Non dago Basques’ Harbour

KOLDO IZAGIRRE

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 1997 Koldo Izagirre

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 1997ko apirila

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

PORTUAN UME

UMEA ZEGOEN ETA

Eta Maria zegoen

Marinelen zuriak garbitzen zituena

Etxean inoiz aipatzen ez zuten Maria saskia bete usain

Arropa bete bular umearendako

Eta Txantxilo zegoen

Ontzietan janaria zuen eskatzen

Espainiaren iduria itsusten zuelako debekatu zioten ordea

Umeari xilofonoa jotzen irakatsi ahal izan baino lehen

Eta Porfirio Díaz zegoen

Umearen zigilu batetik jalgitako izena

Avilestik honako ikatzontzia

Eta 30 tonako garabia zegoen

Ontzi ingeles batek txatarrarako ekarria

Bertan berriz osatua mekano erraldoi

Eta 30 tonako garabiak 200 tonako kontrapisua dauka

Umea harrizko zilindro haren azpian dago argazkian

Sindikatu klandestinoaren ikurra bezalako gurpil hagindunen bitartez jiratzen zuen

Eta Mitxelena zegoen

Whiskya non gorde behar zen irakatsi zion bertsolari umezalea

Eta Alejo zegoen

Whiskya edateko umearen aurrean

Eta García zegoen

Egunero bere kanaberarekin zetorrena muxarrak harrapatzera

Karabineroen eskuetan ez erortzearren kontrabandistek

Jaurtitako whisky bonbilaz betea omen zegoen hondoa

Eta umeak sinetsi egin zion

Eta karabineroak zeuden

Pipatzen irakatsi zioten eta

Umearen eskuetan Star batek tiro egiten du itsasora

Eta Gineako okume enborrak zeuden

Izurde hilak bezala uraren azalean

Umeak jauzi egin zezan batetik bestera

Bere ama izutuaren begipean

Bere aita harrotuaren errietapean

Eta Gineatik ekarritako tximinoa egon zen

Astebete keinuka oihuka harrika

Umeak askatu zuen arte

Trenbideko kableetan elektrokutatzeko

Eta kapitain galego bat zegoen kosakoz jantzia

Zartailuaren giderrean ziztu bat zeukana

Umearen ilean uxarka egiten zuten zakur daniarrei deitzeko

Eta V-18 kostazaina zegoen

Langostino kaxaz betea

Nazioaren eremua gordetzeko

Espainiaren etsaiek armak lehorrera ez zitzaten

Umeak largabista ebatsi zion alferezari

Eta herriko arrantzaleek atoian ekarri zuten U-115

Urpekontzi abandonatu haren ondoan

Umea zegoen

Guztiak zaintzeko guztiak sortzeko

UME GOIZTUA

Stevensonen liburua irakurri baino aunitzez lehenago

Piratak ikusiak zeuzkan labana gerrian

Dordoka Uhartean bizi zen umea

Alemanek eraztuna daramate belarri zulatuan

Kolonia edaten dute finlandiarrek

Hilero harrapatzen du trenak marinel hordiren bat

Geltoki ondoko etxetik datorrelarik

Eta harri kozkor odolduak hartzen zituen eskolan erakusteko

Ortozik ibiltzen da V-18ko kubertan soldadu bermeotarrekin

Holandarren besoetan ikasi du nola marraztu behar duen emakume biluzia

Valletta Bristol Istambul Maracaibo Bremen Oporto Monrovia

Lagundu egiten dio konferentziak jartzen Stella Marisko Maruxari

Portu guztietako prefijoak dakizki eta baita taxiaren zenbakia ere

Filibustero aspertuek Seniorritas eskatzen diotenerako

Yuri Gagarinen argazkiak munduaren orbita

Egin zezan baino aunitzez lehenago zen ikusia

Astronauta bat Mañuel laneko jantzian

Itsaspeko Bidaiaren 20.000 Legoako portada hartan bezala

Neil Armstrongek demostra zezan baino

Aunitzez lehenago zekien nola ibili behar zuen

Gizakiak ilargian Mañuel daiberrak lehorrean bezala

Gaur ere ez zaidak azaldu olagarro erraldoia

Esaten zion 1930eko Siebe Gorman modelotik izerdi malkotan sortuta

Baina hau aurkitu diat hor behean latoi distiratsu bat

Burdina oker bat torloju herdoildu bat umearen eskuan

Puska hauek Titanicen hondakinak dituk

Makarios artzapezpikuaren bizarrak

Edo Ethniki Organosis Kyprion Agonistonen historia

Multikopiatua ezagutu baino aunitzez lehenago

Umeak amets egiten zuen aberri batekin

Aberri guztiak bezala uharte aberri jatorrak bezala txipi

Ez zegoen bandera hura baino elastiko politagoa

Zeukan futbol talderik Larnaca Famagusta Limassol

Mahas-pasak bezain izen gozoak ziren lurrin garabiak zeuzkaten portu haiek

Mediterranioa urdina zen belaontziz betea zegoen

Umeak paradisu bat amesten du Txipreko ontzian

Liskar bat sortu dela jakin gabe Mañuelek

Aurkituko ez duen aizto bat dator hondora

Marinel turkoek bakean uzten dute marinel grekoa lasai odolusten

GIZONEN ARTEAN

Moila bazterrean dago Gurutze Gorriko furgoneta

Kamaina prestatu dute marea oso behera dago

Arazoak izan ditzakete gorpua ontzitik ateratzeko

Ongi lotuta lehorreratu beharko dugu

Esan du Marina Españolako alferezak

Umeari aldegiteko aginduz

Eta orduan urduriagotu egin da

Egia baita beraz ontziak hildako bat dakarrela

Hildako bat ikusi behar du aurrenekoz

Kamaina batean lotua

Ito bat baino gehiago mugi ez dadin

Hildakoak arriskutsuak dira

Hildakoak motin bat egin du kapitaina akabatu du

Arruta aldatu nahi izan du

Hildakoak ezin du pirata ez izan

Hildakoak eskifaia guztia lepotu du

Eta ondoren biktimek bera urkatu dute noski

Ontziak hildako bat zekarrela

Utzi zioten entzuten behintzat estekariek

Kantinan erdiesaka ari zirelarik

Umearen urduria ikusteko

Umea gizontzeko

HODEIPEKO OROIMENA

Atzamarrek zura laztandu zuten haztaka

Gurutzefikatu baten zauriak bilatzen genituen

Zaharberritzaileak ginen eta ukimenetik

Korastak karelak tapikuak sortu ziren

Bonantzako Kristoren elizako ate berdean

Txalo egin genuen klarionaren hautsa kentzeko

Buruketa zail bat egin bagenu bezain harro

Petrilean jarri ginen argazkilariaren ondoan

Itxaron dezagun eguzkia hodeipetik irten arte esan zigun

Argazkia egin zuenean hurbildu ginen ostera

Eta atzamarrak listuan bustita ezabatu egin genuen

Gure lana inork kopia ez zezan

Irakaslerik gabeko arbel miragarri hartarik

Trabesak egin izan genituen nork arinago marraztu

Buruz ikasi genituen ate hartako pailebotak bergantinak goletak

Baina orain galdua dugu umeak gineneko itsutasun argia

Zura margotua izan da aldiro

Baliorik gabeko Kristo bat balitz bezala

Polikromatuan hondoratu dira ontziak

Labankada haiek gure aitonen aitonek eskainiriko otoitzak

Balira bezala Ternura baino lehen bonantza eskatuz

Eta gure atzamarrek ezin dituzte jadanik azalera ekarri

ZIGILU BAT

Bonantzako eliza zaharrean zeuden gordeak

Gure traineruak Donostian irabazitako piperpoto guztiak

Onenak ginen itsas harroan eta herrian genuen

Francok eskua maizena emana zion patroia

Francok zeroi bat atrapatu zuen udaoro bezala

NODO albistarikoak etorri ziren filmatzera

Piztia Hernan Cortesek zekarren estiborrean lotua

Ongarria egiteko oparitu zion irin fabrikari Caudilloak

Arrantzaleen etxe merkeak Francisco Francok

Inauguratu zituen eta senarra Dakarren

Galdutako batek É galego coma nos! esan zuen

Francisco Franco zuen izena auzune berriak

Goseak hil behar dik Frantziako jende horrek

Bota zuen behin Lesakako garabilari batek

Sindikatu bertikaleko buruzagiaren aurrean

Franco bakarra omen zagok munduan

Franco ez zegoen umearen bilduman Francok

Zigilurik handiena zeukan estibadoreen jangelan

Espainiako langileen otordua zaintzen zuen

Kristoren ondoan

Frankok uste zuen bakea ekarri zuela Francok

KOMUNISMOAREN BERRI

1936tik hona 30 urte bake datoz

Ez ditu hautsiko gerlaz geroztik

Portuan sartzen den aurreneko ontzi sobietikoak

Dimitri kapitainak pailota eskatu du

José Díaz du izena Odessako zamaontziak

— Bafore gorria heldu duk!

Ardora handia sortu da portuan

Komandantzian alerta eman dute

Moila batetik bestera dator albistea

Garabiek zeinuak egiten dizkiote elkarri

Estibadore guztiek nahi dute han

— Bafore gorria heldu duk!

Umea Marco Polo da orain

Veneziako kaietan ume

Urrunetik ekarritako berbei adi

Korapilo guztiak egiten badakiela erakutsiz

Txoren bat behar ote duten

— Bafore gorria heldu duk!

Badatoz karabineroak zurrun

Errusieraz jakin nahi lukete

Espainiaren urrea Moskuri eskatzeko

Kazetariak galdezka hasi dira Dimitrik

Espainieraz egiten du txatarra dakar

— Bafore gorria heldu duk!

Emakumeak zauzkatek makiniletan lanean

Esan dio karabineroak

Txanpon berri bat eskuan duen umeari

Horrelakoxea duk komunismoa

Ez dik ez ama ez alabarik errespetatzen

— Bafore gorria heldu duk!

Portuan inork ez daki errusieraz

Eta horregatik dakar José Díazek

José Díaz tximinian handi

Espainola du izena ontziak

Latin karakteretan irakurgarri

— Bafore gorria heldu duk!

Umeak ez daki zergatik daukan

Izen espainola ontzi errusiarrak

Eta José Díazen akordurik dutenek

Ahapetik egiten dute hitz

Division Azulen bolondres ibilitakoa da amanterua

— Bafore gorria heldu duk!

Oso gerora jakinen zuen ume izanak

José Díaz ez zela Porfirio Díazen anaia

Txalotu zuen errusiarren detailea

Zentralismo demokratikoaren arabera

Espainia baita gure portua

— Bafore gorria heldu duk!

1966ko kopekean daude igitaia mailua izarra

CCCP oinarri duen mundu-globoaren koroi

Gauean malenkoniatsu biltzen ziren

Kantari marinelak txopan

Oroitzapen hutsa den banderaren pean

— Bafore gorria joana duk!

GERLA AIZKORA

Eskuan du merkurio anpulua

Zianuro malko handi bat balu bezain liluratua

Bi hari sortzen dira anpulutik

Merkurioak bata bestearekin konektatutakoan

Voltioek bide egiten dute eta orduan

Tutuak jotzen du desorduan etzanarazi baitu umeak anpulua

Moila transatlantikoan biltegia

Biltegiko dorrean erlojua

Erlojuaren barruan merkurio anpulua gaueko hamarretan

Jo du tutuak zer edo zer gertatu da

Ihes egiten du banana pakek ebakitako karrika usaintsuetan barrena

Gerlaontziko guardiako ofizialak

Zer gertatu da galdetzen duela

Zergatik ez da isiltzen tutua non da sua

Umeak destroyerra zelatatzen du tutua ez da isilduko

Ez da isilduko Hernan Cortesen hezurrak ikaratu arte

KAPRITXO ZAILA

Beti nahi izan nuen koplaka ikasi

Lanbroak itsutzen du gure bokalea

Alferrik daude orain talaiko banderak

Ingudean mailuak eguna du hasi

Beti nahi izan nuen koplaka ikasi

Ortzadarra sortu du fuelak uretan

Gaur ez du beste deusik umeak gogoan

Hizkuntza arrotzean ezin du idatzi

Beti nahi izan nuen koplaka ikasi

Txintxorroen lotura erraz lasaitzen du

Hondoko baga beltzak azpitik jotzean

Kardala baretzeko neu nago moilarri

Beti nahi izan nuen koplaka ikasi

Entzuten nuenean Abante gustixe!

Urtu egiten nintzen uberari beha

Zer pentsatu ohi nuen neuk ere ez dakit

Beti nahi izan nuen koplaka ikasi

Zuhaitzik ederrena ontzi baten masta

Matzakuko parolak zazpi segundoro

Nire bihotzak baino lasaiago argi

PORTUKOPLAK

Aitortzen dizut portua dela

Nire aberri bakarra

Aitortzen dizut portua dela

Nire aberri bakarra

Hantxe daukat nik lastre handian

Oroitzapenen gabarra

Atako banda jo du txalupak

Umearen begipean

Atako banda jo du txalupak

Umearen begipean

Tanta gozo bat itsasorako

Hari agur egitean

Ontzi guztiei diosala ta

Tristura bat bihotzean

Ontzi guztiei diosala ta

Tristura bat bihotzean

Izen arrotzek herdoil zauriak

Bidaia gaitzen ostean

Baforearen tximinietan

Ez da izozten elurrik

Baforearen tximinietan

Ez da izozten elurrik

Portu batean jaioak ez du

Bide berrien beldurrik

Letrak esaten ikasi nuen

Ontzi arrotzen branketan

Letrak esaten ikasi nuen

Ontzi arrotzen branketan

Izen gazien ozentasunak

Munduramina hanketan

Txikotak largatzen zirelarik

Gaixotzen nintzen saudadez

Txikotak largatzen zirelarik

Gaixotzen nintzen saudadez

Faroen segak oraindik ere

Hil egiten nau gaudadez

Draga handiak ezin du hustu

Itsas hondoko taberna

Draga handiak ezin du hustu

Itsas hondoko taberna

Itoen loa hautsi du eta

Laster joko du galerna

Munduak ongi daki naizela

Euskaldun seme jatorra

Munduak ongi daki naizela

Euskaldun seme jatorra

Txipreko ontzi baten banderaz

Egina daukat atorra

Zazpi bandera zazpi mintzaje

Nire aberri bakarra

Zazpi itsaso zazpi zohardi

Nire aberri nabarra

Portuak beti digu amore

Kaian urtzen da aparra

Tristea baita gau ilunean

Baforearen tutua

Tristea baita gau ilunean

Baforearen tutua

Oroituz egin dizudan kopla

Tristuretan da gautua

LIBURUAK LEIHO

IGANDE GOIZEAN

Leihoa itxirik dauka

Zigortua dago umea

Liburu zabaldu bati lotua

Leihora beha

Munduaren begia da etxeko portuan leiho itxi bat

Itsasketa kaierra da etxeko portuan leiho itxi bat

Leiho bat liburuan

Leiho bat bihotzean

Arruta erratu duten ontzien babes

Leiho itxi bati beha

Leiho itxi bati buruz

EUSKAL LITERATURAREN HISTORIA

Liburu hau da Ixasoco Nabigacionecoa

Eta irakurri egiten ditu umeak nekez lapitza eskuan

Capitan d'Oyarçabalen biaya venturosak

Arrutak zundak brasak probizak

Dena da ongi muilatzeko artamenduak

Hondoa ez jotzeko aginduak

Eta ez du deus aurkitzen ez pilotuaren malurarik

Ez maisuaren ikararik ez Martin d'Oyarçabalen mentura goserik

Ternura! esaten zuenean branka hartuz lur berri bati

Egia izan behar du ordea Ternura heldu ginela

Mundu honetan argazkiak hor daude

Hilarriak hor daude eta hemen dauzkagu

Unibertsitari kanadar bekadunen tesiak

Eliza bat kantariendako frontoi bat mozkorrendako taberna bat

Poetendako ez da leku txarra idazteko umeak gerora bere artean

Ontziratzen ahal ditugu Capitan d'Oyarçabal guztiak

Biaya venturosetan urrun daitezen guk

Lapitza eskuan deitoratu ahal izateko indiano salbaiak

Suntsituak izan zirela baina oraindik ere

Badauzkagula balearen batzuk literatura bat sortzeko

TOPONIMIA

On Ramon de la Sotari seme-alabak baino

Ugariago zetozkion ontziak

On Ramon de la Sotak zekien euskara baino

Gehixeago jakin behar zen bere ontzi guztiak euskaraz izendatzeko

Euskalduna ontziolako nagusia zen arren

On Ramon de la Sotak On Resurrección María de Azkueri

Egin zion galde zer izen ipini ontziei

Eta Euskaltzaindiko lehendakaria izanen zenak

Bizkaiko mendien zerrenda eman zion ontziak bataiatzeko

Jata Mendi bizirik irten zen I. Mundu Gerlatik

Genova Bordele Cardiff Marseila mina guztiak libratu zituen

Baina 1936an zahartua zegoen pikategian zeukaten

Eta nire portua hartu behar zuten faxistei traba egitearren

Bilbotik ekarri zuten irailak 12 arratsaldeko 4etan

Irten ziren ontzi guztiak 140 baxurako eta 3 bakailaoketari

Jendez beteta portua hutsik faro guztiak itzali ziren tiroka

Jata Mendi atoian eraman zuten bokaleraino eta

Esan ohi da pailotak nahita egin zuela maniobra oker

Hondoa jo zuen korastak Kalaburtzan trabes gelditu zen

Ez zuten guztiz hondoratu ahal izan baina

Faxistek mendiz hartu behar izan zuten portua

Teknikari alemanak etorri ziren Hamburgeko Bugsier etxetik

350.000 marko urre eskatu zuten garestia zen gerlak asko behar du

Eta orduan Ondarroako Manzisidor azaldu zen

Bere hiru semeekin 120 egunean aterako zuela hondoratutako zatia

Beste 50 behar izanen zituela korasta pikatzeko

Merkeago zen bere eskaintza eta esleitua izan zen

Baina Armada Altxatuak gerlaren premietarako bahitu zizkion

Talde autogenoak bokalea garbitu orduko eta Jata Mendiren korasta

Lehorrean gelditu zen izena brankan zuri

Heinkelek bonbardatzen zuten Jata mendia bezain egoskor

Toponimo baten setaz

Mendeen gainetik 1936ko irailetik 1937ko abuztua arte

L'OCCHIO DEL CICLONE

Seven Seas Spray ontzi pirata baten izena

Iduritzen zaio umeari eta hala izaten ahal zen

Peter Captain esaten zioten Roberts kapitainari

Eta pirata izaten ahal zen benetan

Bilboko blokusa hautsi zuen faxisten mehatxuen beldur gabe

Penartheko galestarra zen Roberts

Itsasoa txalupa hutsez betea zegoen

Eta eskurik gabeko arraunez esan zion Peter kapitainak

Karabineroen eta gurasoen ezkutuan

Orain umeak irakurtzen duen liburuaren egilea izan zen

Birmaniako gerlan hildako George Steer kazetariari

Ez zegoen euskaldunik itsasoan

Azken euskaldunak Santoñan zeuden preso

Tropa italiarrei eman eginda Mancini

Jeneralarekin adosturiko baldintzetan

Ez zen inoiz euskaldun zoriontsuagorik egon

Libratuak omen zeuden bi Espainetarik

George Steerrek idatzi zuenez

Euzko Gaztedi-Resistencia Vascak argitaratuan

Eta umeak apuntatu egin zuen hartaz poemaren bat egiteko noizbait

Libratuak zeuden bi Espainetarik

Baina zazpi itsasoetako bisutsa harrotzen hasia zen

POETA NIRE SORTERRIAN

Banan-banaka aztertu izan ditut nire sorterriko arrokak

V.H. hizkiak markatuak izan behar dituenaren bila eta poetak hareharrian

Aurkitu zituen biztanleen galde ipotx mokodunak

Aurpegi biko mustroak batean negar eta bestean barrezka ari

Erraldoiaren hezur sakabanatuak

Idi muturra duen idoloa apo handia enbata putz eginez

Eta ez dut poetak ikusitakorik deus ikusi izan

Azken aldian udalak piknikatzeko paratu dituen mahaietarik batean jarrita

Poetaren omenez idatzi nuen beheko kaietan

Ikusten nituen gruak Eiffel dorretxoak zirela apal batean eskainiak

Etxeratutakoan Petit Roberta hartu nuen anakronismoa baieztatzeko

Victor Hugo izeneko jaunaren begiek ez zuten ikusi ahal izan Eiffel dorrea

Kontsolatu nintzen omenaldia mendeku bihurtuz

VICTOR HUGOREN PLEINUA

San Pedrotik San Juanera itsasoa da sortu

Maitasunaren malurek bertan dutela portu

Batelari beltzaranak

Nire bihotza zor du

San Pedrotik San Juanera itsasoa da labur

Igerian pasatzeko ni ez naiz haren beldur

Batelari beltzaranak

Mesié esan dit maltzur

San Pedrotik San Juanera itsasoa da hotza

Bertara jaurtita ahal zait epelduko bihotza

Batelari beltzaranak

Askatu du mototsa

San Pedrotik San Juanera itsasoa ilunik

Bere tostan jar ahal nendin diot gaur eskatu nik

Batelari beltzaranak

Ez dit utzi arraunik

San Pedrotik San Juanera itsasoa da gora

Masta goietan egin du haizeak heiagora

Batelari beltzaranak

Lotsak bildu du gona

San Pedrotik San Juanera itsasoa da bera

Uhinetan dabilenak bi santuei kandela

Batelari beltzaranak

Arina du batela

San Pedrotik San Juanera itsasoa da lehor

Maitasunaren zoroak barkatzen ez du nehor

Batelari beltzaranak

Ez omen dit ezer zor

San Pedrotik San Juanera maitasuna da zeken

Urrikirik nahi duena ez bedi hurbil zeren

Batelari beltzaranak

Ez daki hori zer den

BATELARIAREN HARROTASUNA

Baina ni batelaria bera nintzen

Eta ez idazle bat

Maiatzetik udazkena artean turistek

Maiz hartu ahal izanen dituzte argazkian batelariak

Dorék edo Wilkinsonek edo Regoyosek eginiko apunteetarik

Atera dituzte jantziak

Lastozko kapeluak eta gona biziak

Ongi ematen dute herriko festetan

Arkupe egiten diete arraunekin ezkonberriei elizatik jatetxeraino

Eta orain batelariek berek uste dute

Inoiz Victor Hugo jauna eraman zutela txalupan

Eta ez idazle bat

Hastio dut Proventzako manera

Hastio ditut arraunak eta pintzelak

Senako bazterrak baino akuarelatuagoak daude

Nire sorterriko txalupak eta kaiak eta arrantzaleak

Ez dut haietan aurkitzen nik behar dudan artea

Antzinago daude nire erresumak

Armorikan Eskozian Walshen Erianen

Bardo zaharren maluretan

Batelaria bera nintzen

Idazle bat neramalako kontzientziarik gabe

Kerneko dialektoan kantari

Ha malloz-ru d'ar C'hallaoued!

Hori bai dela bertso eder bat mesié Hugo

Inbokatzen dut Amergin inbokatzen dut Cadwallan

Poesia bihotzaren portutxoa ere bada

Baina ni batelaria bera naiz

Eta ez idazlearen pertsonaia typique bat

LANGUE ET CIVILISATION FRANÇAISES

Zubirik ederrenak ura du egarri

Paris aileza Senak laztan harriz harri

Entzun ezazu Villon zer dioskun urak

Biltzen direa inon inoizko elurrak?

Robespierrek lepotik isuri du Sena

Itsaso da geroztik ibai izan zena

Geroak izanari hartuko dio gain

Elurrak biltzen dira maitasunaren zain

Zubipetik bagoaz Komunako hilak

Uraren abaroaz maitale sotilak

Belaunetaraino da Sena odolarri

Zubirik ederrenak hura du egarri

ONTZIA METAFORA

HISTORIAREN EUSKAL LITERATURA

1626 abuztuak 5 Atlantikoan 40 tonako ontzi merkante bat

Polingeneko portutik dator zama desberdinekin

Nazionalitate zehaztugabeko batek jarraitua

Tripulante irlandarrek pirata turkoak dituztela uste dute

Eta babestu egiten dira Bearehaveneko gaztelu zaharraren harresien ostean

Lehorreratzen dira bizia salbatuz eta ontzia abandonatuz

Galwaykoa —irish Gaillimh— zen merkataria

Heldu dira piratak txalupa batean eta bela nagusia eramaten dute

Egiten dituzten oihuengatik kantuengatik turkoak zirela

Esan zuen legoa asko eginiko lemazain ohi batek

Daniel O'Sullivan da ofizial nagusia Bearehavenen

Ehun gizon biltzen ditu burdinak eta makilak banatzen dizkie

Jazartzen zaizkie turkoei eta hanka eragiten diete Beare uharteraino

Galwaykoa —irish Gaillimh— zen merkataria

Beareko behiek ikusi dituzte turkoak hanka bustian heltzen

Bearehaveneko irlandarrek turkoak uxatzen dituzte

Eta turkoek behiak Bearen bertan utzi behar dituzte

Ardoz ito ez zirenek Atlantikoz behar izan zuten ito

Ito ez zirenak behintzat beren ontzira heldu ziren

Ebatsiriko bela nagusiak zerbitzu ederra egin zien

Galwaykoa —irish Gaillimh— zen merkataria

Ontziratu dira ostera irlandarrak eta miaketa

Egin ondoren ikusi dute bela nagusiaz gainera

3 kupel bete oporto eta 40 dozena lapiko dizkietela eraman

Eta mareak turko itoak ekarri zituenean

Ikusi zuten turkoak ez zirela beltzak

O'Sullivan bezain kaskagorria zen bat

Galwaykoa —irish Gaillimh— zen merkataria

Baina inork ez zituen ezagutzen eta ezin jakin izan zuten

Itoek ez baitakite gaelikoz ezta ingelesez ere

Pirata haiek ez zirela turkoak euskaldunak zirela

O'Sullivan ingelesendako bezala espainolendako lanean

Edo menturaz Frantziako Erregearendako

Poema hau irakurri duen euskaldunak

Berehala sumatu ahal izan duen bezala

Galwaykoa —irish Gaillimh— zen merkataria

MAITALE ABANDONATUA

Arrantza gutxiko marea batean

Aurkitu zuten nire herriko arrantzaleek

Seinaleak egin zizkioten mezuak igorri zizkioten

U-115 Kielgo matrikula ageri zuen

Hurbildu zitzaizkion garai batean

Beren arbaso kortsarioak bezain ausart

Bafore abandonatua zelada bat da beti

Beldurrez hurbiltzen gara

Lotu behar dugun maitaleraino

Lotu zioten estatxa

Azalean zegoen urpekontziari

Atoian ekarri zuten inoiz balea bezala

Engrasadoreak balioko guztia ebasten zuen artean

Kostak pipa bat aurkitu zuen

Deustche Werke etxeko diesel motorrak zeuzkan

Kableak amore ematen zuen aldizka

Uhinek maite dituzte maitale abandonatuak

Azalera etorritako itoak

Eta uhinek berek kentzen zioten amorea

Tinkoan egin behar da atoia

Maitasuna amorearen aurka bezala

Maitale bat zekarten uhinek atoian

Gatoz maitasunera

ONTZIA ONTZI BARRUAN

                        Iñigo Aranbarriri zor

Umea urpekontziaren barnean ibiliko da Kopenhageko Museoan

Berreginiko Balaena Biscaiensisen hezurduran barrena

Dabilen umea bezala miresturik ikaraturik

Eta oraino ez daki Biblia

Irakurri ez duen Baleak irentsiko ninduela

Maitea gatibu naiz Balearen

Barnean egon nahi nuke libre

Kanpoan egon nahi nuke gatibu

Balea barnean eramateraino neu

Balea egiteraino

ONTZIAREN SEMANTIKA

III. Reicheko teorikoek diote urpeko borroka

Kortsarioen gerlaren berpiztea besterik ez dela

Ahulek indartsuenaren aurka asmaturiko legezkotasuna

Armek gehiago egin omen dute berdintasunaren alde berbek baino

Eta ume batek ezin du zain egon jostailua mustu gabe

Agindu zuzenak etorri artean bere erantzukizunak

Hartzen ditu urpekontzi aleman bat dauka aginduetara

Ingalaterra guztien salaketa bereganatzeko

Handiek ezlegezkotzat harturiko arma

Humanitateak kondenatu egin duen asmo baten alde

Besterik ez dut behar XXI. mendeko portu neutralak

Ikaratuko dituen iduri bortitza egiteko

Urpekontzi nazi bat kapitulatu nahi ezik

Eta haurtzaro luze batek TBOetan irentsi zuen Otto eta Fritz

Guztien ankerkeriaz armaturik munduratuko naiz

Demokrata zintzoen kondenari bularra zabalduz

Deabrua ez zaigu inoiz bidera irten hitzarmenik eskaintzeko

Gure itzalak ez du balio ez dut uste arimarik daukagunik

Ahulegiak gara infernukoek kontuan har gaitzaten

Itsasoratze hau ez da madarikazio eternal bat beraz

Indar koerlazioaren ondorioa baizik

1959an II. Mundu Gerla aspaldian amaitua zen

Baina Otto eta Fritzen fantasmak hantxe zeuden

Torpedoen hodietan gordeak ume baten belarrira gozo

U-115 urpekontzi abandonatua Gran Solen

XX. mendeko azken balea kuadranteko kaian lotua

Bitakora kaier berriak idatzi nituen

Meridiano guztiak antolatu nituen ostera

Jazarrerako hodi hutsak hornitu nituen

Marinela izandako guarda alkoholikoaren antzeko

Fantasma bizartsuen eskifaia erreklutatu nuen

Gorila sarjentoa Johnny tenientea Eisenhower jenerala akabatzeko

Ez dakit itsasoak zentzu historiko bat emanen digun

Nire herritarrek beti nabigatu dute drapo arrotzen pean

Gerlari trebeak izan dira lan-indarra nornahiri saltzeko eta bake aroan

Hemen beti eman izan zaio apaizari balearen mihia

Menturaz Mendebaldearen madarikazioa hartu beharko dugu geure gain

Bete gabea daukagun zeregina kunplitu ahal izateko

Baldintza objetiboen gainetik dago heresiaren lilura

KRIEGSMARINE

Hator gurekin Telemakus

Itzul gaitezen etsai iraganeko kaietara

Hator gurekin Horuk

Niza ikara batean da bizargorrion zain

Hator gurekin Piet Hein

Ibarretan entzuten da zilarrezko tronpeta

Hator gurekin Nemo

Ahab guztiei justizia egitera

Baleok taldean suizidatzen gara

Hator gurekin Drake

No peace beyond the line oroitaraziko diogu

Bihar meridianoa hautsi behar duen Queen Maryri

Hator gurekin Lafitte

Euskal kortsario guztiak urkatu behar ditugu

Zatozte gurekin

Historiaren hondoko bezero guztiak

Laster ageriko da geure periskoparen gurutzean

Hernan Cortesen ontzia Kristo azken zauriaren eske

KOMUNIKATU ATZERATUA

                        Joxe Azurmendiri zor

Aldarrikatzen dut

Aldarrikatzen dut

Armada Invenciblearen galerna

Aldarrikatzen dut

David Livingstoneren sukarra

Aldarrikatzen dut

Vasco da Gama hiltzeko konplota

Aldarrikatzen dut

Americo Vespuccioren nekea

Pearl Harbourreko suntsipena

Lope de Agirreren zorotasuna

Aldarrikatzen dut

Prien komandantea

Royal Oack hondatu zuenean Scapa Flown

Aldarrikatzen dut

Morgan

Nihaurk lepotuko dudan traidore bat

Aldarrikatzen dut

Magallães kutsatu zuen pozoia

Txurrukaren zangoa eraman zuen bala

Amundsen hil zuen izotza

Elkanori mundua itzularazi zion ikara

Aldarrikatzen dut

Okendo guztien estatuak botako dituen haizea

Estatu guztien Okendoak botako dituen haizea

Aldarrikatzen dut

Espainiaren urre guztiaren galera

Aldarrikatzen dut

Rimbaud izeneko espiaren sifilia

Aldarrikatzen dut

Greenwich meridianoa suntsituko duen eztanda

Aldarrikatzen dut

Eta aldarrikatzea bera egin dut helburu

Bihotzaren alde iluna izeberga ez badut ere

Etorkizuneko Titanic guztien hondamendia

Aldarrikatzen dut

Aldarrikatzen dut

Aldarrikatzen dut

Aldarrikatzen dut

Eta aldarrikatzen jarraituko dut

Hondoratuko nauen mäelstrom gozoa

Aldarrikatuz

IDURIAREN MUGA

Ez naiz exiliatua ez naiz atzerriratua ez naiz iheslaria

Ez naiz gerlaria baina umea itsasoratu egin zen

Montevideo berritarako joalea naiz

Eta metaforari bizia ematen ikasi nuela esanen banu

Ez zenukete zertan zuzendu behar

Ez naiz itzuliko ezin dut itzuli

Aditz honen adiera guztiak dira onak zuen bertsioan

Egokia izanen da labirintu gaziari buruzko oin-oharra

Borgesen aipamen baten emaitza zarete denak

— This is not the Plymouth ferry !

Portu bat dudala aberri esanen dut adibidez

Zerbait galdu nuela kairen batean

Niregandiko zerbait gelditu zela

Despedidarik gabeko abiatze batean

Ez dakit zer ez dut inoiz jakinen

Eta hau ez da mehatxu liriko bat

Maitale ukatua bezala sasitartzera noa hondoratuz

— This is not the Plymouth ferry !

Idazten ahal dut ez zela hau nik espero nuen ontzia

Kritikoek maite duzue heterodoxia

Itzul ezazue itzul ezazue lotsarik gabe

Hondora doan ontzian

Hondora doalako noa

Ni porturik ez duten Montevideotarat

Menturaz ez dut inoiz helburu joko

Nik dakita nora naramaten ez

Zuzen ezazue mesedez nora noan

Itsasoratu egin nintzen behintzat eta ez naiz gelditu kaian

Betiko kopla epela gogoan ontziratuko banintz

Bezalako hasperenak eginez

— This is not the Plymouth ferry !

— This is not the Plymouth ferry !

EUSKAL HISTORIAREN LITERATURA

Orduan pirata turko haiek hasi ziren kalapitan

Nola esaten zen euskaraz noeud coulant hau da

Orduan pirata turko haiek hasi ziren kalapitan

Nola esaten zen euskaraz nudo corredizo

Nik ez baitakit turkieraz

Urkabilurra lakirioa sokalasterra

Ahalbait adierazi behar dizuet parabola hau

Eta dotore ematen duenez eman dezagun

Jamaican ibilitako turko haietako batek

Bazekiela slipknot esaten ere

Garaitzaren atxurrak ez bazion akordutik eraman

Urkabilurra lakirioa sokalasterra

Orduan bada pirata turko haiek hasi ziren kalapitan

Eta zinez turkoak zirela uste izan zuen

Arestian abordatua eta lotua zeukaten almiranteak

Ez baitzuten nire irakurleek bezala

Noeud coulant edo nudo corredizo edo slipknot esaten baizik

Urkabilurra lakirioa sokalasterra

Halako iskanbilan non atxilotuak une batez

Pentsatu izan zuen turkoen eta hurkoen arteko

Istilua zela batzuek ez zutela urkatu nahi

Politikoak zirela eta ohartuak zeudela nonbait Grande

De España batek gehiago balio zuela loturik zintzilik baino

Urkabilurra lakirioa sokalasterra

Eta bere buruari kuraia ematearren edo

Idatziko zuen kronika exotikotasunez janzteko

Hitz arrotz haiek hartu nahi izan zituen gogoan

Pirata turkoen zaunka hartan entzuten zituen

Lehen hitzak entzuten zituen azken hitzak

Urkabilurra lakirioa sokalasterra

GELTOKI ONDOKO ETXEA

UDAKO OPORRAK

Kaietarik haratago eramaten gintuen itsasbeherak

Harrotua egiten genuen basadian xixareak agerian uzteko

Baina arrainak beitatzea aitzakia hutsa zen

Mareak emakume biluzia erakusten zigun

Itsaspean lehor geldituriko txaluparen idurian

Alkitrana kresala egur usteldua aingira hilen bat

Eguzkiak zoragarri loditzen duen usaina

Gure berba bakanen fumetiak dira kaioak

Lohitan gelditu dira jostailuzko arrasteluak

Esku bat hurbildu zaionean helizearen metal distiratsuari

Helizeak makestua dauka hegala enborren bat joko zuen

Dio norbaitek edo naufragoaren burezurra pentsatzen dugu denok

Hatz-niniek hotzikaraz laztantzen dute metalaren ahoa

Batzuetan itsasoak gorbelak uzten zituen helizearen doratuan

Sarkorragoa zen orduan usaina errazagoak ziren orduan konparantzak

Lau ordu aspertu lau ordu lizun basadia estali arte

Urraburuak harrapatuko genituen kabuxek nahi bazuten

Eta bezperan trakets bilduriko guta askatzen genuelarik

Itsasgoraren olaxtak laztantzen hasiak ziren

Txaluparen sexuari ematen genion begi amuak haragian

ARRISKUAK

Fordson Major berriak sei eta zazpi bagoi

Garraia ditzake beteak ez baldin badaude

Baina traktoreko txoferrak ikusi eginen luke

Itxaron egin behar du Compound lokomotorak

Bultzaka ekar ditzan trenbide geltokiraino fistu eginez

Trabarik gabe behar ditu karrilak

Orduan umea engantxadorea bezala jarri da geldirik

Bagoi geldiaren topeen artean badator trumoia

Talkak burdina guztiak iratzarri ditu umearen begiak itxiz

Bizirik dago lasterka hasi da bagoien artean atxilotua

Abiada moteldutakoan makurtu eginen da

Aurreko eta atzeko bagoien firrilen artean

2 metro daude 20 km orduko 1/2 segundo dauka

Alkortari bezala gerta ez dakion

Ez beha hona esaten dio soldadoreak itsu geldituko haiz

Sopleteak txapan sorturiko pindarrek liluratua gelditzen delarik

Geltoki ondoko etxeko argi urdin-arroxei emana bezala

Handik datozen marinelei pausoak hartzen hasi baino lehen

Trenbideak iragaiten ahal dituztenek

Portu barreneko bagoi ilarak dauzkate zain

Burua non duten jakitea zaila den suge hiltzaileak

Ezin dituzte azpitik tronpatu umeak bezain zalu

Itsasbehera baldin badago laban egiteko arriskua dute pasarelan

Ez dira gauza sokari heltzeko eta ahantziak daude

Bagoi baten astunaz laztantzen duela aldiro

Ontziaren sabelak moilaren bazterra

Amore baten astunaz datoz marinelak geltoki ondoko etxetik

Inor ez da sartu bezala irten

AZAL ALDAKETA

Labana xardearen hortz artean sartuz ebakitzen du

Aitak haragia egunkariaren testu erdian

Ageri diren ardo tantek hitzik ederrenak estaltzen dituzte

Duela astebete ekarri dituzten bi solairuko trolley ingelesetan

Ezkutatzen naiz ilunabarrero azetileno bonbona hutsak

Etzanda metatzen dituzte biltegi berriko pareta bazterrean

Ez dakit estatxa kiribilduek hartzen dituzten formek

Edo minioak kalamuan utzi dituen arrastoek ikaratzen nauten

Atelier mekanikoan eskuak garbitzeko daukaten hareak

Zuztarreraino lazten nau kotoiaren hari koloredunak

Baino gozoagoa dut orain haren koipe usaina

Herrian ez didate sinesten paper orea egiteko ekarritako paketan

Argazkirik ez dagoela esaten diedanean

Aurten negar egin dut urtezaharrez portuan

Loturiko ontzi guztiak tutuka hasi direnean

Ez dakit emakume biluzia holandarren besoetan

Ageri den bezalakoa den zinez banan-bana

Kentzen ditut etxeko xaboietan ageri diren ile kirruak

Kantinako neskameari sobera gelditzen naizela beha esan didate estekariek

Bagoi arren eta bagoi emeen arteko talka marrazten saiatu naiz

Geltoki ondoko etxea ez da beti egon hor

BIDAIAK

Londresko karriketan aspertuta hona ekarri dituzte eta

Trolleyek hemen egon beharko dute lineak berritu arte

Umeak behaleku bat eduki dezan bigarren solairutik

Geltoki ondoko etxea zelatatzearren alferezari ebatsitako largabistarekin

Sarrerako eskailerak ditu begipean atea hiru leiho

Beti itxiak egunez lo daude noski etxe hartakoak

Ez datoz Maria bezala arropa zikinaren bila ontzietara

Garbi jantzita joaten dira hara estibadoreak marinelak estekariak

Geltoki ondoko etxekoek ontzi izenak dituztela entzun du

Gezurrezko izenak dira portuoro aldatzen dituzte

Bandera berria hartzen duten ontzi piratak dira

Amak ez bezala erakusten dituzte bularretakoak zintzilik idortzen

Hizkuntza guztiak dakizkite pipatu egiten dute

Edo menturaz mututu egin ditu madama ankerrak

Batzuetan argi motel bat pizten da leihoren batean

Errainu bat ikusi uste izan du emakume biluzia ilea orrazten

Badaki beltza dela bat argia ostera itzali denean

Blakaz margoturiko azetileno bonbonak etorri zaizkio gogora etzanak

Halako leuna izanen da urpekontziaren sabela

Bagoiak talka hasi dira estatxa apurtutako zamaontziak bezala

Ozendura urrunetan ikaratzen dira kaiak

Londresko zubian bezala ikaratzen dira trolleyak

Hala ikaratzen dira noski geltoki ondoko etxeko gelak

Maitaleak wagon-litetan portu urrunetara daramatzaten trenen amorruan

BANDERAREN ZINA

Günter hartuko dut izena bolondresa izanen naiz

Kondenatu baten alaitasunaz harrikatuko ditut

Bidean agurtuko nauten epelak

Emakumearen ikarak ekarriko nau gerlara

Günter hartuko dut izena U-115 urpekontzian

Kermeza batean bezala eginen dut dantza

Etsaien hondo-kargen artean algaraka

Hordituaren harrokeriaz irainduko zaituztet

Günter hartuko dut izena bagoi bati helduta

Hurbilduko naiz geltoki ondoko etxeraino

Trenbideak balira bezain lasai iganen ditut eskailerak

Etsaiaren hondoratzea argazkitan hartzeko bezala dorrera

Günter hartuko dut izena eta portu okupatuak

Etxe gozo bat edukiko du geltoki ondoan

Heriotzatik banentor bezain ezaxolatua

Pastis bat eskatuko diot edozein Moniqueri

Günter hartuko dut izena III. Reicharen

Legea ezarriko dut ume baten ikarak mendekatzeko

Menturaz ez natzaizu eder izanen baina

Günter hartuko dut izena eta maitatu beharko nauzu

GÜNTERREN MALURA

1

Maitatzea beti da hondoratze bat

Maitaleek ito nahi ez dutenean

Konpreni ezazu aspaldian nengoen triste

Berba mingarrienetan esan dizut behako txipitan

Esan dizut dena okertzen zaigu inork maite zaitut

Esaten dizun gauean beti baitago besteari

Luzaturiko galdera bat mezu bakoitzaren azpian

Isiltasunezko erantzunez galdetuagoa

Urdinegiak gara amorezaz gozatzen dugunok

Ezin baitu perfektua ni maite nauenak

Ezinago maite ez nauenak

Edan edan egiten dut badago ohe konpartitu bat

Onartzen ditut zure zergatiak eta onartzen ditut nire gezurrak

Ez dago adiskidego inuzenterik

Egarriak bilakatu gintuenondako maitale

2

Hondakinak bota behar dizkizut azalera eta ihes egin

Nahitarat markaturiko hitzak eta ihes egin

Joa heldua suntsitua izan naizela sinetsarazi behar dizut

Maitasunak bere garaitzaren frogak nahi ditu

Setatsu gaitu ankerki nau otoitzera behartzen

Nire gezurren hieroglifikoan traba ahal zaitzadan

Ordain garestiak behar ditu aitorpenak amoreak

Behar ditu ez digu sinetsi isiltasunaren amildegian behera

Hondoratzea dugu ahalbide bakarra bizirauteko

Ez du etsiko gure haragiraino baina ni zure bihotzaren hondoan nago pozoi

Geure hegazkinen bonben zain Londresko sotanoetan

Daudenak bezain isil bezain ikaratua ezin dut amore eman

3

Golkoan daramadan itsasoan

Ebaki nuen trintxera

Oroitzapenik hartzen ez duelako

Lekuko itsua delako ez duelako gatazken arrastorik

Etengabean zimurtzen du izara maitatu egin garela sinets dezagun

Itsaso Barea urrun dago ilargia bezain

Ilargian dago Lasaitasunarena

Amorezaren Ataka da hau

Ziega honetatik barrandatzen zaitut

Nahiago nuke Troiako zalditik inoiz irten behar izanen ez banu

4

Errealitateak existitzen du badakit

Azalean ageriko gara sasirik sasi ibili ondoan gora

Eta goratutakoan gorago edukiko ditugu

Komandantearen koordenadek agindu dizkiguten izarrak

( Milaka swastikaren manifestaldi alaia esanen du Reinerrek

Ezagutzen duzu etsaiarekiko adiskidantza aipu zuela

Gutaz irri maltzurra egiten zuen alu hura )

Gora gora itotakoen amorruan

Denok urduri sotanotik ohera itzultzen dena bezala

Geure hegazkinen bonbaketaren ondoren

Itoak azalera egiten duen amorruarekin

Denok Papenbergaren orratzari erne

Berbaz eta isiltasunez pozoituriko airea aldatu

Elkarri aurpegira behatu ahal izateko lanpara argitsuagoen pean

( Eta elkarri ezer esan gabe jarraitzeko gora

Bestearen ustea igarriz

Gerla hau galdua dago )

5

Mezu bat idatzi dut torpedoan

Torpedoa bera mezu bat ez bailitzan

Komandantearen isilean idatzi dut

Ez du urrikalmenik onartzen

Apaiztegitik irtendako gerrilaria da

Gorrotoz hondatu izan ditu ontziak

Gure gerla bidezkoa dela uste du

Ezin konprenituko luke barkamena eskatu behar dizudala

( — Baina zuek, zer nahi duzue? )

Eta isilik gelditzen nintzen isilik gelditzen nintzen

Geure asmoak aipagaitzak dira

Nire mezuak mezulariarekin batera lehertu behar du

Nire mezua gaztigu berantetsia da

Horrela bakarrik hiltzen ahal zaitut

6

Zer da hau galdetuko duzu noski

Zer egin dut

Usteko duzu galdetuko dudala nik ere

Amorearteko legedia hautsi duzu esanen duzu

Debekatuak dauzkagu galderak oro

Eta jadanik ikasia naiz neure buruari galdetzen

Debekatu behar diodala lehenik

Zer da hau

( — Stop! Send a boat!

  — Send a boat with your papers!

  — What ship?

  — Abandon ship! )

Niregana baitzentozen ez dut ukatuko

Ontzi edo ontzi izen beti eder beti mezuz

Niregana zentozen ez ezazula uka

Zer da maitasuna galdetzen dut nik

Amore ez ematea besterik

7

Ihes egin behar dizut

Amorea erakar dezazun baino lehen

Ihes egin behar dizut krimen bat egin dut

Eta ez zaitut haren froga zu ikusi nahi

Ihes egitera behartzen nauzu

Zure malderrak zirimola ez nazan

( Maitasuna kode zaharra da

Bortxazko harremana dugu

Periskoparen koordenadetan zeunden kondenatua

Erabakia neukanaren aurka )

Erabakia neukan guztiaren aurka azaldu zinen zu

Beduin hasiberri ustez eta heriotzaren oasiak lilura diren

Gerlarako bakarrik balio ote dut

Maitasuna ez da behintzat ahulen arma

Hurbilduko zaizkizu urpekariak mendeen buruan

Ez dizkizute hezurrak laztanduko nik bezain

8

Badakit zure mezua desgiltzatzen

Zalantza guztiak dira tragikoak gerlan

Ziurtasun guztiak dira tragikoak maitasunean

Ezagutzen ditut faroen keinuak

( Komandanteak periskopatik behatzen utzi digu

Hiltzen jarraitzen dugula ziurtatu behar dugu denok

Ezkututik mozorrotuak sinadurarik gabe segaz ematen dugu epaia

Grafologo baten urrunkeriaz maite gaituzten ala ez

Malmaitatuak bezain anker egin dugu su

Patu gaiztoko ontzi inork maita ez nintzala nahi nueneko emakume

Komandanteak zorionak eman dizkigu )

Inoiz bizirautea ez da posible

Inoiz mezu giltzatua zuzen izan da ulertua

Gure baitaren hondoan ozentzen dira kargak

Ez ezazu nire alde deklara Nurembergen

9

( Agintaritza Gorenaren azken ordena hartuko dugu

Ez da klabean etorriko zer ardura etsaiak atzemanik ere

Telegrafista ez da egonen bere lekuan

Inor ez da bere lekuan egonen eta denok jazarrerako )

Hondamendiaren lekukoak izanen gara

Baina ez dugu derrotatuen saila abandonatuko

Ez gaituzte baketuko aberriak ez du larderiarik izanen gutan

Etsaia berbaz izendatuko gaituzte atzamarrak dardara

Eginen ez badie ere beharko dute oraino bandera masta erdian paratu

Azalera azalduko gara Bizkaiko Itsasoan

Hegazkin aliatuz saretutako zerupean

Agerian eginen dugu ilunpean hainbat bider eginiko maniobra

Kapitulazio egunerako prestatua dugun ekintza

Jazarrerako adarrak inoiz baino latzago joko du

Korasta erakutsiko diogu etsai zabalari etsai korazatuari

( Agintaritza Gorenaren azken ordena hautsiz

Torpedolariak botoia sakatuko du Göring traidorea fusilatzeko

Urpekontziak eztanda egin behar duela gaztigatuko dugu

Eta txalupetan urrunduko gara aberri zati honetarik

Maitasunezko mehatxuz bakeak ez gaitzan )

10

Errudunak ez bagina bezala behar zaitut bat

Dugu maite zaitut guztien urpean

Neu beste amodiorik ez daukat maite zaitut bakoitzean

Itoaren egarria ase nahi nuke

( Torpedolariak alferrik sakatuko du botoia

Hutsa izanen da maitasunaz geldituko zaiguna

Scapa Flowri buruz hartuko dugu arraunka

Pearl Harbourri buruz hartuko dugu igeri

Maitasun sutuak ez du atzera estrategikorik onartzen

Menturaz orduan hasiko da benetako gerla )

Gure ontzia aurkituko duenak ez du sekreturik aurkituko

Ez daukagu ezer etsaiak gutaz ez dakienik

Nitaz ez dakizunik ez daukat

Zutaz ez nuke dena jakin nahi

MONIQUEREN ARAOA

1

Pastis bat eskatu zuen eta ez Pastis bat

Heriotzatik etorri berria denarendako

Ontziolako teknikariren bat izanen zela pentsatu nuen

Eta ezentzuna egin ordez eskuz itzuli nizkion

Le Courrier de Dunkerquen ulertzen ez zituen berbak

Heldu ziren noizbait heriotzatik itzuliak

Eta edaberen bat eskatu zuten heriotzatik itzuliendako

Barre algarak egin zituzten eta orduan jakin nuen

Eskifaiakoa zela han egona zen urpekontziaren kubertan Günter

Majoretteok despedida egiten genienean

Heil! egiten zuten musika bandak baino ozenago

Ehorzketarik alaiena zen haien abiatzea

Hilobi batera bezala jaurtitzen genizkien loreak

Uretan gelditzen ziren beti nireak

Itoen alargunenak bezala urteoroko omenaldian

Itzuli zen heriotzatik 145.000 tonaz zamatua

Pastis bat atera nion itxia zegoen arren

Eta ahoz itzuli nizkion Le Courrier de Dunkerquek

Ez zekartzan berbak badakizue

Hankak zabal hondoratzen dira jotako ontziak

Ez nuke nahi bakea inoiz hel dadin

Esan zidan itsas zabalean elkar topatzen badugu

Eraso iezadazu esan nion nik

Arrisku bat izanen naiz bandera zuriz

Maitasuna eman nion amorerik ez

2

Nire maitasuna

Ez da inoiz garbia izan

Nire maitasuna sasikoa da

Ezin liteke agerian eman

Ez iezadazu erronka egin zelai zabaletara

Kulunka egiten duten zorutan baino ez dakit

Ohe bat ez da lur tinkoa

Larruz larru lotzen naiz

Eta horregatik nauzu platonikoa

Biktima neu banintz bezala hartu zintudan

Ziega batean sartu behar du maitatuko nauenak

Ez daki begipean egonen dela

Kamuflatzera behartutako ontzia naiz

Eta begipean dagoela dakienak

Onartuko du sofritzen ikus dezaten

Baina ez dute gozatzen ikusiko

Amore ez emateko busti zintuen

Nire izerdiak

Nire izerdiak

Egin zuen beharrezko zure haragia

Nire izerdi sekretuak

3

Zuk eraman baninduzu bezala eramanen zaitut Parisera

Burdinazko gurutzea eman balizute baino harroago

Erakutsi ahal izanen duzu amorante frantses hau

Burdinazko gurutzea eman balizute baino ikaratuago

Eramanen zaitut eskutik faubourg abertzaleenetan

Eiffel dorrean gora eginen du zure urpekontziak

Eta nire oihu zoroek gailurrean paratu duzuen bandera inarrosiko dute

Behar adina hordituko gara alemanez kantatuko dut

III. Reich osoak behatuko dizu bekaizgoz nor duk hori

Eta zuk Mata Hari naizela erantzunen diezu irri eginen dut

Irri eginen dut nire lana da Parisen

Erreko dugu zure baimen berezia maitatuko zaitut

Hotelik tristeenetan maitatuko zaitut heriotzara

Kondenatuaren ziegan sartuko banindute bezain gozo

Maitatuko zaitut amorruz hil nazazu hil nazazu erregutzen dizudala

Abertzaleek gorrotoz behatzen didatelako

Errudunaren kontzientzia daukadala pentsa dezazun

Kontsola nazazun Berlinera eraman baninduzu bezala eramanen zaitut Parisera

Kondenatuari eman dioten azken desioa banintz bezala

Maitatuko zaitut eta argazkietan zer edo zeren oroitzapena geldituko da

4

                        Jose Luis Otamendiri zor

Lotura honen korapiloa askatu nahi baduzu

Sokaren kabua hartu behar zenuke

Eta haren bilatzeak ez dakizu nora zaramakeen

Ba ote dakizu noraino zaitzakeen hondora

Gure zoramena berba ulergarritara itzultzeak

Hari bakarraz egiten du lana armiarmak

Gauden korapilo posible bat amaraunean

Amorraturiko maitaleak izan gara inoiz

Hasierarik gabeko zortzia

Korapiloek ez dute begirik eta

Zuhaitzetan dagoz berbak

Berbak itsu

Autopsiarako dezagun garbi gorpu hau

5

Azken hondoan ezin duzu atzera egin nire lerroetara

Bizia barka diezazudan amorearen truke

Maite izan zaitudanaren aurka zeure buruaren aurka

Azken hondoan ezin zintezke besterik izan

Azalaren beldur den maitaleak bezala hautatu zenuen urpea

Norberaren kemenak ez du ezertarako balio azken hondoan

Babestua zaude ez baitzarete bat-banazka hiltzekoak

Ezin zaituzte lehorreratu ezin duzu ihes egin

Heriotza kolektiboak babesten zaitu

Azalaren ikara ukatu ez bazenu bezala hilen zara

Katibua izanen da beti ahalaz hondorago

Maitatu nahi duena horixe besterik ez zara baina

Behin poema bat eskaini zenidalako gomitatzen banaute

Jakinen dut disimulatzen zeremonia ofizialean

Hildakoek ez dute inoiz koldarkerian iraun

Oasiko pozoiak ez du indarrik nire gorputzean

Ohitua nago ispilu arrotzenetan biluzten

Etsaiak egin gintuen zu eta ni elkarren

Etsaiak egin zintuen maitagarri

Londresen badakite zer ordutan itsasoratu behar duzun

Urpekontzia badoa ohetik lekutuko balitz bezala

Eta maitale ukatuak datozkio labanak hortzetan

Hondora dadin baino lehen hondoratuko dute

Eta geltoki ondoko etxera etorriko dira gero ospatzera

Arriskuetara eramaten gaitu beti azalak

6

Ez dakit zein izeni egon den lotua

Ez dakit zenbat hondotan etzan den

Kommandanturraren lorategian paratu duzuen aingura

Ontzirik gabeko aingura bezain triste

Non ote duen ontzia pentsatu izan dut

Nongo galernatan dabilen orain

Bere buruaren aingura bilakatu ote den

Aingurarik gabeko ontzia bezain galdua

Bere errotik etendako gezi hondorik gabeko harri

Aingura dela erabaki du norbaitek

Ontziaren berri dakarrena

Edo menturaz hondoarena

Hondoa du amore aingurak

Herdoila atxikiko zaio maitasunari

Bakeak ezinen du babestu maluratik

Ontzia du amore hondoak

7

Nik nitaz ez diot inori

Nik nitaz barre egiten dut

Neurea kantatzen dut

Nirea entzunez berea ulertzen dutenendako

Gau honetan trengura gutiago baneuka

Zainetarik gora datorkidan inurri gutiago

Eskaintzen ahal nizuen maitasun aitorpen bat

Primus circundedisti me xuxurlatuko nizueke

Ezpainak mikroan ongi ipurdituz

Zuetariko bakoitzari esana balitz bezain gozo

Ez dago barkamenik lotsatiendako

Emaiozue kasu Monique barfrau honi

Ikaraz dakienak bakarrik daki maitasunaz

Baina gau honetan nitaz barre

Besterik ez dut egin nahi

Maitasun poema bat xuxurlatzen dizuet

Heriotzatik itzulitakoen artean bazeunde bezala

Nirea entzunez zeurea ulertuko ez duzun arren

Etsaiaren helizea bezala helduko da

Barre bat zure hidrofonoetara

8

Profilaktiko bat bezala eskaini nizun ezkoa

Gortua behar zenuen nireak ez entzuteko

Ez baitzenuen eskubiderik zalantzak izateko

Zu ez zinen Ulise zu marinela zinen

Ezkoa eskaini nizun zeure burua uka zenezan

Maitasunak ez zintzan ikara

Eta orain debaldetan erakutsiko dizkidazu zauriak

Gerlaroko maitasunaz maitaroko gerla eginik

Nire kantuak Ulise bilakatu bazintu bezala

Ezin dut sirena eta Penelope batera izan

9

Heriotzatik itzuli ez zarenean

Ontzi etrusko bat ekarri dit

Zure eskuak

Hondorik urrunenean jasoa

Bihotza eskuan bezala ekarri dit

Ontzi etrusko bitxi bat

Zure eskuak

Ekarria delako bihotzago

Zure bihotz zartatua balitz bezala

Hartu du ontzia

Nire eskuak

Zartatua delako osoago

Hondamendi baten lekuko

Hustu du zure bihotza

Nire eskuak

Ontzi etrusko bat hartu du

10

Kantari hasten nintzelarik liluratu egiten ninduten fokoek

Begiak balira baino biluztenago ninduten

Eta alarmak argiak itzalarazten zituelarik

Linternak ateratzen zituzten ofizial gazteek arauak hautsiz

Nire gorputza metrailatzeko Atlantikoaren erdian

Atlantikoaren azalean banengo bezala zabal

                   Utz nazazu hondoraino

                   Ezagutzen dut han

                   Inoiz zarratzen ez duen taberna

Orain batzuetan tristura etortzen zait ustekabean

Negarrez hasten naiz malkorik gabe

Pariserako trenaren fistuak abiatzea gaztigatzen duenean

Panpinatu egiten naiz eta ahotsik zakarrenaz

U-115 urpekontziaren himnoa kantatzen dut

Oroitzapenak hondoratzeko arao eztia

                   Utz nazazu hondoraino

                   Ezagutzen dut han

                   Inoiz zarratzen ez duen taberna

                   Utz nazazu heriotzaraino

                   Ezagutzen dut han

                   Beti zabalik duen maitasuna

Eta maitaleak daramatzan trenaren amorruak

Geltoki ondoko etxe honen argiak ikaratzen dituelarik

Nire biluztasunak alarma eragiten zuen garaia datorkit

Koru hordi bat datorkit etsaiaren 636 urpekontzi hondoratuetarik

Eta orduan bengala gorri bat lanbroan da nire kantua

ITSASOA EZ DA NEUTRALA

HARK

Beldurtuko gaitu hezurrez hezur

Lotsa ez gaitezen

Elkar biluz dezagun urtzeraino

Urtuko gaitu bihurrez bihur

Lotsa ez gaitezen

Elkar uler dezagun biluzteraino

Biluziko gaitu beldurrez beldur

Lotsa ez gaitezen

Elkar bihur dezagun ulertzeraino

Apurtuko gaitu zuhurrez zuhur

Lotsa ez gaitezen

Elkar makur dezagun hurbiltzeraino

Hurbilduko gaitu gezurrez gezur

Lotsa ez gaitezen

Elkar apur dezagun zuhurtzeraino

Urrunduko gaitu malurez malur

Beldur ez gaitezen

Elkar maita dezagun lotsatzeraino

ZORIONTASUNA
HERRI BAKARREAN

Ez ezazuela ezetz esan

Oraindik badago mundu honetan zapaldu gabeko uharte bat

Inor ez da handik itzuli hori da froga

Gure zain zabal etzana

Urrun

Suntsimenduaren minenean eta garaitzaren zoroenean ere

Ez ezazuela ezetz esan

Nork ez du amets debekatua egin

Borrokatu behar honetarik

Urrun

Naufragiorik zinikoena antolatuko dugu

Cromagnongo bizkaitarrak bezain zoriontsu bizi ahal izateko

Ez ezazuela ezetz esan

Aberri guztiez biluzik

Urrun

Eta noizbait lanbroaren erdian azalduko zaigu anker

Uharte urrunenaren bila datorren ontzia

Aberri bat daukagula erakusteko

Ez ezazuela ezetz esan

Hurren

ZAMAREN SEMANTIKA

Hitzarmen guztiak apurtuz

Aliantza berritan elkartzen dira

Ezin zaie zama lotu

Umekiak bezala jotzen dute ostiko

Gure ontziaren zuakerrak lehertu nahirik

Trabes egiten dugu alboraka

Ezin dugu orekarik

Maniobra berriak egitera

Behartzen naute beti berbek

             * * *

Poesia arriskutsua da

Orratzaren zuhurtzia baino bortitzagoa da

Esangurak ongi estibatu gabe ontziratzen gaitu

Eta galernak badaki

             * * *

Berbak hutsak datoz

Poesiak behar du paradoxa

Berbak hutsak datoz adibidez

Eta portuak esate baterako

Portuak urrun daude

BALDINTZA SUBJETIBOAK

Itsas handiak ahoa zabal

Portutik urrun irtenda

Mundu berririk ez dago eta

Loturik hobe omen da

Halere bihotz duenak badu

Barkua non bete berba

Arruta sarri huts egin ohi dut

Oker zuzenduta lema

Ahula baita bizi-faroa

Argitzen duen linterna

Halere garaiz ikasi nuen

Barkua non bete berba

Orratza galduta nork dezake

Portu onean azerta

Laguna uste nuenak maiz du

Nire kontra jo alerta

Halere beti aurkitu ohi dut

Barkua non bete berba

Munduko zazpi putzu gaziak

Ez dira inoiz ur bera

Gu garamatzan ontziak orain

Gorria dakar ubera

Halere jator eskaintzen dizut

Nik barkua bete berba

Hautsiko zaigu erdiko masta

Urratuko zaigu bela

Beldurrak digu bilakatuko

Ahoa hitzen logela

Halere ez dut galtzen utziko

Nik barkua bete berba

Itsas hondotik datorren baga

Harkaitzak lezake ema

Inoiz isilduko ez nautenik

Ez dezaket zinez berma

Halere beti ekarriko dut

Nik barkua bete berba

KONTZIENTZIAREN HARTZEA

Eastbourne ez dago Irlandan

Eta faro ingeles bat izan litekeen bezain burgesa da

Eastbourneko faroa

Ez du haren beharrik izanen gure ontziak

Baina hala ere kantu bat merezi du

Eastbourneko faroak

Haren oinarrian jotzen dutenak

Errautsezko olatuak dira

Eastbourne ez dago Galesen

Eta Engels ingeles bat izan litekeen bezain burgesa zen

Friedrich Engels

Faro batek adina baizik ez zuen ikasi itsasoaz

Baina hala ere kantu bat merezi du

Friedrich Engelsek

Eastbourneko faroan jotzen dutenak

Haren errautsak dira

Eastbourne ez dago Eskozian

Eta itsaso ingeles bat izan litekeen bezain burgesa da

Eastbourneko itsasoa

Mendebalak ez daki harrotzen bare da beti hemen

Baina hala ere kantu bat merezi du

Eastbourneko itsasoak

Hemen jotzen duten errautsak

Engelsen manifestua dira

Eastbourne ez dago Bretainian

Eta olatu ingelesak izan litezkeen bezain burgesak dira

Eastbourneko olatuak

Menturaz ez dute faroa inoiz suntsituko

Baina hala ere kantu bat merezi dute

Eastbourneko olatuek

Etengabean jotzen dute

Engelsen errautsak balira bezala

Eastbourne ez dago Euskal Herrian

Eta errauts ingelesak izan litezkeen bezain burgesas dira

Eastbourneko errautsak

Ez dira inoiz berriro sutuko faro egitearren

Baina hala ere kantu bat merezi dute

Eastbourneko errautsek

Olatuan antolatu dira

Itsaso bat direla balekite bezala

LAFAYETTEREN KOPLAK

Hernan Cortes gaur lotua dago

Portu erdiko buietan

Hernan Cortes gaur lotua dago

Portu erdiko buietan

Inperioaren oroimena du

Harrotzen masta goietan

Alarma joko du zentinelak

«Etsaia dator abaor!»

Alarma joko du zentinelak

«Etsaia dator abaor!»

Gerlaontzi bat umeak baitu

Itsasoratu jostakor

Gure ontzira egin dute su

Haren zazpi kanoi beltzek

Gure ontzira egin dute su

Haren zazpi kanoi beltzek

Kanoiek baino gehiago naute

Beldurtzen nire ametsek

Erraz mozten du gure papera

Hernan Cortesen ezpatak

Herraz mozten du gure papera

Hernan Cortesen ezpatak

Nire ontziaren puskak ziren

Arrain berrien ezkatak

Nire portuak herria zuen

Kaietan egin langile

Nire herria portuak zuen

Kaietan egin langile

Grebara deika dabil haizea

Bandera denen garaile

Haizeak Txileko fosfatoa

Zakar sartzen du begian

Haizeak Txileko fosfatoa

Zakar sartzen du begian

Isil-batzarra dute peoiek

Hirugarren biltegian

Alferrik dute jaurti ontzitik

Amarratzeko txikota

Alferrik dute jaurti ontzitik

Amarratzeko txikota

Aho batean erabaki da

Hernan Cortesi boikota

Ederra baita elkartasunak

Ematen duen ikara

Ederra baita elkartasunak

Ematen duen ikara

Gure portutik abiatu zen

Lafayette Amerikara

Nire herriko gazteak doaz

Portutik mundu osora

Nire herriko gazteak doaz

Portutik mundu osora

Lafayette berriz txalupa bete

Gauero da itsasora

AMERIKAREN
KONKISTA ZINEZKOA

Poetak poema bat deklamatzen zuen zubiaz

Joan-etorriko tiketa zuela bere igarobide gorria

Eta poetari handik goitik orratzak iduritu zitzaizkion haiek

Gure ontziaren mastak ziren baldin

Baldin Maiakowskik Brooklyngo zubia inoiz zapaldu bazuen

Nire ontzia badoa eta ez dator

Ez dira agurrezko sutunpakadak izanen

Gure kanoi txipiak agurtuko du Askatasunaren Estatua

Poetak poema eder bat egin dezan baldin

Baldin oraindik bere burua bota ez badu Brooklyngo zubitik

Kostazainen ezkutuan azaleratuko gara

Manhattan inbaditu behar dugu

Poetek Geronimoren baletarik ihes egin ez dezaten

Brooklyngo zubia apurtuko dugu baldin

Baldin Brooklyngo zubia poema bat baino ezer konkretuagoa bada

AMERIKAREN KONKISTA
EZINEZKOA GERTATZEN BADA ERE
KONTSOLAGARRI

Alcatrazko ziega berdetik

Ez da itsasoa ikusten

Ito behar duenak hau du

Itsasoaren hurren

Alcatrazko ziega berdeak

Leihorik ez baitauka

Kondenatuaren ihesa

Beti da hondorantza

Alcatrazko ziega berdean

Aulki bat ez besterik

Borreroaren bihotz ona

Frutaz dago beterik

Alcatrazko ziega berdean

Ume batek nahi du hil

Almendra mikatzak usnatuz

Itsas ordeko lurrin

Alcatrazko ziega berdean

Umea lainoz laino

Euri azido batek dakar

Kantua ontziraino

Alcatrazen aspaldi zuten

Kartzela itxi baina

Han daukagu beti zabalik

Ziega huts berde bana

AZKEN HONDOKO TABERNAN

Azken hondoko tabernan edaten dut

Azken ondokoak garela dakienaren soseguz

Suntsituen hezurrak berbatzen diren artean

Inperioaren aurka poesia baliatu behar dugula uste duten

Nire antzeko inozoak bilatzen ditut

Joanean datorren amorante ukatua naiz

Saritzat emandako maitasuna ez da maitasuna

Ardo amniotiko batean ostrokatu nahi ez dudalako

Poesia gure borroka bera denik uste ez duten

Nire antzeko inozoak bilatzen ditut

Preso makilatuak zuhaitza salatzen duen bezala

Erakusten du zauriak geziaren gramatika

Baina sakrifizioak ez du Jainkoa frogatzen

Martiri batzuk beren fedea baino ederragoak direla uste duten

Nire antzeko inozoak bilatzen ditut

Autokritika eskatzen dut ez oinazearen mistika

Ahularen kemenak urrikia sor badezake ere

Jokamolde duin baten ordain datza erdi bi egina bou zaharra

Munduak gu ez maitatzeko eskubidea duela uste duten

Nire antzeko inozoak bilatzen ditut

Hezurrari grina erantsi nahi dion inozoa naiz

Akelarrea antolatuko nuke Gernika erraustu berrian

Euskaldunek hondoratu duten euskalduna naiz

Sasiko amoranteen hilerri honek beste alderik ez duela uste duten

Nire antzeko inozoak bilatzen ditut

Ez iezadazue galde nola iritsi nintzen hona

Haginka utzi ninduten liburuek haragirik gabe

Odolaz idatzi behar nuen azken esaldi hura asmatu baino lehen

Geure buruaz besterik ezin dugula uste duten

Nire antzeko inozoak bilatzen ditut

Nire antzeko inozoak bilatzen ditut

Azken ondotik lehentasun berri bat sortuta

Uhin egin ahal izateko errealitatera

Poesiak bakarrik salba dezake Berlin

Berlinek bakarrik salba nazake ni

UMEAREN HERIOTZA

PORTUAN NERABE

Deitu dute umeak zabaldu du atea txo

Dauka aurrez aurre txo mozkortua du atean

Elkarren luzekoak dira prakak trukatuko dituzte arratsaldean

Schiff schiff marmarikatzen duela eta emakumezko izen bat

Lagundu dio eskaileretan zabu egiten

Ikaztegien kaian lotu zuten baforea atzo badoaz

Pirita ekarri du badoaz ontziz beteriko igande goizean

Bandera guztiak madarikatzen schiff schiff

Ikaztegien kaian Liberiako ontzi zahar bat dago

Alde egina izanen zuela Kielera joana zela

Ez zuen negar egin ganibeta atera zuen

Benetako marinel ganibeta aingurarik gabekoa giderrean

Zazpi mark pfennig batzuk Camel barraren gainean

Stella Maris apaizen taberna da baina orain meza ematen ari dira

Portuko ofizialen aurrean Maruxa dago zerbitzatzen bakarrik gaude

Kopako bana eskatu zion mutikoak Maruxari

Maruxak beha umetxo ez dizuet emanen

Orain ez al duzue etsaiaren dirua hartzen

Erantzun nion txo mozkortuarena ikasten hasia

Eta beste taberna batera egin genuen hanka

Batera egin genuen berba

Elkarren aldekoak ginen Günter zuen izena

Eta geltoki ondoko etxean

Ezindu arte maitatu genuen Monique

Atea jo nuen gurasoenean tatuaia egin berria neukan besoa agerian

Schiff schiff marmarikatzen niola zabaldu zidan ume hari

IRAGANAREN SAUDADEA

Itzuli naiz

Poema baten protagonista bezala

Ez jolasen karrikara

Ez asaben baratzara

Itzuli naiz

Ume bakarti bat izatera

Poemak itzuliko duen portuan

Hemen nire gerlaontzia itsasoratu nuen

Metafora bati bizia ematen niola jakin gabe

Hemen mekanikoen takiletan aurkitu nituen

Besteri ezkutatzeko gozoak

Hemen lehen zigarroa hemen lehen liburua

Hemen lehen hildakoa

Hemen lehen

Kartzelatik irten zenean

Eskua ematera etorri zitzaizkion umeari kalafatariak

Hemen koplaka ikasi nahi izan nuen

Hemen gezurretan ikasi nuen

Hemen bagoi batean egin nuen behin lo

Zamaontzi batean sartuta

Mundua korri joanen nintzelako mehatxua betez

Hemen holandar hordi batek burezurraren banderari mun ematen behartu ninduen

Hemen ibiltzen zen gauero ume bat

Bitaz bita estatxak askatu nahian

Ontziek ametsak bete ahal izan zitzaten

Hemen Gineako enborretan zankalatraba nindoan zerrategiraino

Hemen zoratu egiten nintzen ahurretarik fuel usaina hartuz

Hemen morse zeinuak egiten nizkion Simbadi

Hemen neukan hemen zegoen lotua

Abandonaturik aurkitutako urpekontzi alemana

Portu hau zen nire aberria

Orain galegoz entzun behar nuke

Orain soldadoreak sopletea pizten utziko lidake

Orain karabineroek bart zer ikusi dudan galdetuko lidakete

Orain Mariak bularretan estutuko ninduke

Orain beheko tabernara noa

Esan behar lidake Mañuel daiberrak murgil egin baino lehen

Orain neu nago eskolari piper eginda

Ume batek itsasoraturiko ontziak azaldu behar luke

Matzakuko konbatetik itzulian

Amoreari maitasunik eman gabe

Hemen orain monumentu bat egin diote bakeari

Aingura baten idurian

Hemen orain kaioek arte berriak ikasi dituzte

Milia luzetan doaz lehor barna

Sasikoak gordeak geneuzkan zabortegiraino

Orain kostazaina museoren batean omen dago

Eta ofiziala Galiziako hilerri batean

Espainiako banderan bilduta

Urpekontzia pikategira izan omen zen eramana

Eta nik sinetsiarena egiten dut

Hemen orain draga zaharra lotua dago

Oroitzapenetan harrotzen unatua

Ez dizkit itzuliko hondora utzi nituen biziak

Lau zopa egin ditut itsasgoran txatar pusketa batekin

Estekarien aurka posturan ibiltzen nintzenean bezala

Uhinei beha gelditu naiz triste

Idatzi nahi ez dudan kopla bat marmarikatzen

Hemen ez nau inork maite

Ez naiz geldituko

Faroak nagiak ateratzen hasi arte

Ez dut baimenik behar portu itzuli hau ahazteko

Itzuli noa

Poema baten protagonista bezala

ETORKIZUNAREN SAUDADEA

                        Joseba Sarrionandiari zor

Inoiz porturen bat jotzen baduzu

Beti zabalduko zaizu

Munduko edozein portutan aurkituko duzu

Rue des Basques bat

Ahantz ez dezazun ez zarela

Ziega hartan sartu zinen lehena

Inoiz Newfoundland jotzen baduzu Kanadan

Egina dute lehenago han ere

Ziegan hordituriko zangoek

Rue des Basques bat

Ostera ere ontzi har dezazun

Hemengoa ez zarela frogatzeko

Inoiz Biskay Bayko Baiona jotzen baduzu

Amorezaren ihesi

Zain edukiko duzu itsasoan luzatzen den

Rue des Basques bat

Oroit zaitezen hemen ere

Ez garela geure baitakoak

Rue des Basques bat

Portumundu guztietan

Rue des Basques bat

Euskal Herri guztietan

BETIKO SAUDADEA

Non dago Basques' Harbour

Galdetzen badut

Ez da mapa bat ekar diezadazun

Non dago Basques' Harbour

Galdetzen badut

Ez da galdu egin naizelako

Non dago Basques' Harbour

Galdetzen badut

Ez nabil portu bila

Non dago Basques' Harbour

Galdetzen badut

Zinez mintzo naiz baina

Non dago Basques' Harbour

Galdetzen badut

Ez dut erantzunik behar

Non dago Basques' Harbour

Galdetzen badut

Ez baitut galdera bat egiten

Galdetzen badut

Non dago Basques' Harbour

Non dago Basques' Harbour

SAUDADEAREN AURKA

Adio bost urteen lurraldea

Adio urteak mendiak zirela

Eta adiskideak hilezkorrak uste nueneko nagitasuna

Adio makila bat eskuan munduari atzera

Eraginen niola ziur nengoeneko bakardadea

Adio baforearen uberak

Nire ametsez haratago eramaten nindueneko xalotasuna

Adio mihia atereaz idazten nueneko poza

Mirail baten aurrean gelditu zen xuka-papera

Eta gauzen elkartze berri bat aurkitu nuen

Posible zela uste izan nuen berben arteko iluna argitzea

Ulertzen ez nuen guztia alderantziz zegoelako

Hortzetako txantxarra haginlariaren ispilutxoan

Adio hamar urteen lurraldea

Ontzi asko sartu eta irten ziren bokaletik

Mundua nire antzeko umezurtzez betea zegoela

Ikasi nuenerako bonbilak berak zirela mezu

Kontaduria kaier bat eman zidan anaia nagusiak

Lizardiren poemak ziren eskuz kopiatuak

Talaiako arroketan ezkutatu nuen bakarrean gozatzeko

Eta uda hartako ilunabarretan garratz egin nuen negar

Euskaraz ez nekielako umezurtza nintzen

Portua bonbila hutsez betea zegoen nire mezuaren zain

Baina nik ere bonbila huts bat baino ezin nuen eskaini

Bonbila huts bat nintzen uretara uzkur

Adio hamabost urteen lurraldea

Zazpi kaier berri erosi nituen

Ez dakit zenbat bolaluma desberdin hasi

Lortu nuen marinel panamar batek bere pipa sal ziezadan

Ilea luzatzen utzi nuen izena aldatu

Baina kaierrak gatzez beteriko kutxak ziren

Berbaren ederra ez zetorren tintaren kolorean

Argi elektrikoaren aitzakia egin nuen gero

Eta behin loak hartu ninduen garra itzalita

Kandela ohepean ezkutatu ahal izan baino lehen

Amak ez zuen ulertu paperean idatzia

Orduan ez nekien arren neure buruari

Igorritako mezua zen kandela erori balitz

Mantek su hartuko zuketen

Bizia arriskatu nuen berbagatik poeta nintzen

Adio hogei urteen lurraldea

Senekozuloko laiotzean txibiak pilazka zetozen

Hurbiltzen zitzaizkigun beste txalupak

Eta labar atzera aldegiten genuen guk

Bakarrik egon nahi genuen isilik tristerik

Kulunkaren zorabioan eguzkia Matzakun gorde arte

Ni orduan tankak plagiatzen trebatzen nintzen

Takuboku baino malerusago bizi nintzen behintzat

Koch baziloa bilatzen nuen nire tuan

Hamar berba berri ikasten nituen egunero hil baino lehen

Behar nuen azken kaier berria bete

Munduko portuetan ez zegoen nik behar adina bonbilarik

Adio

Ubera bezala urtu ziren urteei

Adio

Arraintxoa eskutik bezala joandako asmoei

Berba berri mordoa ikasia naiz

Eta ez dut sinesten antonimoen simetria

Atzekoz aurrera ere gauza sobera zait ulergaitz

Ez dut uste nahi nukeeneraino bestelakotu ahal izanen naizenik

Baina adio neure buruari dena den beste nonbait jaio behar dut

Banoa itsasmugan agertzen hasia den beste lurralde baterantz

Izendatzen ausartzen ez naizen lurranderantz

METAFORAREN ONTZIA

Lehorreratzen baldin banaiz ate guztiak

Joko ditut galdezka bide hartuko dut basoan

Barrena abiatuko naiz gailurrak iganen ditut

Oihanetan eginen dut lo basamortuan

Fosilduko da nire hezurdura

Lehorreratzen baldin banaiz

Lehorreratzen baldin banaiz

Ez nauzu ulertuko mito zahar

Guztiak suntsitu behar genituela oroitaraziko didazu

Eta horregatik hain zuzen

Lehorreratzen baldin banaiz

Malato zuhaitza aurkitu arte zoratuko zaituztet

Aurkituko dut aurkituko dut eta

Aizkora kenduko diot enborrari

Aizkorak emanen dit haren bihotzaren berri

Aizkorak bakarrik daki

Lehorreratzen baldin banaiz

Itsasketa hau jarraituko dut