Joan da negua

MIKEL IBARGUREN

Liburu honen salneurria: 3,54 €.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 2011 Mikel Ibarguren

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2011ko maiatza

Edizio hau: 2012ko apirila

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

                        Kontxiri

                        Maiderri

                        Etxeko guztiei

joan zen uda

eta negua heldu da

                GABRIEL ARESTI

ozen esan

negua joan egin dela

                ZEA MAYS

1

HAN

han goian ez da hemen behean bezala

han goian da gure izar uxoa erretinak lehertzen

desio ezkutuenen azken printza eternitatea destilatuz

begirada galduen zeruertza

han da aurrera egiten jarraitzeko

arrazoi guztien momentua

ekaitzaren ostean sortzen da ametsa

zeruaz bestaldeko goi lautadetan

oroz gain bakarturik

memoriaren kutxa beltza arakatzen dut

oroitzapen urrunak aurki ditzadan

han goian itsutu egiten gaitu arturratzeak

taupaden denbora mineralak ezdeus bilakatzen

garenak eta ez direnak garela sentiarazten du

itzalak hausten hasi aurretik

han goian beste altuera bat du pentsamenak

EZ DA INOR AGERI

muga ezarrien presentziak ito egiten gaitu oraindik

handik esnatu gara amesgaizto honetara

ez da inor ageri argiaren haraindian

ebakuatu egin dituzte begiradak

begiak husteko abisua eman ostean

ilunpean gabiltza bakardadezko izozmendien kontra

amaraunetik aska ezinik

elkarren haztamuka

hitzak ere zauri ditugun

gorputz hautsion barrenean

lehen elurtearen ostean

ez da oraindik inor jaio gure eskuen uberara

urratu dira arrakalak

aho batez

ATERPE BAT

elkarren berri izan genuenetik

ezkutatzen gara harresion mintzetan

norantza berrietara boga eginez

alderik zailenak hartuta

berregin genitzake behialako lotura ezinduak

babesgabe sentituko garen bakoitzean

aterpe bat dugu aldarrikatuko

ukabilka behar bada ukabilka eginez

gaitzespen beharrik izan gabe

badakit ezerezean galduko direla ahots horiek

amilduko naizela gau hotzera

irrien negutegiak altxaraziko dituztela

inguratzen gaituzten lubanarroetan

ez izan zalantzarik

bakarrik bazaude

dei nazazu

maiteago zaitudan zenbakira

OHEBURUKO BERBAMINAK

irekitzera doan zerumugak

ez dakit zer ekarriko didan gaur

zelatan dituzten bebarruak itxi egin dituzte

diosalik ez da jendearen agurrean

hiztegi berria darabilte ahoan

eguzkia ez da gehiago

sortaldetik aterako

diote

guregana datozen urrats arrotzak ezabatuz

azti ibili beharra dago

helburu isilen gordetegira egin ahal izateko

gaur berbaminez oheratuko naiz

aukera galdu bat gehiago zerrendatuz

aukera galduen zerrendari

ETORRIKO DIRA

azken egunotako korapiloak

estuegi dira zintzur bueltan

ahazmenaren erro sakonak

burmuinetik erauzi ahal izateko

egun nire zoriontasunaren indizea

ez dator bat zurearekin

baina noizbait etorriko dira aldi berriak

inon sustraitu gabeko iraganminetik libro

hemen zeharkako sohornetan

bata bestearengandik iheska bizi da jendea

ezin dugu geuk ezarri mugarriez gain egin

ezin gara jausi ilusio galduen putzura

eta unean uneko aldarririk egin ezean

zalantza egiten dut ez ote dugun jarraituko

oin isilduen orpoetara loturik

nik ez daukat beste aukerarik

zein da zure hautua?

PENTSAMENDU BERRIAK

denok gaude geure garaien mende

eztul zaharrak eztarrian ditugula jaikiko gara

hondartza hezeak ferekatzera

ukatuko dizkiguten biharrak borrokatuko ditugu

iragarpen guztien kontra ekinez

bestelako norabideetara errendituko

egun honek arrotz hartu arren

asteak akatsez beteta datoz hilabeteen orrietara

beste nonbait sortu bagintez ere

herri honetara ginen noizbait jaio

begiak sortaldeari emanez

isilune guztien ibai ahotik bueltan

gogoramen soilak ez digu ezer bermatuko

ez digu ezer ziurtatuko

iraganean gatibu egoteko bada

pentsamendu berriak ereiten ditugu orain

eldarnioak sukartzen diren lekutik

zubi azpiko graffitietan berotasunak gozaro ditzagun

minari aurpegia ezarriko diogu

menturaz orbain guztiak ezagutuko

beldurrak galarazi zigun guztia

idatz dezagun

berandu baino lehen

EURIAREN ATZEAN

zure begirada pentsakor dago

ospitaleko leiho hegian

goizaldean dena dago geldi

denbora barne

euriaren atzean

ezkutatu da eguna

ESNATZE BAKOITZAREN ONDOTIK

beti egongo da

zer gogoratua

zer pentsatua

ideologiak amaitu ei diren honetan

gure itaunak etzidamuetan desagertuko dira

udazkenaren museoan aurkituko ditugu

haizeak ahazturiko hostoak

kale erditik gora helbide gabe bakarka goazelarik

eraman errazagoa egingo zaigu

asteburuko errautsen epela

jakinez ametsen argiak ez direla betirako

ez dela besteren bizkarrik behar bizkar emateko

eskuz esku joan gintezke

ezinezko diren eremuak zeharkatuz

gomuta isilak gordetzen diren ezpondetara

begi bustietako ostadarrak ezabatuko direnean

nire ondoan eduki zaitzadan

hurrengo ezaldia heltzerako

iluntasunaren hegitik ez dakigu

egunsentia hurbilduko den

baina inoiz baino sakonagoa da

beste noizbait bizi izan garen ustea

beste nonbait egon izanaren sentsazioa

urrunetik begira geldituko gara

berri onak heldu bitartean

bihotza arinduko digun albistearen zain

eguzkiari trabarik egingo ez dion

hodeiren bat tarteko

argituko omen du bihar ere

eta esnatze bakoitzean

beti egongo da

zer maitatua

nor maitatua

IPARRAREN ATZETIK

ez zaitut atera nahi lilura horretatik

zorion ukatuen bizkarretik egin izan dugun bakoitzean

tabernetan ginen gordetzen garai batean bezala

amorruen kristal hautsiak destatzen

ondoezak hartzen gintuenean

garenak garela

iparrak markatzen duen norabidean egin ahal bagenu

hemendik at beste nonbait lekutu gintezke

etsipenaren argitzaletan oztopa ez gaitezen

galderei erantzunak aurkitzen saiatu

geu gara gure ibilien erantzule bakar

ahalegin guztien babesle

oldozpenak datoz odolustuz sarri

udako ekaitz epelarekin batera

azalpenak emateko asmoz

gelditzen zaigun apurrean

ahapez egingo dugu

gorputz hustuon ondora

ezpain ditugun hunkipenetara

oherako orduan

gaua pixka bat luzatuz

argia hil eta gero

ALDAMENEAN

bihar ere nahi nuke

aztarrenak atera eta

gaur bezalako hautabidea izan

noizbehinka patuari izkin egiteko azken kale ertzetik

ahanzturak harrapa ez nazan zutaz gogoratzean

irriari ezpainak doan emateko

bihar ere nahi nuke

atzo adina kemen bildu

joaten naizen lekura joanda ere

giza-leizea habita dezadan

neguminaren ostean

zure ondoan ez bada

zure ametsen ondoan

berriro esna nadin

BIHOZKADA

oheratuko naizen bakoitzean

zure berba urratuak osatuko ditut

ahoan dentifriko usaina duzula

lokartu zara goizaldeko ordurik aurreratuenean

eta ni norabiderik gabe

sentipen itsuenen sakonunera murgil naiteke

asteleguna da pentsamenduaren karelean

eta zure hatsak itotzetik atera nau

ez daukat bihotzik gaur

baina maitasun bila ari naiz

etorkizuna ahoskatuko dut

zure begiak ekar ditzan

HARAGO ZAUDE

itsasoak eta ortzimugak bat egiten duten lekuan

desira bat gordetzen dela pentsatu izan duzu beti

zure jakinminak ez dauka bukaerarik

zeru hustua miatzeari ekiten diozunean

zeure baitan bildurik nigandik aparte zaude

behialako liluretan gogoa ezarriz

abiapuntu berriak dituzketen ahaleginetan zara tematu

jomuga berriak dituzu zerrendatzen

baina hala ere urrundu egin zara

egun argiz

negutearen kristaldegira

nola diren kontuak

orduz geroztik

zure isiltasunak barrutik jaten nau

ZUGANA

zuganantz ninderamaten arrastoak

galdu egin dira itsasgorarekin batera

orain ez dakit nora egin nola heldu

Karrika Handitik Duconteniara eginez

zutaz egin dut galde

pentsamen setiatuetan ostatu harturik

Archiluatik behera egin dut azken saiakera

bakardadearen urratsak eta nireak senidetuta doaz

urertzetik gora egin dute

galbiderik ez delakoan

aurkituko zaitudan berme apurrarekin

zuganaino iritsi nahi nuke egun

akorduaren gerizatik aldendu gabe

haizearen hatzak ileetan izan arren

kazkabarrak poltsikoak beteko badizkit ere

zugana egin lerro-lerro

kale itsu honetatik atera nadin

neure zainek lotu aurretik

zugana

begirik bildu gabe

ZURE ITZALA

amesgaiztoak burkoetan ito ostean

espazioak bere lekuan ezarri ditu gauzak

aurpegirik ez duen kristal hutsa da ispilua

hormaren negatiboan agertu da zure siluetaren itzala

bihotzaren alde honetan nago oraindik

auzoak urratsak galdu ditu

zurezko eskaileretan behera

eta aratza da ekaineko lehen argi bizia

egunaren lehen ukitua

begietan lanbroa duenarentzat

iratzargailu digitalean zazpiak dira

amaitu da nire loaldia

gorputz berean itzartu naiz gaur ere

ALBISTEAK-1

goizeko zortzietarako hamar minutu falta direla

esan du esatariak

goiz bustia dugula gero

“gaixotasun luze baten ondorioz

bart zendu da Karmele Igartua poeta”

goizeko zortzietarako hamar minutu

“olatuen kapritxora

ito arte

bizi ahaleginetan”

irakurri nion azkenengoz

goizeko zortziak akorduaren ezpalean

eta langarrak gure bihotzak busti ditu

tenoreak ez du inoiz

nahi dugun ordua ekarriko

hamar gutxi beti saminaren dialean

ALBISTEAK-2

leihotik sartu den lehen inarra

herabe iragan da alde batetik bestera

gure birikak esnatu berri dira

barrunbe suminduotan

ahanzturaren periferietan

astelehena da

eta albiste txarrak datoz irratitik

gosaltzeko betarik gabe

zugana egin dut

are zuganago

albiste txar horrek

ez zaitzan nire ondotik eraman

IRAUN

iraun egin behar duzu

arrisku guztien gainetik

ukaldien azpitik

iraun ataka gaiztotik eginez

elkarren hondoa haztatuz

arteria nagusiak kausitu arte

hazion minberak jasoko ditugun arte

ezkutuan ditugun garrasi-aiztoak

jasanezin direino

iraun gogo zartatuokin

bularretako armarri pitzatuak

harrietan fosildu arte

ezinaren arroiletatik irten arte

harea idorrean

erbesteak desegiten direino

nahi duzun guztia

baina iraun

uhinen ahoskeran itzultzen zaren arte

2

BAGARAMATZAN BIDEA

bideak beti darama zerbait berarekin

bidea ez dago inoiz geldi

lehen urratsaren ondotik dator bestea

egun bakoitzak narama bestearen bila

pausoaren norantzak ez du helmugarik

barnebidean doanarentzat

begirada baten ortzimuga ikusi dut hurren

badoanak badaki zer hartu behar den

zer utzi behar den

distantzia oro neurtuz ezarriko da abian

sentipenen kiromantzia ikasiz

bihotz-karobiak itzali beste aukerarik gabe

egunero da hasi beharra

urtaro guztiak zeharkatzen dituenarentzat

badoana atzera begiratu gabe doa

urratsa bideari segika

bideak beti darama norbait berarekin

bidea ez doa inoiz bakarrik

NEURE KOLKORAKO

bakarrizketa baino ez da hau

etengabeko hausnarketan murgilduta

iragan den urte hondarretik

berbok baino ez ditut elikatzen

eta ez dut ezer esateko neure kolkorako ez bada

batzuetan akigarria da hasperen ezinduetan

inoren babesik gabe ibiltze hau

ereite berrien aiduru egon beharra

deslekuan loak hartu ezinez

saminaren hiriburuan bizi naiz egun

ikararen deklinabideak osatzen

erdizka irauten dut aspaldion

flakeziaren orrazian desitxuraturik

besarkadetan estutzen gomutarik zaharrenak

beste aukerarik izango dudan jakin gabe

idatzi gabeko adioetan bilduko ditut

musuen inperfekzio malenkoniatsuak

kantu berriak osa ditzadan

neuretzat ari naizelarik

ohartu gabe gatibu gelditu naiz amaraunean

ukaldi guztiak inarrosiz

gauak zer pentsatua ematen dit

APIRILAREN IRAGARPENA

egunak argia erein du goizean goiz

ezpainak hutsetik ernatu dira apirileko aldirietan

izarazko bizkarrak urratu nahirik

zure ahoaren mindurak

nire sentimenduen zirrara eragin du

zugan duzun emetasun guztia

nire sabelpean joaldun dabilenean

maiteminez duindu ditugun desirak

gaizki itxitako poroen zaurietan larrutu dira

gure haragi biziak irekiz

apurka deseginez doazen itzal bi baino ez gara

isiltasunaren iragarpenean errotuz

eta zure gorputza amaitzen den lekuan

hasten da nirea

hitzorduak azkentzen diren teilatu zulatuetan

nire ondoan zaude baina urrun hala ere

kaosaren teoria guztien gainbeheran

beti geldituko da

musuen higaduran berpizteko aukera

ETORRI BEZALA JOANGO NAIZ

gogoan ditut denboraz besteko helbideak

badakit non igarotzen dituen gauak egun guztiak

ezagutzen ditut sentsazioen partitura idatzi gabeak

itsasgorak noren belaunak bustiko dituen

galderak burmuinaren zein aldetan metatzen diren

zure iragana ikusi dut arrotz diren lautadetan

beste jite bat dakar orain zure ahoak

eta garai txarren izotz-aroa lurmendu zenetik

etorri bezala joango naiz

hitzaz beste egitera zorionaren aldirietara

lur elkorrak oroituko nauen haragora

arazoek gainezka egin dute uhalde hauetan

zuhurtziaz ibiltzeko agindua zabaldu duten arren

ez nazazu ekarri gaur alde honetara

utz nazazu oroimenaren bestaldean

ez izaten

ARGI-ITZALAK

zuri so nago

ohe ondoko aulkian eserita

nigana egin duzularik

iragan mendetik zatozela dirudi

argia eta itzala

nahastu dira gelaren ertzean

isiltasunak batzuetan

zerbait esan nahi du

SEINALEA

arnasa hotzaren sakoneratik iritsi zara

gautze ororen zantzutik seinaleak bidaliz

taupada sakonenak entzuten diren barrunbetik

goroldioaren denboran barnebildua

nola esan

sentipenek ez dute azalpen beharrik

ispiluan zure aurpegia sortzera doa

fereka gosez

BARKATU BAINA

neguak ez du zertan

elurra ekarri

esan gabeko hitzak

oldartu egin dira aho itxietan

gauaren bestaldeak eguna zor dio

itxaropena aldarrikatzen duenari

barradera berriak egin behar dira

desolamenduen geldiarazteko

barkatzeko ahaztu egin behar dela diote

ahazteko barkatu behar den jakin gabe

maitasunak ez du zertan

amore eman

ZURETZAT GORDEA

badut zuretzat zerbait gordea

izu lokartua asaldatzen denerako

elkarrengandik elkarrengana egingo dugunerako

eserleku bat ondoan norabait egin dezagun

ez dakit zenbat edo nortzuk izango garen

euritan ekandu zapatek iraungo duten

asmatuko ote dudan zure begien ekialdera egiten

baina hala ere badut zuretzat kaligrafia berria

bizipoz minimalista barruan bildua

ahosabai urduria eta oinazearen erretratua

haize-arrosak markatu norabidean

egingo dut itsasbeheren ondotik

laino itsuaren bestaldera

mundualdi berri bati ekin diezaiodan

badut oraindik ere beste egun baten hazia

haizearen hotzikara bizkarrezurrean

hizki bustien euri txikia tantaka

azalaren ezkata idortua bainugelan

badut zuretzat denbora beteago bat

ahurrean gordea

EGUNEN BATEAN

egunen batean

bertakoak izango ez garenean

aurrera egingo dugu harat-honat

noraino hel gintezkeen jakin gabe

ahalegin hutsalduen bermeak aurkitu ezinik

itxaron ezinezko abiada honetan murgildurik goaz

bertakoa ez balitz bezala so egiten diogu bizilagunari

amaren galtzorratzetan gara josten oraindik

edo haurrak esnatuko diren beldur lokartzen

goizeko ordu bietan

laneko arropak erantzi ostean

besterriratzen zara nigandik

ele astunen eraman zaila barneraturik

atzenduak ditugun lorbideak berreskura genitzake

begirada zulatuetan babesteko

soldaduak lubakietan bezala

inolako pasahitzen beharrik gabe irekiko ditugu ateak

bata bestearen atzetik joango gara orpoz orpo

kale galduen iragana gogoratuz

eta bertakoak ez bagina bezala egingo digute adio

Zubimusu auzunetik Kale Okerrera egitean

Kale Erdira sartuko garelarik

gure ahoez haraindi egingo dute kale-izenek

gure zainek Bidasoatik Urumeara egingo dute

handik Oriara eta azkenik Urolara

jendez hustu zaizkigun barruak

habitatu beharko ditugu ezinbestez

ez gara etsituko urruntasunaren alokairu hauetara

ez gara ohituko esamesen zurrumurruetara

ez dugu hezur ahulagoetan ezarriko gorrotoa

ez dugu gezur gordinetan ezkutatuko oroimina

zure oroitzapenean gure leku-izenak

bizirik dauden artean

bertakoak izango ez garen

egunen batean

GOGOAN DUT

jasandako guztia jasan ondoren

gau zuriaren ostean amodio eske

etorri zen zure soaren galarrena

ez zen desira ezpalduen hutsunea soilik

aspaldian sentitu gabeko barne dardara izan zen

ozeanoak ur tanta zirudien begiaren sakoneran

leihora egin genuen begiraden bila

eta albo-kalteak zerrendatu

baina mezu galduen arrastoak baino ez genituen aurkitu

ezpain anonimoetan kresaldurik

ez genekien nondik agertu zen ilargiaren aztarna

non ernatu zen goiz alba

izateko arrazoirik bazuen geroak

mindurak noiz arte iraungo zuen

izugarria zen ilunabarraren hurbiltasuna

euriaren usain hezea

hodeiak doluminez zetozen gure gainera

horixe baino ez dut gogoratzen

horixe eta zure ahots zilarra utopiaz galdezka

AHOZKOAK

ahozkoa da zure lehen aztarna

begi irekia, gerria

ahozkoa ere debekuaren ederra

gezurra eta egia, memoriaren abaroa

barkamena, diosala, muina

ahozkoa da zure maitasuna, nekadura

negarra, irria, jolasa

ezezkoa eta baiezkoa

ahozkoa da zure deitorea

ezin biziz minbizitzen zarenean

HITZ MALUTAK

eskuotatik sortu ferekez

haragituko dizut larrumintza

zure sentsazioen burdina urtua

bilduko duen arragoa nauzu

elur berriaren maluten antzera

helduko naiz

hitzez hitz

ESPERANTZA

aldartez zure esperantzak

ez dakar mezurik

bestetan zure mezuak

ez dakar esperantzarik

eta askotan galdua sentitzen naiz

ESAN BEHARRA

hamarkadaz hamarkada heldu gara

iragankume izatetik

biharko eguna fruitu umotua bailitzan ukitzera

orain eremu laiotzak sumatzen dira

ilundi arpilatuen zimenduetan

eta amodio horien esangura ulertu orduko

hurbiltzen gara amildegiaren ertzera

desiren meandroetan murgilduz

ezin zuen bestela izan

zure sustraiak ikusi ditut

oinazearen epidermisean hazten

eta min dagit ez esateak

HONANTZA

esan bezala hona behar duzu egin

kontsolamenduaren himnorik ez bada ere

zorigaitzaren behin-behinekotasuna alboratuta

hona egin gura duzun tokitik

hondarpetik ateratako oinazpiak kilimatzeko

Erromardiko harea larria galtzerdietan duzula

azalaren pigmentuan hatz mamiak kolorezta ditzazun

gerrietara lotutako jertseen besarkada bezain

estua nahi nuke zure besoena

gure zainen lehia noiz amaituko den ez dakigularik

gudate berriek erasoko gaituzte baina

inoiz ez bezala gotortuko gara elkarrengana

olatuak hausten diren zokoguneetan babes hartuko

iazko lorratzak noiz lurmenduko diren zain egon gabe

egin hona buruz dakizun bidetik

gure bizitzen oinarrizko kanpalekua dagoen lekura

zoriontsu egiten nauzun honaindira

ez joan orain

aitorpenen maldan behera

oinutsak nire ondoan utzita

BAT ALA BESTE

orpoz orpo

labana bezain hotz burua

han edo hemen

joan edo gelditu

bietarik bat

ahantzi edo gogoratu

zure izena zure gorputza

bizitza ez da eternoa

ausentzia bai ordea

ARRASTU ORDUKO

beste norbaiten lekuan ezartzeko ezbaian nenbilen

neuk bakarrik egin dezakedan froga enpirikoa bailitzan

larritasunaren aurreko egoera ez da simulakro hutsa izan

eta nabilen lekuan nabilela

zalantzaren labirintoan etsi behar izan dut

esanahi ezkutuenak neuretzat gordez

goizean ekia ateratzearekin soilik ez da nahikoa izango

zauriaren ezpainak aurkitzeko

gure izenordeen lehen zirrimarrak idazten hasteko

zerbait gehiago beharko da

esperantza begi irekien amets bilaka dadin

urradurak osatuko badira

aldartez nahiago nuke ez ikusi jendearen indiferentzia

zure izenik ez entzun urrutiko izkinatik

nire deiadar bortitzena ez ahoskatu

baina arrastu orduko

nire burua entregatuko dut zure pentsamendura

nahi duzunean uka nazazun

betidanik hemen egon izan naizen sentipena daukat

3

GALDUTAKO OINATZAK

edozein mugetatik haragoko dena

ahantzi egiten dut nahigabean

horregatik so egiten dut

zure basoaren bihotzean

behin galdu nituen oinatzak

aurki ditzadan

EURI GRISA

ematen du erauntsiak ez duela aterrunerik

maiatzak bat du eta geldi daude

zamaketariak begiradaren azkenportuan

eguraldiaren maparen atzealdean

auto bakan batzuk ikusten dira stop eginda

ez dabil inor kalean hutsik dira aldiriak

hedabideetan alerta laranjaren abisua dantzut

ez dago lilurarik salgai eskaparate handietan

eta desertatuak daude hondartzak

eta ardiak dira itsasoan

gaur ez du aterrunerik euriak

mutu daude eleak ahoaren galbahean

mutu zaude zu argazkiaren oroitean

instantea betikotu nahirik

goian-behean euri sarria

atzean utzitako urratsak bustitzen

ZURE ESKUAK

olgetan ikusi ditut zure eskuak

haizeak ateratako erroak bailiran

sukaldeko mahaitik leihorantz egin dute

akorde baten mugimenduan saretzen diren

hego hautsiak dira

leunagoak batzuetan latzagoak besteetan

lanpeturik ikusi ditut zure eskuak

nire gabeziak ulertzeko gai diren esku zaintsuak dira

mintzamoldea ahantzi ez duten esku ezpainkariak

izu guztiak gainditzeko gauza direlarik

maite ditut benaz

nire izena dakiten eskuak

PIJAMA JANZTEAN

uste baino beranduago heldu zara bebarruan gora

oinetako bustiak erantzi dituzu

eta etxeko epelaren sosegua bilatu

egarbera ibili ostean

indarge iritsi zara aldarte txartuarekin

nekaldiaren izen erauzia ahokatuz

eta zure buruarekin adiskidetu nahi zenuke

azal zaharra eranztean

kimioaren loaren orpondotik

irri akitua sortu zaizu dutxatik irtetean

eta errealitatea den bezalakoa agertu da

pijama janzten hasi zarenean

OINORDEKOTZA

orain gogoratzen naizela ezagun egin zait

zure ahape urduriaren karabatua

neguaren arkitektura zurizko etorbidea

gaurdinaren ohiko bestordua

egunen batean guztia amaituko delarik

oldozmenak sare-sare egingo zaizkigu ukondoetan

eta urratsak ahituko ordu hilen sakonetan

plazebo efektua duen eguzkia ezkutatu eta gero

ez naiz hitz joko antzuetan gehiago lerratuko

nire barnean metatu diren min-txatalak ditut erauziko

gabezia honetatik deserrotuko

denboraz gaindiko itxaropena elikatuko dut

garaion iragana desegingo orainaldia bizitzeko

etor nadin karrikaz karrika goizeko izarrari segika

behetik gorako estratan barna

entzuten ez zaitudan bitartean

ausentziak niregana ditzaket

baina orain ezin zaitut begiratu

besorik gabeko jainkosa bazina bezala

hotz dago zure marmolezko bizkarra

nigan sentitu uste zaitudanean

zugan ointustu naizelarik

ez diren gomuten oinordeko zuzenak gara

ITSASARGIA

horizontea zatitzen duen puntu kardinal

bakoitzari so harrapatu nauzu

goizaren kontra-leihoak zabaltzean

bienvenue à la cité de Ravel

adarrean kimua nola

hala ernatu zait akordua gogoan

hodei beltzen itzala ondoan dudala

auzoak bilatzen ditut

ganbara hustuen merkatuan

vide-grenier dimanche matin

ikusmira hobeak eduki arren

inork ez ditu lehenesten talaia hauek

nor gabeko silueta grisak ikus daitezke

kale kantoian hitz eske

eta galtzadarrietako belarrak erauzi dituzten honetan

errepide-mozketa amaitu dela diosku panoak

merci de votre compréhension

Okineta kaletik

oroimena itsasargi bat da gaur

itzulika ari da gauaren erdian

ez dugu iragarpen hoberik espero

esango dute badela leku bat

mapetan agertzen ez dena

badela zeharkatu ez dugun biderik

soit dit en passant esango dute

biharra dela elkar begiratzeko duten ispilua

ekaitz guztien gordetegia dela zerua

lurra dela argiloaren azken aterpea

eta gu

egunsenti batetik bestera goaz

elkar galtzeko beldurrez

ETSITZEN EZ DUTEN DESIRAK

itsasgora bakoitzaren ondotik

urak berez etorriko dira baztertuen irribarreetara

gauzak sobera aldatu ez diren arren

ez dugu aiduru egon beharko

mende honen amaiera arte

suaren erdian harresien bestaldean

mezurik gabeko naufragoen antzera

iraganaren sasiak hartu du ahazmena

ezereza nagusi den errebal haietan

inularra heltzean joango gara

sarrailak gakotzen dituen jendearekin

debeku guztien gainetik

hausturak osatuko ditugu ibili-ibilian

gorputzak berreginez elkarren gogaide izanez

neu naiz eta ez beste inor

neure buruaren erantzule bakar

kezkak ditut buruan harrespilan

arnasa estutzen ari zait apurka

odola zait mehetu zainetan

baina oparoa izan daiteke

ereindako desiretatik jaso dezakegun uzta

helburu bihurtu gabeko ametsak gordetzen joateko

errealitatearen gidoian idatzirik dago

mindura gutxien espero denean itzuliko dela

ilargirik gabeko gauerdien eldarniora

ez etsitzen ere badakit

IXTEKO ORDUAN

adokinezko kale hertsiak zelatatzen ditut

isilik dagoen kantoitik

atsedenik hartzen ez duten urratsetan irmotu naiz

ausentziaren alde zaharrean ezkutatu

galtzeko beldurrik ez duten begietan gordez

hamabiak laurden gutxi dira erlojuaren antzokian

zure loaren kadentzia bera izan nahi nuke

galeraren ezpainak dastatu

gelditzen zaigun denbora tartean

barkatzeko baina itxi egin behar duela

esan dit ostalerrak manerak zainduz

nongoa naizen

eta ez naiz galderari erantzuteko gai izan

nongoagoa naizen dakidan arren

NORAEZEAN

egunen joanak jartzen du

bakoitza bere lekuan

ez da gehiago urratsik gelditzen

bidertz abandonatuetan

zabala da erantzuten ez duen espazio urruna

noraezean nabil munduaren periferian

eta garaiz kanpo iritsiko naiz

zure ezpain mutuetara

gauaren muturrean hurbilduko banaiz ere

zure beldurren erlaitzera

patuak nora garamatzan

ezin asmaturik nabil

ZENBAT BIDER

zure zubiak besarkatzean jakin gura nuke

edonora eramango nauen trenik baden

ihesbiderik baden

desertura doana

zugana doana

pentsamenduak patrikan ditudala

urrutiminen egoitzetara gura dut

baina noraino hel daitekeen bat galdetzen dut

etorkizunaren zabalera zenbatekoa den jakin gabe

zer esan nahi didazun badakit

maiz besteren atoiak garamatza gu ere

alde batetik besterako zeharkaldian

hutsuneak nola bete ez dakigula

egiten dugu aurrerantz horretara

libre izan arren ez zara aske sentitzen

ikusten ez diren mugek osatzen dute zure barrutia

gogoan dut oraindik zure ahotsaren urratua

gogorik gabeko keinu hutsala

horregatik itzuli da soa nigana

erreka-lainotik

etorriko dira

azalpen beharrik ez duten biharamunak

arrapostu gabeko galderez beteta

aingurak altxatzeko indarge

sinets iezadazu

gau beltzaren hurbiltasunak

ederrago egiten du eguna

eta galdetzen jarraitzen dut

zenbat bider hil behar ote den

behin bakarrik bizitzeko

BARATXE

ilargi zuritan etzan zinen suabe

goibeldurak arintze aldera

ondoez horren apatia mendekatu asmoz

jakina da nire atzamarren froga ukaezinak

atzemango dituztela zure gorputzean

ahoak goitika egin du zure aldarria

ezeren federik gabe iratzarri zarenean

itxarote horrek ernegatzen zaitu irmotzen zaitu

nahiz eta indar berriak bultzaka etorri

bizirauteko ahaleginean tematu zara apurka bada ere

betikotasunaren barne-muinetan urtuz

hauskor da isiltasuna zure oroimenean

ARGITASUNA URRATUKO DUT

zure behakoa ments dudanetik

elkarkidetzak bildu ezinik ari naiz

jendearen hizketa-gaia atzeman ezinda

jada ez dugu gosaltzeko periodikorik erosten

eta gogora ekar nezakeen oro iragan hutsa da

ilunetik irten eta argitasuna urratu

orbeldurik dauden harrimenak harrotuz

saminaren abezedarioa gaurkotu dugun honetan

atzoko akatsetik dator aztarren hau

eta bakardadean goaz gandu honi trapua pasatuz

begiraden tundretan ez da zuhaitzik ageri

lubaki izandako bizi-ertzetan

hartu dugu ostatu betidanik

ukatutako iratze-bideak aurkitu ezinean

aitzina egingo dugu hemen honetatik

iparrari segika begiz jotako urruntasunera

garaiotan ez dut asmo oneko hitzik gaiztotu nahi

ez dut horma-belarrik utziko

nire tristuren arrakala zapartatuetan

azken agurren lurralde laiotzetan

ilunetik irten eta argitasuna urratuko dut

garai berrien bila

URLOETAN

agian betirako galdu dugu irispidean genuen jomuga

eta orain ez dago ezer urrutiko urloetan

belaunaldi galduen gerniketan

basamortuaren lur-lehorrean gabiltza geroztik

gabetasunak zamatzen zorion haziak sakabanatzen

helburu berriak buruan sedimentaturik

zeure txarrean atzo baino alaiago ikusi zaitut

baina oroitzapen nahasietan belaizerik gabe gabiltza

hitz geminatuak ezin ikasiz

gero arte guztiei zentzua eman nahirik

ez zaitez harantzago joan

ez dago deus begiradatik lekora

oihumin hau ez bada sastakoak ematen

gauzen ausentzia ez bada itzalak xaxatzen

orain ez dago ezer gure barruko gernikaz harantzago

berandu da dagoeneko alferrik da

hil ala bizikoa baita bizitzea hemen

hil ala bizikoa hiltzea han

urrutiko urloetan

LUIZIA

batzuek kontrara dioten arren

ez dakit nork esan lezakeen zerbait

zure arnasa itoari buruz

zure gatibutzaren taupots itsuei buruz

substantzia kimikoak besteratzen zaituen aldiro

barruan sortzen den egonezak aldenarazten zaitu

argiak betikotzen diren hemisferio haietara

ez dut zure bisaia ahanzturara egotziko

ez esan nondik datorren minaren luizi hori

non gordetzen den atsekabearen hondalea

ez esan

besarkadek betikotzen gaituzte

BIHARRAREN ARRASTOAK

estuegi duzun jertse horrek bezala

estutzen zaitu batzuetan gaitzaldiak

tumore mikroskopikoak errotu zaizkizu han-hemen

ez dakit non dituzun barneratuak

lotzenago zaituzten kate herdoilduak

gazurezko loaren zaindariak

isilik etorriko da oilaritea

itsasaldiaren ahots gordean barnebildurik

erantzunik gabeko galderen ordua da

zure eskuko arrastoetan

biharra non hasten den nahi nuke ikusi

EGIA TXIKIAK

iraganaren mende gelditu dira hizkera agortuak

betiko itaunak osatzen du zure galdetegia

uneoro hasi behar honek ezgaitzen zaitu

baina noizbait amaitu beharko du zuketa honek

ahapez datozen biharamunek

paisaia ahaztuen akorduetara egiten dutenean

badakit txikiak direla zure egiak

eta agian ez dira egia bakarrak

baina zureak dira zureak

aterpe gabe gelditu gara

baina elkarren anparoa bilatzeko

bada oraindik zabalik den ostaturik

elkar ulertzeko modua egin dezagun

galtze bakoitzak ez dezan

beste galera bat ekarri gure bizkarrera

gerora ere

ezin izango ditugu saihestu mehatxuak

gorputzon lubaki biluzietan

besoen meniak amaitzen direnerako

4

BILUZTEN

bizitzaren alde banatan ezarri gaitu barnemin honek

ilunduran arrakala areagotu egin da

eta hitzarmenik gabeko desioak aldezten ditugu

arnasaren epelera egiten dugun bakoitzean

berba galduaren ondoren isiltzen ari dira

garai bateko kantuen oihartzunak

batzuetan egun honek beste egun bat ematen du

oraindik orain olgeta berrien bila gara hasiko

handik edo hemendik sentimendu sakonenei jarraiki

badakigu bestelako izenak asmatuko dituztela

bularrotan gorde dardarizoak berpiztuko direla

etorriko diren inbernadei eusteko

helduko dira maileguzko udazkenak

hosto gabetzen hasiak

laztanentzat lekua eginez

ahazten jakiteko memoria txarra behar da zinez

horregatik zauzkat gogoan

orbel galduaren antzera gal ez dadin akordua

horregatik zaitut biluzten hostoz hosto

azalaren muinera heldu arte

ITXAROAN

zuk hozka dezazun daukat biluzik larrumintza

gogamenak ekarri lazturak ahaztu nahirik

jaidura honen sakonera haztatuko dut

ez diot nire buruari zutaz beste egiten utziko

ezin dut orain larritasun hau errendatu

begi-ikara ezkutatu

berantaroan jaio izanagatik

ahots guztien behelainoak zeharkatuko ditut

ez naiz isilgordeka ibiliko ertzetik ertzera

itsumenetik irten eta hondamena saihestuko dut

elkarren amildegia baino

elkarren kartografia osa dezagun

gaur ez bada bihar iritsiko zara

nigana datozen zubiak zeharkatuz

aurpegiaren atzealdean izango nauzu aiduru

HAIZE ALDE

zure destainak behin eta berriz

makurrarazten nau

luizi honetara

besoetako zainak goraka datoz

odol beroko gorputzak iratzartzean

nabarmena zara

begirada haize alde ezartzen duzunean

nabarmena gero

zure bular jaioberriekin zatozenean

AHUR HUTSAK

aurrez aurre ekarri nahi ditut nire esanak

betzuloetan elurbilduak ditudala dakartzat

oinaze osteko ubera eta odolustearen isuria

zu zara hori uler dezakeen bakarra

ordainik jaso gabe egin nahi dut aldarri

bakeak egin ditut ilunarekin

noizbait pozaren gogoramen apurra

sentitu izan dut bihotz-zolan

eta beti pentsatu izan dut

helburu ederrenak ere baduela bere muga

inork ez daki zenbat iraunen duen hutsarte honek

baina nire ahurrak hutsik daude inoiz ez bezala

debekuaren zigorra ezagutu dute

destainaren indiferentzia nozitu

desioaren orbana laztandu

haatik hutsik daude orain nire ahurrak

eta errugabetu nahi nituzke

errugabetu galtze guztien erruduntasunetik

ITSASOARI BEGIRA

amaiera gabeko ozeanoa

badoa eta badator

aurrez aurre nagoela etengabe datoz olatuak

nire biluztasunaren hondarrera

hegoiak bederazka hartzitzen ditu

gainezkaturiko hodei tontorrak

esperantza dela galtzen azkena diote

horregatik nago egunero itsasoari begira

badakizu nola jartzen naizen horrelakoetan

zuk ondo dakizu nire ahuldadeen berri

gorriz tindatutako ilunabarrean

emadazu eskua eta urrunago helduko gara

BESTE HARAGO BATERA

denborak dena sendatzen duela irakurria dut

sumendi itzalia naiz baina

ziklikoki eztanda egiten duena

hau ez den beste harago batera

egin nahi nuke orainak trukatuz

isiltasunetik hurren dagoen

mintzora etor nadin azken aldian bezala

uste baino zabalagoak dira zaurien kontinenteak

goiz hotzeko abenidetan

eta bakardadearentzat bildutako poemak

guztiontzako poema bilakatu dira paper zirriborroetan

badakizu ez diodala iraganari itzultzen utziko

ez dut pentsamendu txarrenen gatibu bizi nahi

betiko galzorian babestu nahi

aurrera egingo dut desoren honetan

bideak jarraipenik duen jakin gabe ere

aurrera joanean datorren abiapuntutik

ezinezko muga guztiak zeharkatuz

une guztiak pilatzen diren oroimen itsura

nora gabe beharbada

noraez ziurrenik

asago ahal baldin bada

hau ez den beste harago batera

irakurria dut ezen

badela iparra seinalatzen duen ipar-izar bat

haren atzetik ibilki egiten dut etenik gabe

helmuga jakinik gabe akaso

noranahi eta nonahi

hatsanka

gaur begiek eramaten nauten lekukoa naiz

ITXARONGELAN

diotenez laster jakingo dugu

Richter eskalan zenbatekoa den

larrimin honen eragina

non den artega honen epizentroa

azpiko erroen mugimendu telurikoa

itxarongeletako hitzorduetan

nire zalantzen bazkaleku diren gogoetek

ez dute ez amaierarik ez azken hitzik

hazten ari den izu-laborriari

biopsia egin beharko zaiola diote

bizitzaren eta heriotzaren arteko etena

handitu ez dadin

hasperen aldi bakoitzean

amesgarriak diren garaiak ditut xerkatzen

etorriko diren ikarak garaiz igar ditzagun

argiloaren ostean hausturak osatuz usu

zure bufandaren hotza jantzi dut

eta egunero egiten dut topo itxaropen higatuekin

gertuen dagoen izarrartearekin

dena idatzita gelditu da

ederra izango da mendekua

ZURE ISPILUAN

geure baitan gordetzen dira

haurtzaroan marrazturiko

irlarik ederrenak

egunez egun duinduko ditugu

hitz sotilenen esanahiak

hemen para ditzagun lerroz lerro

noizbait entzun gaitzaten

damurik agertu gabe

ezinduko gara azkeneraino

oraindik orain

galderak beste galdera bat dakar

erantzunen ordez

goizaldean nire burua ikusi dut

zure ispiluan lausoturik

minsor

KAFE BELTZA

kafea eskatu dut Café de Paris-en (hutsa)

eguzkia agindu omen dute

arratsalderako (azukrerik ez otoi)

esne-hortzak erori zitzaizkidan garaira itzuli nahi nuke

zurekin berriro behaztopatu

berbaroak hutsik dauden honetan

zain naukazu azken trena joan zen geltokian

ahazteak harrapatuko ez nauen esperantzan

gertakizun diren alde ilun horietan

ezpainka egingo dugu inoren epairik gabe

guk hautatu norabideari jarraituz

eufemismorik gabe

eseri eta kafea eskatu dut

eguzki berri baten esperoan

42. ATEA

ez dakit zer esan arrangurei buruz

ez dakit zure periferiara

trenik etortzen den paisaiak ekartzera

zu zeu ote zaren zeure baitan dagoena

eta ez beste norbait

ez dakit zure betazaletan

lokartuko diren antxeten begiak

hor jarraitzen duten behialako mugarriek

pausorik gelditzen ote zaizun

ez dakit zer egiten duzun hor

zer egiten dudan hemen

ezinegonaren egonezina saihestu nahirik

orduak pasean doaz ezinbestez

isildu egin dira balizko bihotzon mintzalekuak

eta bakarrik utzi nau gauak

gosari ostean

malurrak utzitako azalak aurkitu ditut

zaborrontzian botata

benetan ez dakit zer esan

—nigan sentitzen ditudan arren—

zure oinaze ezkutuei buruz

ez dakit non den

zure galmendiaren tontor piramidal hori

horregatik ditut izkiriatzen lerrook

loezaren ezinetik

iritsiko da agian bihotzaldi berri bat

guzti hau gaindituko duena

baina uneon eskutik jausitako hitzok baino ez ditut

bere baitan minduak

ezen ez baitakit zer esan

gotorturiko sentimendu hauei buruz

indarge zarelarik nigana etortzen zarenean

berdin dio honezkero

beste egun bat hasia da

erizainak 42. atea zabaldu duenean

eta zer esan ez dakidala nago

AZKEN LERROA

zugan aurkituko dut

nigan aurkitzen ez dudan indarra

zugan ikasiko dut

hemendik aurrerako alfabetoa

mugagabeko ikuspegia

aurkituko duzu nigan

haraindiko azken lerroa

ikus dezazun

BARRURAKA

globulu zuriek behera egin dutela

eta mikroorganismoen aurkako defentsak

ahuldu zaizkizula esan didate

barruraka zabaltzen den eritasunak

ez dizu atsedenik ematen

odolaren koagulazioa astiro doa

sentipenen mapa antzaldatuak

baino ez dira biharamunak

eta hitzak datoz zure gorputz osotik

gogo biziz desiraz jabetuta

geroztik barrura begira bizi zara

zeure oroitean orbandua

zarakarra azalari bezala

DEITU

deitu utopia nahi baduzu

deitu datorkeen etorkizuna

gaua betirako balitz legez hedatu da

eta nondik norako ahalbidean

elkarrengandik asko urrundu gabe

egin dezakegu harago dagoen azkorrira

deitu ipar-haizea nahi izanez gero

deitu itxaropenaren gramatika

ukazioaren gorabehera amaigabean

zenbat iraungo dugun ez dakigula

uneak igaroan doaz besterik gabe

norabide bereko paraleloetatik landa

geroak zer ekarriko duen ez dakigu

zerua urrunduko den instantean baina

deitu insomnioa amesgaiztoen ifrentzuari

HEMEN

xede jakinik gabe zoaz

Victor Hugo kaleko espaloian zehar

zubiaren bestalderaino

barnean bizi-irrika duzula

hala eta guztiz ere

egunen joanak

harantzago ezartzen zaitu

honantzago beharrean

noiz edo noiz

hegoaldera egin guran

minberaz gogoratuko duzu

iparraren diosala

aiher zara

eta lehenengo aldiz bada ere

bide honen helmuga bilatzen duzu

harresi urratuen bestaldean

gautze ororen distantziak laburtu ondotik

benetan esatea nahi baduzu

hemen ez duzu

bilatu nahi duzun hori aurkituko

itxaroten duzun horren zantzurik sentituko

hemen ezinak ezinago dira

bakardadeago bakardadeak

GALEREN HEGOALDEA

enarekin batera joan zitzaizun poz hura

itzuliko ote den ez dakizu

ez duzu gehiago kalezuloan luzetsita egon nahi

inoren ohean lorik hartu ezinda maitatzeke egon nahi

hegoaldera nahi duzu iparra galdu gabe

aldi hutsalen agortea zeharkatuz

lagun ahantzien arrastoak berrituz

egun honen atzetik beste bat etorriko dela jakitun

gure arteko erretena neurtuko duena

beste gutasun bat sortuko duena

jende bat munduz osatua

mundu bat jendez osatua

iparra galdu gabe hegoaldera nahi duzu

aldizka arrats beheran egin

egunero berritzen den bizinahiaz gailendurik

egiten duzu betiko norantzan

eroriaren logikatik zutik jartzeko logikara

garaion testigantza oharretan iltzatuz

galdutako guztia galdua ei dago

bihotzondoetan bildutako galerekin zoaz

baina betiko bidean zara

azkarrago edo motelago baina bidean

edonora gabe seguruenik

inora iristeko asmorik gabe

iparra galdu gabe baina bidean

zurea den bidean hegoaldera

ZOHARDI

nire baitan diren fotogramak erakutsi dizkizut

neure buruaren labarrera hurbildu naiz

eta urrun dabilen nire gogoak ez du itzultzeko asmorik

ez da inor etorri azken momentura arte

amets amniotikoek ihes egin dute gorputzon amilbideetatik

eta zure begiradapean eskegi zubia zeharka nezake

jada ahantzi ezin diren oihartzunak isiltzean

orain arte bezala jarraituko dut lohasman

zure so iheskorraren bestaldera

izanaren hegal trakestuak zizelkatzen

berantaroan sorturiko sasoi berria elikatuz bada ere

lantzean behin barneminak beharko ditugu laztandu

larregizko erantzukizunak baztertu

mila galderarekin datorren itsasoari neurria hartu

bestelako ihesbiderik gabe

desgaraiak sortu arrakalak dituzu honakoak

baina hala ere hemen jarraituko dut

bidezidor guztiak amaitzen diren lekuan

ortzimuga honetan

inoiz itzaltzen ez den argi horri beha

zure ondoan ostertz