haizeak

Eta begi bat galdu dut kasik

Datorren legez doa egia

Oraintxe bertan ordea

Bakean nago euliekin

Bakean nire ekaitzekin

Nirekin bakean

INTIMITATEA BI ALDITAN

Ustelduak gurutzera iltzatuak

birjinak eta militarrak

ia historiaren bilakaera bihurritzen

aldare eta sakrifizioekin

hutsuneari erantzuna

zitalkeriaren lotsa arrazionala

ehun beldarren desfile militarra

bisturiarekin mingain azpian.

Faltsukeriaz ari gara, ulertzen?

Garrasi irrigarrien aterkien babesean

Felliniren zabura igo nahian

jarraika film pornoak ikusi ondoren

eta irakurri autolaguntza liburuak

ezin utzi diozu pentsatzeari

ez zaituela inork deitu

apartamentua laga zenuenetik

arropa perfektua erosi

eta masa-kulturarentzat

ikono edo antzeko zerbait

bihurtzeko asmoarekin.

Ospeaz ari gara, noski.

Modernitatearen mutur tristeenean

arriskuko amu kosmetiko hori

gizaki moldakorren gosarian esertzeagatik

uko egiten badiozu zure buruari

munduan zehar ibilita ere

apar berdatsa besterik ez zara izanen

itzulerarik gabeko orbita batean.

Itotakoak irribarreak bortxatzen

gorbata marradunen lepoen aurrean

jakin badakizu bezero bat zarela

eta ahozko komunikazioak

ez duela harremanik ziurtatzen

izan gogoan gehienez bi alditan

ezagutuko duzula intimitatea zure bizitzan

isiltasunean ulertuak izatea oihukatzen

bularra hartzen duten sugeak

etengabe sehaskatik erortzen

zirujau plastikoz betetako

diseinuzko jauretxea besterik ez da.

Hainbeste zilbor eta zango zabalik ikusi eta gero

orain barne-hezurrak baino ez omen dituzu bilatzen.

Nik diotsut: zure irribarrea zeharo da birtuala

erreala bezainbestekoa zure bakardadea.

Gose dagoen bakoitzean

zurea izan zen emazte makillatuak

garrasi egiten du: Urdanga bat naiz!

Txakur bat igaro da 7-Eleven baten aurretik

eta indartsua begitandu zait irudia

arruntasun eta kokatu ezin honen immanentzia

eta lur gaineko gasolioa usaintzeko geratu egin da

zurea izan zen emazteak

negar malkotan aitortzen didanean

gimnasiora ez zela gorputza lantzeko joaten

bere espirituarekin mintzatzeko baino

beti goizeko zazpietan

beti aurpegi berberak

izkina bakoitzean telebista bana martxan

MTVko musika-klipak

bata bestearen atzetik ezin ozenago

tramankulu sinestezinen iragarkiez tartekaturik

modaz pasatutako orrazkerekin saltzaileak

eta aktore izandakoak, famatuak batzuk,

«nork ez ditu gustuko aktore izandakoak?» dio

pantaila horiek... kamera zaindariak legez beti begira

debekatutako alkohola eta beldurra

izerditzen zituen bitartean

zure izena aipatzeko gai ez zenetik

«eguna hasteko beste modu bat baino ez» dio

aldameneko kale kantoian

lau donuts irensten dituenaren pareko izate-abuliaz.

Zure bakartasuna berreskuratu nahian

berorrekin zer egingo zenukeen ez dakizula diotsut

supermerkatuetan erostezina den bakartasun hori

are gutxiago antolatuta datozen oporretan

azken batean profesio bat izaten jarraitzen du

atentzioa deitzen ibiltzeak

eta zu harrapatuta zaude

existentzia oso bat trajez jantzita

erabateko menpekotasunean

ezin barne-ekintzen munduan berriro hasi

zure esentziaren eta izaeraren aldartea

jada ez dago zure eskuetan

primerakoa da zure gorbaten bilduma

baina landareak eta pertsonak eta ezagutza

zaintzen ez duzu sekula jakin.

Gurutzera iltzatutako ustelduen artean

gaizki ulertutako sakrifizioa

zure akidurak eta bilatze ilunak taupaka darraite

zirujau plastikoz betetako

diseinuzko jauretxe garaieneko hallean

maitatzen eta gorrotatzen duzun

mundu inpertsonal honetan

gehienez bi alditan

ezagutuko duzu intimitatea

eta terapeutak ez zaitu salbatuko

non eta azkenean ez duzun

errealitatea aukeratzen

fikzioa elikatu ordez

eta dosiak handitzen doaz

eta dosiak handitzen doaz

gurutzera iltzatutako ustelduen artean.

SAGAR ERREAK

begiak erortzen ari dira leihoetatik

     berunezko apareju arnasgabeak

kaosaren premia edukiko dugu

     zentzua berreskuratzekotan bagara

neurtuta daude milimetro guztiak

     jaberen bat du milimetro bakoitzak

jaurti itzazue lanparak kanpora

     ausiki igeltsuzko mingainak

erreskatatu ezkata biguneko arima lapurtuak

     ospatu porrotak ardo bikainenekin

moztu mahukak maiestatearen trajeei

     maitatu leporik gabeko izaki baztertuak

lau hanketan bada ere bila ezazue duintasuna

     ez dute nahikoa irabazten piano afinatzaileek

garestiegi saltzen dituzte barazkiak

     mimoak kopetako ilea moztu dio pailazoari

sagar erreak jaten ditu oilar berritsuak

     izkinako kafetegi izerditsuan

IRAGARKI SENTSUALAK ETA KALE HOTZAK
(GORROTO DITUT ESTANKOAK)

Mando-Buru obsesionatuta zegoen zuri-beltzezko iragarki horrekin: neska beltzaran itzela barruko arropaz, sentsualtasunez gorputza luzatzen sofa baten gainean, mudantza enpresa bateko langile estralurtar batek izartegitik jaurti izan balu bezala, edo imajinazio eskaseko publizista hantuste batek atera bere amonaren ganbaratik. Bitartean poliziek gas negar-eragilea jaurtitzen ziharduten eta denok ziztu bizian alde egin genuen norabide desberdinetan, bakoitzak bere buru partikular biologikoki arras kutsatua gainean eramanez derrigorrez; Mando-Buru, baina, ez zegoen erresoluzio goreneko pantaila erraldoi ultralauaren aurretik mugitzeko prest, eta poliziari ez zitzaion batere axola han bertan itoko balitz ere, eta Mando-Buru berari ere gutxi kezkatzen zion auzoko estankora sekula santan berriro ezin bueltatu ahal izatea, eta desira orokor, nazioarteko, kosmiko, unibertsal bihurtutako estrategikoki jantzi/ez-jantzitako lentzeriarekin batera paregabeko gorputz desiragarriaren edertasun zoragarri bezain zirraragarria luzatzen zirauen emakume itzelari are gutxiago axola zitzaion Mando-Bururen zuzen-zuzeneko heriotza —hala balitz—, inoiz ezagutzeko aukerarik izan ez zuen eta izango ez duen alproja kaskagogor hori. Ze benetako zortea izango bailitzateke, bientzat (arrazoi desberdinak direla-eta), elkar ezagutu ahal izatea, diot. Eta nik bere azken paketea neraman azken lau zigarroekin polizien porra beltzei ihes egin, uniformeei listua bota, besoei ausiki egin, izerdiak jasan, erremina begietan, hau guztia Jeronimoren erara garrasi egin ondoren, hau guztia nire neska ez zen nire neska bazter batean salbu laga ondoren (hori zen behintzat nire asmoa), eta lasterketa eroan, nola diren gauzak, besterik gabe gogora etorri zitzaizkidan zenbait esaldi solte mordoilo bezain nahasgarri (dena esan behar bada) aurreko gauean fisika kuantikoari buruzko dokumentalean entzundakoak erdi-lo nengoela, beso ezezagun bik besarkatu nindutenean (batek daki zer intentzioz), ikur eta forma maori bikainak tindatuak zituztenak, Mando-Buru itsututa zeukan iragarkiko neska liluragarriaren kasik erreplika doia zen gorputz emearen osagarri eta luzapen ziren besoak. Baina nirea ez zen nire neska bai zen guztiz erreala (pittin bat errealegia nire gusturako), eta ni ez nengoen obsesionatuta, izan ere ez nengoen batere obsesionatuta; are gehiago, ez nago; (aise ken dezaket gogotik nire buru honetan immanentziarik ez duen oro). Iraganean obsesioak jokaldi makurrak pasarazi zizkidan, eta hori bada berriro nozitzeko prest ez nagoen zerbait, berriro gertatuko ez zaidan zerbait. Ziur (erabat), aurretik eguzki egunak eta euri egunak zain ditudan bezalaxe. Orain nire zerebroak hau guztia derrepentean jaurtitzen du, batzuetan metraileta baita, beste zenbaitzuetan idazluma loti eta nagia, arkatz kamutsa maiz, tarteka zuhaitzetik erori berria den melokotoia baino ez, Mando-Bururena zen azken zigarretari erretzeari ekiten diodan bitartean. Hil egin ote zen edo ziegan epaiketaren zain ote dagoen jakiterik ez. Bion arteko komunikazioa hutsaldu egin da; oro har, aldamenekoa zaidan guztiarekin eta guztiekin beste hainbeste gertatzen ari zait aspaldiko aldi honetan; egunerokoan bizitzen ditudan misteriozko prozesuak. Sentitze hau gero eta sarritasun nabarmenagoz eta zorroztasun handiagoz nigan dudan zerbait izanik, ezin esan hala ere arduratuta naukanik, eta hasiera bateko harridura puntua bere baitan naturaltasun osoz gainbeheran doakit gainera. Erresistentziarik jarri gabe eta inori esplikaziorik eskatu gabe, norberak —etsi onean—, aurtengo Tourreko edizio partikularreko tropelean dagokion tokia onartuko balu bezala. Ahalegina eta asmoak, ametsekin eta desioekin gertatzen den lez, ez dira konparatzeko kontuak. Norbera merkatugai desberdin bat da, horixe da dena, ez dago eta izango ere ez askoz gehiago ulertu beharrekorik. Izan ere, ni neu hil ote naizen edo epaiketaren zain nagoen ere ez dakit, eta deus jakiteko presa berezirik ez badut ere, serioski nago kezkatuta Mando-Bururen paraderoarekin, azken finean nire laguna baita, eta baimenik gabe ari naiz bere zigarretak erretzen. Nire alde, ordea, zera esango dut: Oraindik ere, zorionez, horrelako egite eta kontuak adiskidetasunari inplizituki itsatsita daude. Ez, ez naiz axolagabe ziztrina; «ez behintzat beste edozein baino gehiago», jendeak esan ohi duen bezala (gorroto dut jendeak esan ohi duena). Niri dagokidanez, jakin ezazue ondo nagoela honela, honela gaur nagoen moduan. Telebista piztu dut eta hortxe agertu zait zuri-beltzezko neska bere gorputz zinbela azkenaldiko era berdin-berdinean sofaren gainean erotismo handiz (gaurkoan hunkiberegia nago nonbait) luzatzen duela. Dena azkarregi gertatzen da, pantailaren bi aldeetan, eta dena errepikatzen; bitxia, ezta? Teoriaren bat norbaitek? Dena errepikatu ere oraingoan, nire oinarrizko lehen erreakzioa izan ezik. Hain jarraian, hain denbora gutxian pantailan neskaren hainbesteko agertze honek publizista aluek bilatzen duten eragina izan al du azkenik nire buruan bete-betean? Edo nire gaurko aldarte kontua besterik ez ote da? Auskalo, ez dakit, eta sakontzeko umorerik ere ez; zigarreta bakarra geratzen zait. Ziurtasunarekin erasotzen nauen informazioarekin jasaten dudan antzeko bilakabidean bizi naiz..., bizi naiz. Bai, oraindik bizi naiz, antza. Non ote dago Mando-Buru? Gorroto ditut estankoak.

TENORE URDINA, TENORE UBELA

Gauero

zirikatu egiten nau Lazarok

platuxak, perloiak, orratzak

nire hareazko bularrean

eroaldi errepikakorrean

isatsak astintzen dabiltzala

anbarezko ordu zeharkaezin hauetan

arbasoen ekaitz-arrantza

sakratuen loriarekin

akabatu nahi dutenak

isilean kresal-lore ederrak

hazten ari zaizkidan bitartean.

«Gerokoa ez da gurea»

esaten zuen amonak.

«Baina bai une honetako

bihotza eta adats luze urdina»

dio goiztiriari izurik gabe

nire barne-aho bendatuak

denborak bere odol ubela

isurtzen jarraitzen duela

leiho zabaletatik eta

teilatu puskatuetatik.

Erramu adaxka lehorrak

kantu zahar ahaztezinak.

Eta karranka itsasontziak

tinko amarraturik neguko kaiari.

Haien errautsen gainean

biluzik flotatzen duten gizaki akituak

ikusten ditut iluntasunean

lur azpian igeri egin nahian dabiltzan

argizari, hezur eta zetazko

ume begirik gabeak

Gauero

zirikatu egiten nau Lazarok

baina ikaratia da bere ahotsa

hutsala bere asmoa

nire uhinen artean.

OSTRUKAREN LEPOA

ebakuntzarako tresneria

esterilizatua dago

     sabelaren zirkuluan

     sekretuen bila dabiltza inurriak

buruko mikrofonoak

itzalita daude

     doi-doi objektiboaren gainean

     eroriko dira estalaktitak

goizaldeko laurak

kanpandorrean jotzen dutenean

     haur literatura existitzen den arren

     amesgaiztoek ez dute adinik izango

belarri zabalen eta

belarri motzen basoan

     gauak gure begi-zuloak ditu

     igeltsuzko ilargiak izarrak malkoak

ostrukaren lepoak

neurtzen du mundua

     eta ezin gizakiaren eskizofreniarekin asmatu

     eta ezin burua lur azpian barrurago sartu

FARRA BURLA DA

Dignitatez, duintasun duinaren X. urtemugaren kandela, pufff...!, aire ufada epel batez itzaltzen eta pentsamendu kolpe batez, zorionak, zorionak, zorionak biluzik eta bihotz-hotzik, ile gorriko emakume emankorraren isiltasuna dudala buruan eta bitartean odol herdoilduaren jarioa disimulatzen —basurde zauritua dirudit, benetan, txo— eta dena zirkuko aurkezpen ekitaldiaren parte inora ez doan waltz monotono baten joan-etorriaren erritmoan eta laguntzaz, nanoekin batera —aitak besteei barre egiteari buruz zioenez, «Farra burla da»—, eta gorputza gomazkoa bailitzan bihurritzen duten Ekialdeko miseriatik ihesian etorritako neskatxekin batera, bulgariarrak, eta errumaniarrak, eta Balkanetako bazterretakoak, eta txetxeniarrak ere bai —zein urrun nire ulermen saretik Balkanetako jolastokiak eta armategiak—, eta sortzen, mantentzen, babesten, ezkutatzen, zigortzen dugun egoera hauen nekea, zimikoa eta zimurtasuna barruan, eta izen artistiko bat da eskuratzen duzuna Ekialdekoa izanik dena galdu duzunean, argi gorriko aterpe, taberna, kobazulo, zirkuetan simaur usaina duen ontzi kolorge batean ezkutuan goitika ari den pailazo negargarriaren alboan, eta bala-gizonaren burukomina neureganatzen, uneoro, eta elbarrien elbarritasuna nigan gorpuzten, eta ez da jokoa, jokorik ez da, etetear dagoen sokaren gainetik anai-arreba bikotearen janzki distiratsuetako poltsikoetako batean, bart sobera geratutako substantzia horixkarekin batera. Hauskortasuna tentagarria da eta krudela da hauskortasuna elbarritasunaren zirkuan. Danbor-arradak, gorputz-dardarak, haurren bihotz-taupada azkarrak, izaki-gizaki-izakin zahartuen arnasestua, oilo-ipurdia, biziraupenaren soka horia tenkatzen doala, eta ez da broma, eta «Farra burla da», sudur zuloetan zerrauts usaina duzula, eta piztien azal eta larru hezeen usaina, izerdia, kiratsa, elefante baten puzkerra, listua hondarrean eta listua eskuetan, giharren akidura, arimaren ahitzea, eta... zainek ez dute zart egin hari ezin meheagoa dirudien sokaren gainean! Beraz, txalo!, txalo bero bat Lituaniako Dimitrov anai-arrebentzat. Ingurura begiratu eta erabat odolgabeak bezain aierukorrak gertatzen zaizkit forma eta kolore bakarrekoak diruditen ikusleen buruak, «poliedrismo funtzionala» pentsatzen dut, eta bat-batean pentsatu ere zenbaitzuk bizitza eta biziraupenaren arteko orekan beti ere besterik gabe eserita emango dituztela egunak, beste zenbaitzuentzat izate-ekilibrismoa inoiz antzerkia, inoiz espektakulua, izango ez den bitartean. Nire begietan hustasunaren lapitzak zorrozten ari direnak badira eta gure izenak memorizatzen, badaezpada, segurtasun-sareak gure sabelaren forma eta tamaina ahantziko balu, txaloak!, txalo beroak badaezpada. Eskuek batzuetan arrazoiak galtzen baitituzte eta, orduan, dena da erridikulua, burlagarria, higuingarria, mingarria, mundiala den zirku mundialean, non ikusleen eta ikusitakoen artean eratzen den amildegiaren erdigunean, duintasunaren heriotza ez-duinaren urtemugaren magiaren mozorro eta argi distiratsuen bizkarrean, guraso-haur-aitona-amonak txalo bateratuak esnatzen ditu xomorroak, eta pipiak, xomorroak eta narrastiak, xomorroak eta piztiak, baina ez ardura, krokodiloak esna eta erne daude aspalditik, mugitzen ez badira ere, gauez baino ez baitira mugitzen, azalak eta larruak aldatu, eta jaka garestiak janzten dituztenean, eta bitartean emakume bizarduna karabanan larrua jotzen ari da ezpatak irensten dituen sasi-artista mesfidatiarekin, une berean munduko emakume lodienak kopetaren kontra hautsi berri duen ispiluaren puskak irensten dituela gurpildun ohetik, eta aurkezlearen esmokina kotoiz egindako gehigarriz beteta dago bere elbarritasuna disimulatzearren, eta zuriz pintatua du aurpegia berezkoa den zurbiltasunak artifiziala irudi dezan, eta ezpainak gorri biziz urdintasuna ezkutatze aldera, eta dimitrovtarren zainak izoztuta daude haurrek eta gurasoek eta aitona-amonek oraindik txalo zaparrada luzatzen dihardutela, eta buruak makurtuz esker oneko keinua egiten dute umil bezain elegante, eta arnasa ahal bezain sakon hartu, baretu bihotzak, pausa luzatu, eskutik helduta gurkera berria egin, biriken mugitze bateratua, aldi berean altxatu buruak, behin berriro irribarrea birfabrikatu, alai agurtu, eta orain bai, orain bai «Jarrai dezala funtzioak!» oihukatzen du aurkezle lepokerrak ikusleen pozerako eta bere lasaitasunerako, zerua sekula ukitzera iritsiko ez den karpa zahar bezain zatartu honen azpian, itxurako dignitatez, duintasun duinaren heriotzaren X. urtemugaren ospakizuna aurrera!, kanpoaldean tximino batek «Aska nazazue!» garrasi egiten duela kaiolaren barrenetik, pixa egitera atera den gizon batek kakahueteak eta irri maltzurra eskaintzen dion bitartean; «Farra burla da»... Eta film zahar batean Pinocchio astakume bihurtuta, eta ikuskizunaren mesedetan zartailuaren aginduz uztaien barrutik jauzi egitera behartuta datorkit gogora...; eta ez dakit zergatik, ez dakit zergatik irudi ilun horiek artegatu egin nauten txikitatik. Zergatik sarritan esaten zuen aitak: «Farra burla da». Barre egitea burla denean ni zirkuarekin akordatzen naiz. Zergatik gertatu izan zait higuingarria zirkua betidanik? Non dago orain, ama, zingaroa izatearen erromantizismoa? Ez dut disimuluz negarrik egin nahi, ez dut besteen tristuran murgildu nahi, eta, ama, horrexegatik, ez noa zirkura.

UKABIL

zure sena gauza orori itsatsia

oroimenak gogoari bezala

beldurra hezurrei bezala

oinazea gaixotasunari bezala

denbora uneari

UHIN

urrutitik

   iritsi

      zait

         itsasoa

            oinetara

hondar

   bustian

      hondoratzen

         naizen

            aldiro

bizitzen

   dut

      egiazko

         arintasunaren

            izpia

TERNUA NIRE BARRUAN;
BADATOR NEGU LUZEENA

                       1

Existitzen ez diren zure eskuek

nire kopetara jositako ametsak

negu gordineko isiltasunean gauez

itsaso jelatuaren ertzetik pausoka.

Zuk oso gora hegan egin zenuen egunsentian

nik izartegia zeharkatu nuen biluzik

orain animalia lurtarrak besterik ez gara

sabel zurbilak izotz-hondarrean biraka.

                       2

Ternuan bada urrutiko bazter bat

Flat Island parajearen inguruan

hilobi multzo txiki bat duena

itsasoaren ertz-ertzean

izenik gabeko bi gurutze apurturekin:

Baby Girl eta Baby Boy

eskuz idatzita, besterik ez.

    Lurmuturrak eta biziaren loturak

    ezabatzen ditu han elurrak.

    Esadazu: agure bat,

    zakur bat edo mutiko bat

    mugiezina den txalupa batean,

    zer izan liteke gauzarik txikiena

    eremu zabal epiko honetan?

    Dena da hain egiazkoa eta arraroa

    Ternuari buruz eta zuri buruz

    pentsatzen jartzen naizenean.

    Ternuako mendebal izoztua

    otsailaren gordinenean.

        Baby Girl eta Baby Boy

        itsasertzeko gurutze apurtuetan.

        Ozeano zuria, lur zuria,

        heriotza zuria, bizitza zuria.

        Agure bat, zakur bat, edo mutiko bat

        mugiezina den txalupa batean

        hodeiertz infinituaren kontra.

        Itsasoa lurra da, lurra ozeanoa da,

        eta giza arrainak gara gu:

        nortasuna, gogoa, izatea,

        denboraren gisa urtzen ari den bitartean

        bere jatorrira bueltatzeko.

                       3

Aeroplanoek nola hegan egiten duten

begiratzen geratu naiz:

memoria oihal-pusken antza dute,

airean zuhaitz meharren tankera,

oinik gabeko eskeleto zurbilak dirudite

esku indiarrek egindako

larruzko oinetakoekin

amets egiten dutenak.

    Baliteke ni neu bakarrik izatea

    hotz izugarri hau sentitzen ari dena.

    Nire buruaren imintziozko

    interpretatze bitxi batean sartuta nago,

    kontu tristea dudarik gabe;

    nonbait ahaztuta laga nuen

    eremu zabala arnasteko premian nago.

    Nolanahi dela, orain, hemen, lurpean

    ehortzitako izakiak dira garaileak...

                       4

Urrutiko zure esku ñimiñoek

nire kopetara jositako ametsak

asmoak galduta dituen hiri batean.

Oraindik aurkitu beharreko amesgaizto berriak

banaketa akatsen pilaketa, arrunta,

oraintxe bertan asko axola duenik ez dirudiena

telebistako harpetarrek

euren istorioak kontatuko baitituzte, ziur,

eta neoizko argiek mozorroen gainean

flotatuko dute ohiko modu soraioan.

Nik ordea

bizirik mantentzen dut

nire urrezko desioa

ez bainaiz, oraindik ez,

nire siluetaren silueta bihurtu;

itsasertzean zehar nabilela

nire pausoak nire eskuei dagozkie.

Hegan diren aeroplanoak eta

Ternua nire barruan,

hegan diren aeroplanoak eta

Ternua nire barruan.

    Agure bat, zakur bat edo mutiko bat

    mugiezina den txalupa batean.

    Esadazu: nor naiz?

    Badator negu luzeena.

        Baby Girl eta Baby Boy

        ozeano jelatuari begira jarriak.

        Baby Girl eta Baby Boy

        zoruko ahanztura izoztuan iltzatuak.

                           Inor ez, inor ez, inor ez.

        Bat-batean goialdetik

        bi elur-motoren orroa.

        Badator negu luzeena,

        badator negu luzeena.

Hegan diren aeroplanoak eta

Ternua oraindik ere nire barruan.

                    Ternua nire barruan.

ISOLAMENDUAREN ZAPORETIK

ikatz-basamortuan begiak erre zaizkien hegazkinlariak

hauen azken ametsak entzuten dituzten eskorpioiak

asteko zein egun den ez dakiten paraje eta bide galduak

maskarak eta hanburgesak saltzen dituzten furgonetak

gurpilik gabeko bizikletak eta irria galdu duten arimak

giza kaioletan pilatuta gose geratu diren idazlumak

pneumatikoen sugarrei begira dauden langileak

edozein egoeratan oinutsik ibiltzen ikasi duten lagunak

bakardadearen maitaleak ez du hotzik neguan

gauza ederra da elur lapatsarekin batera ihes egitea

gauza tristea da borondatearen kontra lurra abandonatzea

haragi sorgorrez gainezka dauden udako ilunabarretan

apar beltza jariatzen dute koloretako itzalkinek

automutilazioa modan dagoenetik euren hegalak

ebakitzen dihardute arranoek eta kolibriek

adin anitzetako neska-mutilek

lehorreko olatu-kolpeen irensleek

noiz iritsiko ote da pailazo sudurren kargamendu berria?

eskulturen erakusketan sobera ditut hutsune teoriak

oraindik ere esku txikien premia daukate basaloreek

itzalak pixkanaka luzatzen ari dira eguerdi-eguerdian

postontzi bakar bat ere ez dago hartu ahalko lukeena

zainetako tintaz idatzitako maitasun gutuna

AMARRATUTA

udazkenero nago

nire hilkutxari amarratuta

itoa harkaitz bati bezala

agurea gaztaroari bezala

erotu egiten gaitu zaratak

zorabiatu arritmiak eta presak

naretasun erregaitzez

ereiten ez baldin badugu

isiltasun hazi gehiago

elkortu egingo zaigu

berdatu ezinean urtaro gehiegi

eman dituen larrea

egunez egun

desio zaharraren legera

garen iragankortasunean

uju egiten dugu erruz

dagoeneko lur-gaina

lur-azpia balitz bezala

eta urduritasunaren zipriztinetan

baldarki ispiluaren korneak aldatu

ilargiaren distira suntsiezinean

egunkari paranoikoak

bilakatzen dira ametsak

iluntasun itxia ebanjelio modernoak

erbi itsutuek ezin ikus ditzakete

gorputz gorrien aho hegalariak

banbuzko sehaska eta

ilerik gabeko panpina

hankamotz irribarretsua

aurkitu ditu arloteak zaborretan

euriaren zain segitzen du

buztinezkoa dirudien

nire begitarte arrakalatuak

itsaso zakarrari amarratuta

dago udazkenero

nire hilkutxa

BEHIN ETA BERRIRO IKUSIKO DITUZUN
PELIKULETAKO POSTERRAK

Hau ez da koadriga lasterketa bat; hau ez da «Aizak hi!, egintzak nire lana nire partez!»; hau ez da irrati berri bat erosiz gero egunez egun entzuten dudana aldatuko dut; hau ez da nire ohiturek ez naute definitzen eta beste edozein aldetara begira dezaket eta ez dut azalpenik eman behar eta zu eta zure ingurukoentzat bizkorregia naiz, eta irudi batek mila hitzek baino gehiago adierazten du, eta zenbait agiri ahaztu ditut etxean eta orain banoa, agur. Hau ez da tipo tristea eta enigmatikoa naiz eta nire malenkonia erromantikoak hilezinezko barne-arrastoen ondorioetatik, bizipenen azkazal zorrotzetatik, behazunetik, desamodioen injekzioetatik salbatuko nau —eta berdin ni neu nigan izatearen eta besteen aurrean zein besteengan izatearen faktuari datxekien arduretatik—; hau ez da nire ohea beti egongo da emakumez beteta, plazerez gainezka, eta nire galtza bakeroak gasolio-txiskeroez. Hau ez da lehenengo tiro egiten dut eta gero galdetzen; hau ez da Intxaurrondoko kuartela baina ezta ere aldiko Big Brother saioko luxuzko etxe kontratxapatua, ezta ere talk show dekadente okaztagarriaren agertoki nazkantea, garaien adierazgarri dena eta bere biztanleena, gu geu garen horiek, eta gu geu baino beste inor ez. Hau zure eta nire bizilekua da, eta gurea ez dena, eta gure kaleak da eta gure lagunak da, eta gure etxekoak, eta maite ditugun pertsonak, eta beste aukerarik gabe beraien kontra su eta gar borrokatzea suertatu zaigun jendea, gehi milaka hankabiko, eta ekidin beharreko —osasun arrazoiak medio besterik (eta bereziki) ez bada ere, buru-higienea dela eta, espirituala— zapalkuntza ibiltari-hiztun tiranoa; hau gu zibilizazio basati bitxi-zitalaren erdigunean da, beraiek eta handituz doan botere digital infinitua, ezkutuki agerian, ageriki absentea, deabruaren trikimailu zaharra, esan ohi dutenez, edo antzeko zerbait edo oraindik okerragoa, barne-muin eta haragi gu geu ezinbestean hemen eta orain; hau da gure hezur plastifikatuak eguzkitan karramarro gorri distiratsuez betetako igerilekuaren aldamenean, karramarro erabat zaporegabeak ekoizpen super-industrialeko negutegietako sagarren gisakoak, zoru baldosatuaren gainean gure buru baldosatuak, eguzki baldosatua gizaki baldosatuentzat egunetik egunera are eta ilunagoak, hutsalagoak, erigarriagoak, damutuagoak, barregarriagoak, buru otzan karratuak dituzten borrero paranoikoak aparteko ordainsaria eskatzen, sortzetik dituzten kaputxen gainetik dotorezia martirizatzaileaz aristokratikoki ikusezinezko modu eta praktikan enkaputxatuak. Hau ez da Delfosko orakulu kasino bihurtua, eta pitonisa ballarak larunbat gauetan beraien buruak trantzera eraman arren, eta makina bat hegaztiri erraiak ateratzen dizkiogula ere, hemen, Las Vegasko auzune periferiko amaiezinetan, sekula ez da izango behar adina gogobeteko gibelik irakurri eta ulertzeko, irakurri eta ulertu, irakurri eta ulertu. Botikak itxita daude eta ez dakit nola josi gaurko zauri sakona.

Hau ez da «Errotondaz nahastu egin naiz, sentitzen dut, dei nazazu beste egun batean, niri sudur-puntan jartzen zaidan egunean»; hau ez da masifikazioak ezkutatu eta sendatuko du nire ahulezia pertsonala eta indibiduala; hau ez da «Ei!, goazen urez betetako puxikak botatzera bakarrik bizi diren agureen etxeen kontra, eta agian ilunabarrean perdigoi batzuk ere bai». Hau ez da legioko ahuntza selfie bat ateratzen; hau ez da Bostak kanpinean ezta ere Bostak primeran dabiltza eta are gutxiago Bost malapartatuak Iruñeko jaietan neska bat nola bortxatzen duten bideoz grabatzen; hau ez da guayegiak gara edozelako legek —idatzita egon edo ez— uki gaitzan; hau ez da «Lepoa moztuko dizut» eta kito. Hau ez da eskuko ordenagailu berria behar dut sei hilero, smartphone berria lau hilero, bikote berria bi hilero segidan nigandik baztertzeko; hau ez da pentsamolde nagusi hedatuak goitik behera finantzatutako publizitateak sostengatzen duen moda eta iritzi aldizkaria, zeinari esku zuria miazkatzen diozun, begiak saltzen dizkiozun, barne-aldartea entregatzen; hau ez da argazkiak ikusten ditut soilik eta mezuak besterik ez ditut irakurtzen. Hau ez da egunero Sarajevoko liburutegia erretze jokoa; hau ez da esku bat jaurtitzen dut baina harriak bestean gorde edo antzekorik; hau ez da gehien oihukatzen dudanez ni neu naiz alpha masculum goitikoa (egunerokoan elkarrizketa bat izatea zertan datzan ez badakit ere). Hau ez da minbiziaz, alzheimerraz, eta alboko esklerosi amiotrofikoaz ere libratuko naiz ni, eta beste gainontzeko gaixotasun terminalez, edozein dela ere, eta nolanahiko beste gaixotasun kroniko bat sorraraz dezakeen sufrimenduaz eta minaz libratuko ere, ze nire urrezko hedonismoan korazatuta nago, besteak beste, ezinbesteko nire crossfit, electrofitness, kick boxing eta cardio streaptease saioei esker, eta nire nutrizionista pribatuak eta espirulina dosiek zaintzen nautelako, eta nigan soberako glamourra daukadalako inolako gaitzek nire organismoari kalte eragin diezaion, nire erabateko presentziari, beti izango naiz mota orotako birusetatik libre, infekzio eta sindrome guztietatik, eta nire dealerrak kale gaineko substantzia arrunt faltsutu ezaxolak baino nahasgabeagoak direnak (horrexegatik ere garestiagoak) ekartzen dizkidalako, eta hau beste inbertsio bat da, edozein kirurgia estetiko bezalaxe, beti ere salbu egongo naiz edozein auto istriputatik, ez bainaiz zorigaiztoko halako sareetan erortzen denetakoa, ezinezkoa, badakit nire burua zaintzen, ez beste batzuk bezala, eta nire ondorengoei inoiz ez zaie deus ere gertatuko. Hau ez da berorrengandik desitsatsi gabe urteak daramazun bideojoko hori, eta ez da egunetik egunera harrapatuagoa zaituen apustu-etxe digitala; hau ez da sare sozialen gezur arin alaia; eta ez da nire soslai hoberena, exhibizionismo simulatua, eta zaborra ezkutatzen dut, eta ez da ea nork duen luzeagoa, edo ea nork dituen tenteagoak eta desiragarriagoak, eta ez da gurasoei lapurtzen diet eta lagunak engainatzen ditut, eta beti lortzen dut nahi dudana. Hau ez da heziketa txorakeria hutsa da ez baitu deusetarako balio eta, gainera, nik dagoeneko dena badakit eta nire kredoa berehalako utilitarismoa da. Hau zu zara zure bizitza alferrik xahutzen eBay-en —edo arima txikientzako biltegi erraldoiren batean— erositako beste produktu bat gehiago izango bailitzan; hau harrokeria eta banitatea da, desustraitze eta kontsumorako klon perfektuak sortzen, eta jada dozenaka ahotan erabiliak izan diren txotx lerdetsuekin eraikitako monumentu gurgarrien distira morbidoa, agintearen beira iluneko dorre txundigarriak oinekoen zaurgarritasunaren oroitarazlea. Sor dadila itzala! Sor dadila itzala mirespen moduan! Hau zure hibrido okerrena bihurtzen zaituen makineria hobeezina da, parrillan dagoen zeure haragizkotasunaren birtualtasun propioan. Hau, esan dezagun zeharka ibili gabe, zure heriotza festaz jantzia da, maskarak lurrean; zu hilerrirantz geldiro bidea egiten da hau. Hau da ahulegia izango zara dezepzio, engainu eta desilusio itzelenek gainditzen zaituztenean. Hau ez da jokotxo makiavelikoak Silicon Valleyn, eta Apple eta Microsoft eta Google eta Facebook eta Instagram eta Twitter zure burmuineko atalik zaurgarrienean mokoka, eta zure izatearen izatean, eta zure diruzko eta denborazko eta emoziozko baliabideen erabileran zein erlaziozkoetan zure gainontzeko hurkoekin eta ingurunearekin, mundu naturalarekin zein komunikazio deskrematuarekin; hau, batez ere, zure garun-zoparen xurgapen absolutuena da, sotiltasun eta sofistikazio maila handienera eramana, goieneko kontrola da promesak eta irribarreak medio, eta oraindik ere zure ikuste mugatuak atzamarka lezakeena baino askoz ere gehiago. Hau da soma berriak ez ditu zure atsekabe zaharrak desagerraraziko. Hau ez da diskurtso hanpurutsuek eta jarrera pedanteek ospetsuagoa eta onartuagoa egiten naute eta, ondorioz, etengabe jarraitzen dut artifizialtasun degradatzaile horren askatik edaten, eta beraz hausnartzea, sakontzea, erdi-egiaren baten bilaketa, lerdoen eta pertsona aspertuen gauza da; hau ez da zenbat eta azkarragoa hobe, kamisetak zenbat eta estuagoak hobe, ilean zenbat eta gomina gehiago hobe, zerebroan zenbat eta zakar gehiago askoz ere hobe, zenbat eta handiagoa izan ukitzen nauen zaldi garailearen itzalaren ilusioaren zatia hainbat hobe, eta horretan nabil. Hau nire gainetik dauden kariengatik sakrifikatzearen justu kontrakoa da; hau da ez dut yaterik baina edukiko banu bezala ibiltzen naiz munduan barrena itsasoaz deus ez dakiten nire nautiko politekin. Hau ez da niri dena bost axola eta ororen gainetik nago eta gainera «galtzaile» kalifikatzailea gehitzen diot nire hiztegiari edozein estatubatuar arrunt eta erdipurdikoren gisara zu gutxiestearren eta handikeriaren gogo-hoztasunez esku bakar batez apartatzearren, ez baitzara gai elbarrientzako erreserbatutako tokian aparkatzea bezalako lorpenak gauzatzeko, eta barre egiten dut, eta zuk tontoaren antzera, hots, «galtzailearen» antzera, hiriari bueltak ematen jarraitzen duzu; hau ez da uneko bideo arrakastatsua, azken lerdokeria birala pantailaz pantaila dabilena, eskuz esku, garunez garun, hortzaduraz hortzadura, ergelez ergel, borondatez onartutako, besarkatutako, zornea bailitzan; hau da kirtenkeria, kretinismoa eta edozein motatako entretenimendua gehitu beharko diozu zure denborari zure denboraz —zutaz— pentsa ez dezazun. Hau ez da beste egun bat gehiago audientzien mailaren baitan kalibratua, begibakarrentzako nire telebistaren pantailaren tamainaren eta teknologia-kalitatearen baitan; hau ez da beste egun bat gehiago eguzkitan; ikuskizuna hasi baino ez da egin, horixe da hau. Hau ez da «positivo» edo «afirmativo» erantzutea sinpleki «bai» edo «hala da» beharrean, eta ez da ezta ere «negativo» erantzutea garbi eta besterik gabe «ez» edo «ez da horrela» beharrean, honela wicked cool! senti zaitezen erabat; hau ez da zibilen artean militar bat naizela ustean nago zuek azpian hartzeko eta posible bada zuek umiliatzeko eta beti ere zuen gainetik nabarmentzeko, ez zara suharri guztiak baino bihotz gogorragoa duen tipoa uste horretan hartzen baduzu ere atsegin kale eta tabernetako txiklezko elkarrizketetan eta honela agertzen bazara ere sexu-topaketa amorfoetan, parodia bat besterik ez, propagandaren jomuga aski erraza, bat gehiago beste egitasmo pseudogizatiarra bihurtua, ganoragabeko arrunten argi-foku itsugarriaren, haluzinagarriaren azpian, sistemaren lastozko alfonbran desfilatzen ikusten zaituen sistema, eta jaiotzen eta hazten ikusi izan zaituena, eta jarraian egunak joan egunak etorri barneak agortzen ikusi ere, aukeraz aukera, okerbidez okerbide, zoraldiz zoraldi, hutsegitez hutsegite, ilunaldiz ilunaldi, makurki, alfer-alferrik, aldez aurretik jakiniko txepelkeria hutsal tristean.

Hau ez da bussiness class hegaldi bat eta ezta ere low cost hegaldia; ez da super-heroien komikia; ez da «¡Jimmy Jimmy se va a chutar!» eta hemen ez da deus ere gertatu izan turismoari emana den hiria baikara, hilobi-isiltasuna eta auzokoak diren ama ez gutxi betiereko samin definiezin eta ikaragarrienera jaurtiak eta hobeto zainduak Bermeon hemen baino; hau ez da rol-jokoa eta antzerki-lana; hau ez da haizerrotak eta zaldun ibiltariak eta replikanteak beraien memoria zatia bilatzen eta desiratutako euren odol propioa jariatu nahian, une honetara iritsirik demostratu beharreko ezertxo ere ez da geratzen. Hau ez da biomekanika eta biogenetika hitzaldia goizeroko gosari transgenikoaren momentutik gure buru kiskaliak oheratzeko orduraino; hau ez da tatuajeez aspertzen zarenean zure gorputzean txip absurdoak jartzea hautatuko duzu arinki, osasunaren urgentziarekin ezer ikustekorik izango ez dutenak eta, aldiz, dena zu entzutetsuagoa egitearekin, beti azken modan!, beti azken modan!-ek suntsitu egingo zaitu, toxikotasun anizkoitzaren gure parke tematikoan egunero neurotransmisore gero eta edentsuagoak; hau da nire bihotza, litografia-lamina batean taupaka.

Hau ez da nostalgiak saldu egiten du, ez da diseinuak salbatu egingo gaitu eta dj-ak sekulako artistak dira (anonimoak izateko asmoz sortu zirenak; egin dezagun barre); hau da txotxongiloak maneiatzen dituen espeziearen eskuak eta burmuina etenik gabeko egite eraginkorrean, eta telebista-ereduko jokaerak, enperadore tentelaren otzantasuna; hau da Maslowen Piramidea bere oinarrizko estratuetan izoztua eta agur egiazko edertasunari eta gorentasunari eta gizakiaren nortzeari; aski da behingoz hainbeste zarata gorgarri-gaizto-ustel-despotaz, horixe da hau: aski gogaipeneraino erabilitako klixeez, tranpa-lengoaiaz, gelatina linguistikoz, bukle jarraituan ematen diren mezu publiko errepikakorrez, txiste txoroez eta batere kaltegabekoa ez den komikotasunaz; ENTZUN ZEUEN BURUAK ARNASA HARTZEN!, entzun behin bakarrik bada ere, pertsona bakoitza behin besterik ez bada ere. Aski da zuen haize-orratzak diren buruez baliatzeaz, fruta usteleko nahimenez baliatzeaz, elikatzen duzuen txantxa galgarri honetaz. Isiltasuna. Isiltasuna. Isiltasuna. Garaia da entxufea gainetik ken dezazuen eta zeuen oinetan tiro egin, burmuinean, kortex zerebralean. Isiltasuna. Isiltasuna. Isiltasuna. Jaso itzazue hautsontziak, irentsi zigarrokinak, emadazue espazio eta bake apur bat. Hau ez da poker mahaia; hau erruleta errusiarra da, eta jokoaren arauak aldatu egin ditut, eta zurea den errebolberrarekin apuntatzen ari natzaizu.

Hau ez da mukiak kenduko dizkizut, hau ez da errege eta erreginen jabetzako lurrak; ez da ezta ere arrosa eta urdin argia koloreen esleipena; ez sozialismo errealaren begi fluoreszenteko satorren xake partida; ez Chicago Boys, haiek afaldu aurretik Pinochetekin txiletarren lepoen gainetik sokasaltoan dibertitzen; hau ez da torturaren ekonomia gure historiaurreko leize-zuloetan; ez da arkitektura komunistaren eraikin tzarrak lila argiz margotuak; ez da panoptiko dualean aurki daitekeen bazter libre bakarra, ez baita halakorik existitzen, halako dimentsiorik ez dago; hau da beti beranduegi iristen da katarsia; hau da dolua eta maitemintzea kontu berdinki pertsonalak dira biak; hau da kostaldeko muga bikoitza honetan ezin ditut gure etxe atarian P Lerroa zenaren bunker frankistak ez eta gure etxe aldamenean Atlantikoko Horma izandakoaren bunker naziak formolez betetako ontzietan sartu eta hauek behingoz eta betirako itxi, ezin baitut ariman inkrustatutakoa erraustu, gertatutakoaren desagerpena asmatu; hau da gerra desberdinek injustizia berdinak eta biktima berdinak sortzen dituzte; hau da, ez, ezin ditut gure historiako esklaboak askatu, ezta ere bortxazko lanetara behartutako presoen zorigaitz miserablea arindu; hau da segundo honetantxe bertan nazkatuta nago, eta bada ezagutzen dudan jendea ez litzaidakeena bereziki axola izango gaur bertan desagertzea. Hau da lesioak dituzten burmuinen museoa, horixe da, horixe gara.

Hau da kodeinak ez dit oinazea arintzen, ez eta aski gertatzen oxikodona, pregabalina, topiramatoa, retigabina edota opiazeo desberdinen zerrenda luze amaiezin neketsuko botika narkotiko horiek; hau da nire nerbio-sistema zentrala kaltetuaren informazioa gaizki ulertzen dute garuneko nozizeptoreek eta dagoeneko ezin dut gehiago minarekin, minarekin, minarekin, urteetakoa den oinazea; hau ez da irribarre gehien egiten duen hura da zoriontsuena; helduak bailiran hitz egiten duten haur pedanteak baso itxi batean laga behar lituzkete da hau, beraien guraso harroputzak oihanean, larrugorritan, tresna teknologikorik gabe eta desodoranterik gabe, kreditu-txartelen ezgaitasunarekin besapeetan, bitxirik gabe, diskurtsorik gabe, lehen aldiz bihotzak gordinik eskuetan; hau da ni, ni, niaren etapa amaiezin batean uneoro kasketaldietan garrasi egiten duten haurrak bizi guztirako beraien gurasoekin batera giltzapetu behar lituzkete, garrasi ere egiten duten gurasoak, eta murmurikatzen dutenak, eta modu selektiboan konspiratzen dutenak, ni, ni, niaren etapa agorrezinean; hau da plastilina puska batek nahikoa izan behar luke bakoitzarentzat, eta maitasun gutunen bat edo beste; hau karrakelak eta kristal hautsiak da; hau da ez zaitez itsuki tematu Herioren dantzara gorputz mardul guztiz osasuntsuarekin iristearekin; azaletik eta bistakotik haratago BIZI ZAITEZ!, BIZI ZAITEZ!, BIZI ZAITEZ! da hau, dogmetatik eta dogma baino ez diren antidogmetatik haratago; zortea gaizki banatuta dago da hau, eta «zorte» hitza gehiegi baliatzen dutenak beraien desgraziak —maiz berekoiak diren okerreko erabakien emaitza zuzenak— gehien eragiten dituztenak dira ere bada hau; tunel luzera eramaten zaituzte bidezidorrek; hau da egiteak eta ondorioak, eta ardurek ez dute modu ez-kaltegarrian flotatzen kontzeptu abstraktuen unibertsoan; hau zure orduak da, zure minutuak, zure aukerak eta hautaketak, zure labanak, zure fruituak, zure loreak, zure lokatza, zure putzuak, zure beldurrak, zure kantak, zure isiltasunak, zure maitasuna eta zure gorrotoa, zure giltzak, zure ateak, zure leihoak, zure bertigoak, zure eskailerak, zure kateak, zure belaunak, zure eskuak, zure ezpainak, zure begiak, zure misterioak, zure presentzia eta ikusezintasuna, zure pala eta arrastelua, zure jendea eta hauen izateko arrazoia, zure borroka eta zure ametsa da hau guzti hau: behin eta berriro ikusiko dituzun pelikuletako posterrak.

Oinatzak basan jarraitzen du.

Ilargiaren argipean margotzen dihardut.

ARPOILARIAREN GOGOETA

Errealitate iheskorrak

baditu halako keinuak niretzat,

betiereko uneak,

esku bete toffee gozoki

nigan bidaiatzen darraien haurrarentzat.

Harkor bizi naiz,

adi behatu eta bat egiten dut

aurrean daukadanarekin,

eta aldi berean itzuri egiten ikasi dut

objektu, egoera, jendearen zepoei.

Sentimendu zehatz bilakatu naizenetik

zaindu beharra daukat

naizen sentimendu hau.

Nire izantza irauliz

maite ditudan pertsonetan disolbatzen naiz,

halakoetan bizkortu egiten da existentzia

gainditzen nauen arteraino.

Tinko irauten dut asfalto puskatuan

eta nire itxaropenak baditu kolorezko klerak

zementuzko edozein bisaia

atsegin zaidan sorketan eraldatzeko.

Ez naiz ausarta, ez naiz inozoa.

Iheskorra da, bai, errealitatea

eta ni ere, neure erara,

halakoxea naiz.

Santutegia naiz batzuetan

ozeanoa naiz batzuetan

krater saihetsezina

lubaki zeharkaezina

behatzen arteko hondar epela

ezpainen arteko euri xehea.

Bizitzaren amaiera naiz batzuetan

zauria besteen arimetan

eta ustekabeko sendabidea

dardararik egiten ez duen

zalantzatan galtzen ez den

esku sinesgarria

noizean behin.

THEATRUM ANATOMICUM

gugan baina ez gugan bakarrik

helburu eta arrazoirik gabeko besoen gisara

pixkanaka baina ziur erortzen da gaua

ikatz eta urrez betetako amets-zaku erraldoia

izara maiztuez bildu ezinean nabilen ilargi beltza

arima galkorren larbez betetako sarea

anatomia urdurien ebakuntza-mahaia

     baserriko teilatuan eserita

     gure amonen amonek

     izarrak zenbatzen dihardute

     antzarek zalaparta osoan karranka egiten dutela

     dozenaka mila bizirik lumatzen ditugula

     eta gu isilik atzamarrei begira ume gorrak baikinen

     beirazko begien zuritasun aratzeko humanitatean

     gauaren zerrak larrutzen gaituen bitartean

URRUN

ez zaitez ibili zure buruko animalien gainetik

ez ezazu hain arinki ireki zure bularreko kremailera

ez orakulua kontsultatu koma egoeran bizi zarenean

ez moztu zure belardia beste inoren segaz

ez eraman berro-zopa eztarrira beroegi dagoela

ez trukatu erradiografiarik txarolezko historiagileekin

ez ordularirik ebatsi denboraren joanari

eta laga gogoeta askeen fluxuari

eraman zaitzan

urrun

ARGIZAIOLA

ezpalarta bularrean

      ubarroia arrokan

bakardadea beti da

      amu zorrotza

ilea erori zaio

      ilargi beteari

itsasoaren azalean

      ez da orrazirik

arima dantzan dabil

      deabruaren kulunka

isilean amarratzen dut

      gure txalupa

ubarroia arrokan

      ezpalarta bularrean

argizaiola da

      nire bihotza