Okaranak

GABRIEL KORTA

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 1986 Gabriel Korta

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 1986

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

Haizearen aurretik

poesiaren hegalak,

besoetan lumak

airosoak atarian,

argitaruntz zabalik

bihotzetikan kanpora.

Haizearen aurretik

poesiaren hegalak,

eskuetan bertsoak

poesiaren haziak,

imajinen ereintzak

zorrotik paperera.

Bihotz aingura zaharra

gorrotozko taupada sukarra,

fruitu ustel zakarra.

Begi gorri lankarra

iraganazko malko baldarra,

iragaztutako isil negarra.

Sagardoa esaten baduk,

aipatzen duk kupela;

Ken dezagun txapela!

Kupela esaten baduk,

aipatzen duk taberna;

Bete dezagun barrena!

Taberna esaten baduk,

aipatzen duk bertsoa;

Ken diezaiogun gorrotoa!

Bertsoa esaten baduk,

aipatzen duk kitarra;

Edan dezagun zizarra!

Kitarra esaten baduk,

aipatzen duk kantoa;

Gorde dezagun malkoa!

Kantoa esaten baduk,

aipatzen duk bihotza;

Ken diezaiogun zipotza!

Bertsotxo batzuen hazkureak

sentitu nitun buruan,

ezkur aletxo bati begira

arbola baten azpian.

Matrailla berdeari miatzen

jiratzen nuen artean,

bekoki-kokots xapel xurtenek

tentaturikan agian.

Xurtanetikan zetorkiola

ur xuka bizi bizian,

hazian zegola frutua

frutua berriz hazian.

Horrela sortzen dira haritzak

belar xehearen erdian,

lurrean sustraiak saretuz

adarrak izar begian.

Lijaz lainoak

neguak elurra,

hotz urdineko

otso zakurra.

Bide estuak

ogi papurra,

gorosti tinkoeneko

xori maltzurra.

Ostadar bustia

kolorezko zubia,

tintura;

Ura eguzkia.

Orratz berria

zazpiko haria,

joskura;

Irazkidura josia.

Begiz begiko

argi geldoen

hitzen distirak

gauean.

Zeruan daude

izar guztiak

kimuz kimuka

biltzarrean.

Isiltasunez

galdegai dira

malkoen gainean

bakardadean.

Mihiz lehortzen

ikasi duzu

minaren aleak

bazterrean.

Odol kolpeaz

zure begiak,

orratz dardaraz

zure begiak,

oi zu!

begiak preso

sare gorrietan

oi zu!

Begi horien

malko bakarra,

zure zorien

perla nakarra,

oi zu!

begiak preso

sare gorrietan

oi zu!

Malko dentsoa

mihiz lehortzen,

gaueko ardoa

penaz ixurtzen,

oi zu!

begiak preso

sare gorrietan

oi zu!

Zumardian zaude

aulki zahar horretan,

urte isil batzuen

garaizko printzetan.

Ahantzirik dauden

zuhaitzen hizketaz,

bihotz ezabatuen

zer esan nahitaz.

Zumardian zaude

usai ederretan,

haizeak dakartzan

musika ezagunetan.

Ezpain maitaleen

doinu leunetaz,

beso bilkor batzuen

azal beroetaz.

Zumardiko farolak

pastorratz giganteak/pizturik,

ahots intimoak

musika isilean/belarrira,

gertaera dardartsuak/sueltoki,

bihotza maitale

algara gozoan

irrian izarra

kitarra;

Haragi barneetan gorderik.

Espaloietako ttua.

Ilunpetako kanila.

Harrietako belarra.

Bazterretako lorea.

Arrosgabeko pretila.

Bideetako osina.

Ganbaretako panpina.

Burdinetako herdoila.

Alanbreetako artilea.

Kableetako izarra.

Txokoetako kolila.

Kaleetako putzua.

        Kitarraren redobleaz, emakumeak zangoak dardarka.

Zaldun bat inguratu zitzaion kortesia handiz,

alkia zabaldu, bertan eseri, eta segidilla baten rritmoaz

hatz muinak korritu zituen zurean teklak joko bailitun,

hautsontziaren aristak ukitu arte. Bertan oraindik kolila bat bizia,

bokila karminez ezpainen pliegeak inprimaturik.

Emakumeak dauka gorputza fina, aurpegi batean samurtasunaren musika,

bestean ironikoa begia.

Punta ateratzeagatik baino,

kurkuiltxoak egiteagatik.

Esnea edateagatik baino,

isladak zurrupatzeagatik.

Ura xukatzeagatik baino,

burbuilak egiteagatik.

Mantaz berotzeagatik baino,

mendiak jasotzeagatik.

Harean jostatzeagatik baino,

eremuak asmatzeagatik.

Bertso klabea,

hitzak biluztea,

azpiak jotzea.

Jolas gaitezen!

seme galduak,

esku erreketatik tantotuak,

seme lainotuak,

birtute galkorrak,

gordekorrak.

Zorroan katona

galtzetan klariona

lainoen eskubideetan,

hiru bat bi

hiru bat bi.

Planeta planoa

kantuz saltoa

lainoen eskubideetan,

hiru bat bi

hiru bat bi.

Zerurantz begira

eskaileraz ilargira

lainoen eskubideetan,

hiru bat bi

hiru bat bi.

Espaloietan zangoak

zementoan estanpaketak

lainoen eskubideetan,

hiru bat bi

hiru bat bi.

Pozik zihoan txoria

haizetan txirulari,

alanbreaz ez jakin

hegoak libre baina,

trabeska mokoa.

Mugetaz ez jakin!

Hego handiak

kaiola txikietan,

odol ixurketak

herriko bideetan,

baltsamoa itsuski

azal moreetan,

Gernika inprimatua

gure haragian.

Neguak neguago

hostoak ignorantziaz ihes

belardiak haizeak makur

segak printzak ebasten

dorreko begiak/denboraz

gizonak plazetan/multzoka;

«Z» zalantzan.

Emakumeak elizan.

Arkupetako txokoetan,

bibotearen ezpatak

krudelkeria bideratzen.

Barran kea

eguzkia mataza bat

laino uhinak gainetik

eskuetatik harea,

zure begietako itsasoari so!

kaioak aidean, bekainak bailira

arratsaldeko edertasunean.

Hartzin nire eskuetatik

maitasunaren ihintzak,

beren festak,

goxa dezaten bularrek.

Eta dohai bezela;

Begietako pakea.

Nere bihotza;

Zure lurra.

Garia;

Zure lurrean.

Nere bihotza;

Maitasun arbola.

Magalean;

Gure amodioa.

Hau, gure gutuna.

Nere begiek,

hire begietako kaietan,

bilatzen diten deskansoa,

nere eskuen hegoek,

hire irria kariziatzen.

Bularrek topa dezaten

zeukaten hunkia,

barneek ere,

beren sabel untzia

zuk osorik/izarren bakea,

intxaurrek beren mamia,

laztanek xuka dezaten,

izarren esne euria.

Sugarra maitasun olibadira jasotzen duzu/kabi urdinera.

Zure begi infinitoetan maitasuna duintzen.

Bertsoa isiletik esnatu/izarrak ahaztu erazi.

Zure musuek beldurra katibutzen dute.

Lupetzatik maitasunaren figura jaso.

Zure laztanek etsaiak amildu.

Gorputz bilutzia haragiz jantzi.

Irripar freskoak ezpainetan/hitz galerazien iturriak.

Bihotzean garia

maleta arina

amarik gabeko kale bazterretan

ximiniak dorreekin lehiatuz,

istuka izarrez gaua

intsentsu industrialetan,

sare bat eginik.

Koma bat besterik ez zinen

esperma eta obuloak

bildu zirenean fruitua sortzeko.

Hori zinen; Feto bat.

Hori zinen; Koma bat.

Buru handi bat,

isats luze bat .........................

Maiteaz maite gizondu zinen/

/haur biurtu

gorantzeko gogoz, sustraiak berantz

ez ahazteko lurraren indarra

gorputza enbortuz

adarrak saretuz

izarrekin jostatzeko;

Xorien xistuz

xorien xistuz

xorien xistuz.

Pentsamendu likido bat

hotz eta pasakorra

zaharra oso zaharra

ibai gorriren bat arindu nahietan,

unibertso bat berez, nahiz ttipia

animalia bat berez, nahiz ikaragarria,

miresgarria,

ximuen artean berezia,

hobekitzearren bideetan

bide garratzetan

eztia egin behar orri estekatuak

bai, egia!

lur bat promestu zigutela

suzko kantuetan/dantzetan

maitasunezko gauak ugari,

galdegin eten gabe/galdegin

mugak hautsi nahietan

kristal guztiak hautsi nahietan

alperrik, agian...!

hosto tinko baten gisa

zurrunba zaharrean

gauero xurgatzen dugun musikan

ilargiaren euri isilpean

txalupa iheskorretan

imajinatzen ditugun bezala

edertasun paregabean

planeta xoro baten dantzetan

berez gureak diren hoien defentsan

lehertuko balute agian......................

Ezinezkoa litzateke

Bonbatik-Bumbara

Mexikotik-Limara

Benarestik-Pekinera

Paristik-Bilbora

Melburnetik-Hawaira,

doazen bideetan ibiltzea.

Ilargiak ere nigar egingo luke.

Zer ote zan?

zer ote?

gurdika zeramatena;

Pagadia isil isilikan

gaztainadia ere,

gorostia ere bai

perla guztiekin

izar urdin bat ere,

hosto bati erantsita

kabia ere bai.

Hil zuten basoa,

hil itzala,

printza eta kantoa.

Hego lumak

migrazioak,

urtaroen aldaketak

antzarak neguaren iragarri.

Hosto berde nekeak

udaberriko berpizteetan.

Kukuaren kukantzak

zuhaitz mordoetan.

Kirkiraren hego nahiak

zelai zuloetan.

Zeru urdin pusketak

laino putzuetan.

Magalean

zuhaitzen nortasunaz

pentsamendu arinak:

Zuhaitzek;

Ez dute adibidezko galderarik egiten,

belaun sustraiak saretuz

ibiltzearrezko oker zeinuz

bihotz tatuajeak ezabatuz,

adar beso guztiak zeruratuz.

Argi koilareak

ahoxkak,

arnas gabeko kanilak

izartegiak/kabiak

herri geldoak gauez,

itzal munoak zabal

izotz arnasetan.

Zelai hildoetatik gauak narama,

ilargiaren argipean/oliondoak

zeru bobedan izar malkoak iheskor.

Kristal malko lurrunak

laukitutako kanto gaiak

amaigabeko desioak

leiho barneko isurketak

kaleko argi kimuak

barrurantz ikusmiran.

Errauts bideak

argiak haizetan,

arno tantoak

zapi zurietan,

ilusio tontoak

intxaur buruetan,

euliaren gatazkak

leiho gortinetan.

Karrasi bizian

ilargi boluptuosa

kalea zure tinteaz,

orratzik gabeko gauean

hitz zoroak

zure arnaspean.

Argi guztiak jaietan

ardorik ezin ito,

igelak ilargiaren gogoz.

Geltokian, burdinezko xistu luzeak

aulkiak bakarka,

kristal pikortatuan;

Takilleroaren bekoki biboteen soslai/itxuragabetuak

metalezko botoiak txamarra urdinean,

txartelaren alde bietan hots rritmikoaren/arrastoak

zokoan karrilero baten alkoholezko loa,

bonbila isilaren inguruan

hautsezko tximeletak orbitan,

ametsen azken uhinak.

Izarrak kontatzen dituzu

haiei so,

morrointzan,

bare kantatzen duzu

bakardadezko hari hotzean

sinboloak puzleak konposatuz

galaxia isilen misterioa

zutaz jabetzen denean

zuk kantatzen dakizun bezala

suzko malko iheskorrek

izkribatzen ez dakitelako,

distir eta kirkir armonikoan

hegokadak/keinuak

sexo guzietako begiak

irakurtzen dituzu,

eromenaren ur lokaztuak geldierazi

amets batek biltzen gaituenean

argi zingurketen azpian

izartegi elektrikoetan.

Kalean heuri eta hari

gertaera sinple bat!

kalean heuri

kalean hari

gertaera sinple bat!

kalean euria du ari.

Saihets hezurrak bilutzik,

brankaren punta lohian

uretarako beti!

zure azken destinoan.

Baratzetan kalabazak;

Ihintzaz bustiak,

lurrak haizatu balitu!

kalabazetan bareak;

Babaz neurtitzak.