Eskuen sustraiak

OIER GUILLAN

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 2009 Oier Guillan

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2009ko urria

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

PAPEREZKO BARATZEA

                Beraiek kode zibila bezain harro

                zabalduko dut nik On Kixote Mantxako

                eta luzaz egonen naiz orrialde berean,

                hitzen baten zain.

                         Agirre zaharraren kartzelaldi berriak

                         KOLDO IZAGIRRE

Hildakoen ispiluek ahaztu dutena naiz.

Erein dut poza eta jaio dira ileak.

Bizi naiz orpoetan.

tud ihan istuah adarigeb erin

alon tikad ze ate

Zakarra da nire ahotsa,

bizi naiz ezpainetan.

        Zaharra da nire ahotsa,

        oroimenaren adinekoa.

        Suharra da nire ahotsa,

        itsaso hautsien tamainakoa.

Erein ditut malkoak eta jaio dira sustraiak.

Bizi naiz hortzetan.

        Nire irribarreak amorruaren antza dauka.

        Txantxar isilaren soldatarekin sendatzen ditut

        oholtza hautsien dardarak.

kilios naeztlag arekua okeztirrah

aned ad neztlag

Erein ditut ferekak eta jaio dira ukabilak.

Bizi naiz biriketan.

        Erantzi dut biluztasuna,

        azaletik zenbatu ditut galera alaien izerdiak.

        Orbelen moduan egiten dute krask aitortzek

        nire zainetan.

Erein ditut uneak eta jaio dira telefonoak.

        Zenbakiak eta ahotsak,

        nortasun erdibituak:

        izan ala besteek diotena izan.

        Belarra da munduaren adatsa,

        hanka depilatuen neurriko autobideak,

        uka bideak, oka bideak.

aortaet neraztoireh aortaet neranusatnidrog

aortaet akiteop nerakitilop

aortaet

aortaet

Belarri itsuetan hitz jendetsuak.

Bizi naiz eskuetan.

        Umorearen gorotza arnasten dut

        ironiaren erbestean,

        marra bete lerro,

        lerro bete hortz,

        atzazal hotz,

        asunen isun.

Erein ditut uztaiak eta jaio dira zinikoak.

        Pailazoaren tolesak,

        funtzionarioaren oporrak,

        boto paper bizardunak,

        estatistika hankamotzak,

        haur ikusezinak,

        munduko jakintsurik tontoenak,

        txokolatezko zauriak,

        jostailuzko tortura gelak.

Etorkin naiz segundoak bezain eta

aditzak manifestuetan nola

diot:

Erein ditut hitzak eta jaio dira oihartzunak.

Bizi naiz alu eta zakiletan.

        Ahoen basamortuan isiltzeko mintzo naiz.

        Ezin dut neure burua zeharkatu

        egarria sentitu gabe.

Erein ditut balak eta jaio dira demokratak.

Erein ditut leloak eta jaio dira koltxoiak.

Erein ditut zalantzak eta jaio dira txostenak.

Erein ditut epaiak eta jaio dira epaileak.

aztluari nugazed nige

ebag nase ironi

Bizi naiz besoetan.

        Gorputzak zuhaitzak farolak eta

        semaforoak hazten zaizkit galtzarbean.

Bizi naiz begietan.

        Adinaren geltokietan

        suizidatu zait normaltasuna.

        Ekintza baten moduan ulertu dut

        ortzadar laukien laztana.

Bizi naiz oihuetan.

anusatnidrebze arog!

auxes ate katekork!

Hildakoen ispiluek ahaztu dutena naiz.

Bizi naiz orroetan.

kalakidarre arog!

kaetnarelotni areheb!

Erein ditut isiluneak eta jaio dira gehiengoak.

Erein ditut argazkiak eta jaio dira izenak.

Erein ditut itsusiak eta jaio dira gogoak.

Erein ditut ukabilak eta jaio dira ferekak.

Erein ditut lubakiak eta jaio dira gorputzak.

ILDOAK

MANIKIA

Isilduko zara.

Itxaron pixka bat

esango diozu zalantzari.

Aditzen abangoardia sortzen

jardungo duzu egunen bazterrean.

Bizitza ordutegietatik at

hasten dela pentsatuko duzu

inori esan gabe.

Idealak eta utopiak

saihestuko dituzu,

borrokatzen jarraitzeko

zentzuzko berba errealen bila.

Babestuko zara.

Une hobeen zain

aldenduko zara iritzietatik,

maitasuna zabalduko duzu ahapeka

maitaldi lausoetan.

Ametsei izena aldatuko diezu,

onarpenaren zentsura pasa dezaten.

Zeure buruarekin

haserretuko zara ondoren,

badakizulako funtsean

ez dagoela hutsuneentzat ihesbiderik.

Kafe bat hartuko duzu,

zigarro bat piztu eta

esan beharrekoak tentuz

aukeratuko dituzu.

Bizirik zaudelako

behar duzu ez zarena,

bizirik zaudelako

zenbatuko dituzu eguneko titularrak

etsipena baino zabalagoa den

fereka baten ertzean.

GORPUTZ HONETAN

gorputz honetan daude

noizbait izandako

gorputz guztiak

eta izango direnak

eta baita izango ez direnak ere

guztiak ilunean ortozik

esanetan kamuts

eskuetan trakets

gomuta baten karelean

gorpuzturik

poema honetan daude

noizbait esandako

hitz guztiak

eta esango direnak

eta baita esango ez direnak ere

NI ISILTZEKO

Esaiozu

gurutzegrama bat naizela

zulo txuriekin osatzen dela

nire azal gurutziltzatua

Esaiozu

paperezko letra bat

eztarrian trabeska dudala

esnatzen naizela eguerdiro

Esaiozu

ez zuela soluzioekin

poema bat egin behar

ni isiltzeko

BEGIAK POLTSIKOETAN

oinutsik dator egunen sasoia

hotzak bizkarrezurra bihurritu dit esaldi baten mugaraino

zigarroetan erraustu ditut minutuak

amorruak erkatuz

norabiderik gabe abiatu naiz

eta azkenean

atertu zaizkit orkatilak

behingoagatik

nire irrikaz den bankua

topatu dut

denbora saihestuz heldu diot

galderen uhara kutsatuari

kalean liburutik begirada altxatzen dudan unearen

indarrarekin ikusi ditut

ahanzturaren historian mozkorrek aske utzitako mamuak

grina mutuen errekan ito beharrean

ezin ditut begiak

poltsikoetan gorde

beranduegi da ezaxolarako

bart gauean

ortzimuga urratzeko erabilitako atzazalak moztu

eta uso zuriei eman dizkiet jateko

BELARRAREN HISTORIA

Ez dakit non hasi

eta non amaitzen diren

ezjakintasunaren mapak.

Urteen lokatzaz zipriztindurik dago

nire itzala,

memoria baino zabalagoa da

iragana.

Arrotzak zaizkit belarraren berbak,

ezezaguna haren mundu ikuskera,

hizkuntza berean mintzo naizen arren.

Historiak letra larriz irentsi duen

historiaren segida da nirea:

kaleetako zuhaitz bazterretan

ernatu den etorkina naiz.

GIZONA EZ DA TXORIA

sustraiak ditut zainen ordez

nire begietan kimuak bilatzen dituenak

        zuhaitz bat aurkituko du

nire begietan leihoak bilatzen dituenak

        zuhaitzaren adarrek sostengatzen duten

        zerua aurkituko du

sustraiak ditut zainen ordez

gizakien malkoak edaten dituzten

        txorien zain eman dut bizitza

oroitzapenak nahieran astintzen dituzten

        hegaldi isilak

        anonimoak

sustraiak ditut zainen ordez

zuhaitzen sustraiek

        hirietako espaloiak

        zartatzen jarraitzen dute

LORONTZIAK ETA HAIZEA

Lorontzietan landatzen ditut sabelak

        gosez ditudalako gabeziak.

Balkoian kolore irekien uholdea

        aldarrikatzen du geroak,

        egun hautsi batek nola.

Buru baten tamainako ontzietan jaioko zaizkit

kondoi erabiliak,

        arma herdoilduak,

                mendeku ekologikoak,

                        body milk poteak,

begi zuloak nabarmentzeko pintura beltzak,

        askatasuna akabatu duten definizioak,

                aurreiritzi elbarriak,

inora ez doazen bideak,

        aurpegi batera datozenak.

        like a bird on the wire

        like a drunk in a midnight choir

        I have tried in my way to be free…

Loreei musika jartzen zaie haz daitezen,

espaloietako geometriara jausten da euria,

bizilagunei hots egiten diet: Birika!!!

eta ez dute ezer ulertzen,

oihu egitean datzalako gakoa.

Haziko zaizkit

borrokarako estrategiak,

        udako kanta mutuak,

                ileorde urdinak,

izerdi ezkutuak,

        ortzimuga errariak,

gorbatadun burusoilen gainean

        pixa egiteko gogoa.

Bizitza amu bat da

        Birika!!!

eta ez dago haize egunetan

lorontzien eztanda geldi dezakeen aterkirik.

AKUILUAK

batzuetan belaunak uzkurtzen zaizkit

euritan biltzen haginak

batzuetan zalantzak leporatzen dizkit

isiltasunak

akuiluak asmatu sortu pentsatu

irudikatu nahi nituzke orduan

akuiluak dira

leporik aurkitzen ez duten masailak

ideia hautsiak

umore tristeak

akuiluak dira

aldarrikapen ezinduak

manifestu otzanak

izen abizen etzanak

akuiluak lotsaren bidean

abandonatutako argazkiak

mozkortiaren gezurrak

politikoaren egiak

akuiluak espaloiei neurria hartzeko

akuiluak ziurtasunak zartatzeko

akuiluak maitasunik sendoenak zauritu eta

maitale lehertuak zelatatzeko

akuiluekin jakin nezake

non biltzen diren isilpeko gatazkak

non jaio diren

garaipenak ordezkatu nahi dituzten

lore akastunak

akuiluak behar ditut minutuek oka egin ez dezaten

akuiluak behar ditut sinesmenak gaitzetsi eta

betileen ertzean konfiantza gailendu dadin

akuiluak zaborrarekin musikarik ederrena egiteko

irribarre metafisiko batekin

ile galduak behinola existitu zirela oroitzeko

akuiluak xumeki eta militanteki

zoriontsu izaten ausartzeko

BETIKO TABERNAN

erreala naiz astearteetan

familia hitzarekin kezkatu ordez

kultura eta politikaren mixeriak

lagunekin komentatu ordez

diruaren itzala eskuotara luzatu

sexu ahalik gabeko zaratak antzeztu

eta abuztukoak ez diren behakoen

hustasuna laztandu ordez

betiko tabernan eseri eta

poemak idazten saiatzen naizenean

LERRO HAUEK

Ez dut gogoko maitasuna hitza

                    ez askatasuna

                    ez ametsa.

Kontraesanean bizi naiz,

esanahien kontrako

iraultza dutelako xede

lerro hauek.

Hitzon hezurdura

berreskuratu nahi nuke

egunerokotasunetik, xume,

zintzoki esateko:

maite ditudan pertsonak

tristeziatik askatzea

dut amets.

HAZIA

FEREKAK

ezin dut

eskuekin pentsatu

burua lepo

bihotza dut hankartean

belarriek ikusten dutenaz

mintzo zait ukondoa

ez dakit

ze gorputz ataletan

gorde ditudan ferekak

HAUR HAUTSIAK

                badakit, hala ere, nola maitatzen den

                txikitan irakatsi zidaten / ikasi nuen

                (eta ikasten jarraitzen dut

                noizean behin ahazten dudan arren)

                                                           JON GEREDIAGA

haur hautsi bat utzi dut gaur zure haur hautsiari so

dortokak paratuz mikrofonoen aurrean

zalantzei ozen esateko:

begietan pausatutako denbora da nire utopia

atzo zaren biharko hura maitatu nahi nuke

bere orrazkera ezberdinekin

bere ile txuri eta malko sozialistekin

hustasunari beldurrik ez dion arnasak bezala

bide bat egin dugu jada elkarrekin

eta mingarria da bidea

eta iraultza bezain pozgarria da bidea

geurea delako

nire amorruak zahartu duen hura zara

nire alaitasunak zedarritzen duen

algara eroak zaintzen zaitu

zure oskola zartatuko dudan beldurrez

gure aurrekoek ezin zuten imajinatu belarraren ertzetik

paperezko ezintasunaren maileguetatik

gaur garen batasun hautsia

gaur garen ur-jauzi isildua

gure etxeko ispiluak desioen gudarostea

gorde du kristalezko memorian

dortokaren burua bezain hauskor

irabazi dugun galeraren biografia da

aho baten dardararekin

batzen gaituen aldarrikapena

ISILDU NAHI DUDAN GUZTIA

beldurra diot

lehen aldiz

biluzteari

ideien adoretik

haratago ahoari

hitza emateari

arropekin batera

esanahiak

eranzteari

ahots bat

inprima nezake

azalean

fereka arrotz bakoitzak

isildu nahi dudan guztia

entzun dezan

ZIGARRO BAT

zigarro batekin hasi zen dena

zigarro batean sartzen zen

itxaropena

badakizu...

zalantza

bakardadea

hodei goxoa...

zigarro batekin hasi zen erlojua

amaitzen deneko

sentipena

sen hori

zigarro batekin hasi zen...

badakizu...

sua eman eta

astearteak ederrak direla

hasia nintzen pentsatzen

ez doazelako inora

txinpartek gutxi

irauten dute baina

zera...

zigarro harekin hasi zen dena

badakizu...

norbait gerturatu eta

zu itzalita zaude

zigarroak ez du

deus esaten baina

badakizu...

zigarro batekin hasi zen

inora ez doan

keinu batekin eta...

urrun dago beti kea

desioak estaltzen ditu

zera esanez bezala...

baina zigarro bakarra aski ez

eta hormekin

hitz egiten duzu

ezer esan gabe

eta tira...

asteazkenero

uzten diot erretzeari

sua itzali orduko

MAITASUN POEMA ARRARO BAT

Ezpainetan hasten den biloa.

                                             Zurea eta ni.

                                             Hor nonbait.

Eromenari heltzen badiogu

ez da ero gaudelako,

premia dugulako baizik.

Urdina arnastu nahi dugu

hortzekin.

Gogorragoa da asmatu dugun

patua. Zer eta.

Minutu bat ikusi dugu

                                    lur

                                    hartzen

eta ez diogu zirrikiturik utzi.

Kandela batek neurtzen du

gure gorputzen denbora.

BILUZTASUNA

zure biluztasuna

                      erreala da

zure biluztasunera

                      esnatzen naiz

                      nirea erantzirik

zure biluztasunarekin

                      estaltzen dut nirea

SORO BAT GIBELEAN

biluztu zaitez lau-

hogei-zortzi

sabela puztu zaizu eta ez zaude astelehena-

osteguna-asteazkena

badira zenbatu ezin diren gauzak eta tantak-

oihuak-ileak

biluztu zaitez soro baten gibelean

erein zaitez autolaguntza liburu baten pare

hazteko-galtzeko-aberasteko

usain ezazu zure izerdiaren uhara eta hamabost-

hogei-bat-hamar-hogeita hamaika

biluztu zaitez eta ikus ezazu nola puztu zaizun sabela nola

ez zauden haurdun ez zauden abendua-otsaila-ekaina

ez zauden gose eta abuztuan agian bai eta

ez zauden hilik zortzi-lau bizirik baizik

biluztu zaitez ilearen zama erloju batean sartzen den

urtaroetan lau-sei-inoiz-beti erein zaitez

usain berritsu bat nola udaberria-negua

biluztu zaitez niri so arren bost-sei

erantzi iezazkidazu beldurrak-lepoak eta

inurriak ahotik gaur-bihar-etzi

biluztu zaitez eta arnastuko zaitut inoiz-gaur-bost-lau-

abendua-oihuak-ileak-abuztua

sabela puztu zaizu eta larrean ikusten da iragana sei-

diot-gaur-beti hustu malkoak astelehena-lau-bi-gaur

biluztu zaitez eta maita nazazu ispiluek nola

ahoek eguraldia nola bost-hogei-bihar

erein itzazu kezkak zalantzak-berriak-oihu zaharrak

usain ezazu haien kea bost-gaur-bihar

biluztu zaitez hamaika

biluztu zaitez badirelako zenbatu ezin diren gauzak

eta orbelak-harriak-hordiak

biluztu zaitez uztaila

biluztu zaitez badirelako zenbatu daitezkeen gauzak

eta lagunak-grebak-goseak

UNE AKRILIKOA

Hutsik dagoen

zuhaitz baten isla

memoriaren leihoan

Ke seinaleak egin ditut

ikus nazazun

eta birikak kutsatu zaizkit

Zure beroaren babesean nago

denborak iraun artean

hotzak ahantz nazan

Ospitaleko gela bat dirudi denborak

Landare haragijale bat daukat

gaur ezpainetan

Ortzadarra haginekin zauritu eta

euria beranduago

has litekeela sinetsi dut

iraultzarik gabeko

igande arratsetan

ZATOZ

Nekatuta zaudenean

gorroto duzu mundua

pisutsua zaizu

eta mundu horren parte suertatzen naiz

ni ere ezinbestean

Nekatuta zaudenean

masailak gorritzen zaizkizu

eta ez dira iraultza gosez

Nekatuta zaudenean

ez dago zure begiak esaldi baten parean

itxiko ez dituen istoriorik

Nekatuta zaudenean

zure besoetan desagertzen naiz

bekainek ez dute atsedenik hartzen

nagituta esnatzen zara nire besoetan

Asko dago egiteko

ideien bizitza gaizki doa

eta zu lanean nekatu egiten zara

Nekatuta zaudenean

egunak motzagoak dira

zure hatzak koloreen bila luzatzen direlako

nirea ez den zeruaren azalean

Etxera iritsi eta nekatuta zaudelako

esan nahi nizuke zerbait goxoa belarrira

zurekin nagoela eta

eskua bizkarrean pausatuz

zure iritziekin bat egiten dudala aitortu

sutsu hitzetan gorputzean

Nekatuta zaudenean

oihu egin nahiko nizuke kontuz

nekatuko zara nekatuta egoteaz

Edo nekatuko naiz ni

nork daki

nekearen nekez

begiak ixten dituzunean

ikusezin bilakatzen bainauzu

Baina gaur ez da bihar

Zatoz

Negar egingo dugu elkarrekin

Atseden emango diogu nekeari

APURTUKO DA

zure sekretuen

jabe zarelako

diot

astelehenetik

igandera

gauero

maite zaitudala

hitz horiek erabili gabe

zure sekretuen

jabe izatea

lortzen dudan

egunean

zer edo zer

apurtuko da

gure artean

baina hori

gure sekretua

izango da

NOREKIN?

norena ote

hondarraren muga etzanean

azaltzen den

azala

norentzat

hitz baten bazterrean

hazi den

hazia

non

oroimenean uzkurturik

laztu den

laztana

noizkoa ote da

oihartzunik gabeko

behakoaren sumendi

behekoa

GOROTZA

ALOKAIRUZKO BIZITZAK

Negua heldu zen. Ez nintzen jabetu.

Aterpea erosi nuen. Jabetu gabe.

Neure burua saltzen dudanean bezala.

Jabetzeko gaitasunik izan gabe.

GOROTZA

burumakur

        antzarak

        gurpilak

        orduak

zainetan idealismo ustelak

iraungitze datarik gabeko

        isurketa

        hautsiak

non daude orain galderak

non erantzunak ez sinesteko

                                             trabak

burmuina zabaldu zait

        iritzi artikulu bat bezala

ongi etorria emango diot

                                   gorotzari

iraganaren usainak

                ezerezetik

                hondakinetatik

une berriak sor ditzan

        orpoak sabel

        hortzak amu

                aburumakur bihotza!

ez dakit zer datorren

subentzio publikorik gabeko

utopien ostean

garai berriak baino

iragan berriak

agian

MAPA BAT

hitzek ez dute balio zure

samina neurtzeko eta

hala ere

odolaren bazterrean

                idatziko

                duzu

torturaren itxaron gelan

zaudela gogoa akiturik

bizitzatik egotzia izerdi

putzu batean ito beharrean

                idatziko

                duzu

hortzei falta zaien zentzua

topatu nahian

bidea egingo duzu oroitzapenak

belaunetatik ezabatuz

paperean jasotako mundua

kutxa txikietan ehortziz

ihesaldian

historiak oroitzen ez dituen

istorioak bilduko dituzu

gizatasunaren hatsari nolabait

bada ere

eutsi nahian

bizkar baten bero ahantzia

denborarentzat

izozteko asmoz

mapa bat osatuko duzu

gero

noizbait

norbaitek

kutxa txikiak jaso eta

itzulerako bidea egiteko

aukera izan dezan

zuk ordurako zure

liburuen moduan egina

izango duzu

lurperako bidaia

idazlea zinen

gerra baino lehen

gosea baino lehen

isiltasuna baino lehen

eta ez du inork jakingo

eta ez du inork

mapa erabiltzerik izango

BOSNIAKO HAUR JOLASA

bala hautsi batean sartzen da

nire bizitza

zenbaki batean galdu da

nire izena

begiak itxi ditut

heriotza ez ikusteko

begiak itxi ditut

heriotzak ikusi banindu bezala

begiak itxi ditut

heriotzak ikus ez nazan

DESAGERTUEN AMAK

heriotza ikusi duten zuen begien aurrean paratzen dut

nire gaztetasun zauritua

besarkada kutsatu batekin aitortuko dizuet kea

utopia eta mundua bezalako gezurrekin batera

irribarre zintzoak ehunduko ditut hala ere

ehunka irribarre

zakila ebakirik sabela irekirik galdu duzuen semearen edo

alabaren adin bera izan nezake neguko gau honetan

beldurtzeko gaitasun bera

kontakizun maitekorren sutondoan

eta ez naiz baina banaiz

zuen ahotsa entzuteko nor

ametsen aitzakian sor litekeen krudeltasuna zor

zama dut asun labana galeren oihartzun

nire bihotzari erreparatu diot eta bai taupada bat izoztu ere

zuen seme-alaben oroimenez hilik nago istant batez

eta ez naiz eta ez dut izan nahi ere

mendeen ile jasoa zuritzen duen segundoaren neurria

banoa zuen oroimena neurearekin kolpatuz

izenak mutu dituzten hobietako zenbakiak bortizki hautatuz

banoa nire eguneroko borroka ezin ezdeusagoetara

bizirik egoteko konpromiso sendoarekin

EZTANDA

Pertsona baten alboan eztanda egin du munduak

eskuak zabaldu ditut pusketetan

eta niretzat gorde dut masailezurra

Egiakeriak belarriak usteltzen dizkidan garaiotan

adiskidetasunaz mintzatuko naiz

ideologia bat balitz bezala

Erraiak landatuko ditut fideltasunaren baratzean

Ideiak haziko dira

aurretik egindako bideari kale egin gabe

ideien edukia goratuz

ideien jabeei kasu egitea baztertuz

Pertsona baten alboan eztanda egin du

gezurrezko patuaren nekeak

Diodana naizelako isilduko naiz oihuetan

AURPEGIAK

Aurpegi ebatzi batek bonbardatu du iragana.

        Zarratu behar dira leihoak,

        prezintatu hormak,

        usteltzeraino hustu hiztegiak;

        eztandarazi inprimategiak

        behinolako zubien moduan,

        garapenaren trenak zapal ditzan oin hotsak.

Aurpegiak estali ditu zarataz betetako isiltasunak.

        Eskuburdina hotzen tintarekin

        albiste bat marraztu dute

        mintzo denaren eskuan.

Aurpegi zedarritu batek zartatu du oraina.

        Ehortzi behar dira gutunak,

        irakatsi itsutasuna,

        lurperatu besarkadak;

        ez daitezela izan

        maitasunera lotzen zaituzten kateak.

Ezabatu aurpegiak seme-alaben marrazkietatik.

        Erauzi denak oroimenetik.

        Ekarri argazkietara

        kaskoen berdintasun demokratikoa.

        Baztertu kokotsa, masaila, pertsona.

        Erosi Justiziaren malkoak

        saminaren odolarekin.

Eta bakea ostentzean zenbatu berriz aurpegiak.

Aurpegiek ez diote, baina badira.

GAZA

gerra bat gehiago

        izenik gabeko

        1.440 gorputz

        gutxiago

titular bat gehiago

        gorputzik gabeko

        1.440 izen

        gutxiago

        eztarrian

HABIAK EGIN DITUZTE HOBIETAN

                “Historia ahazteko egina dago”, erantzun ohi diet.

                “Edertasunak salbatzen ditu istorio txikiak”.

                                                                             Zulo bat uretan

                                                                             IÑIGO ARANBARRI

habiak egin dituzte hobietan

lur azpian jaio dira loreak

hezurrak eta gezurrak

ideia batek zulatutako

bala herdoilduak

memoriaren habiak

edo ahanzturaren hobiak

ezin jakin zeintzuk diren hobeak

ezjakinak dira galderak

simaurra legez

lekukotzek etorkizun den

edertasunaren hazia

ereiten laguntzen dute

hobe beharrez

habiak egin dituzte hobietan

malko hautsien gudaroste batek

zabaltzen ditu

lur azaleko zain irekiak

su jauzien hego pintatuak

ezpainez mintzo diren ezpainak

habiak egin dituzte hobietan

abiatu daitezen arratsean

lorik gabeko loreak

BRIGADISTA

telefonoak urrunera jaurti ditu bonbak

lekuz kanpo dagoen anabasak

hatz urratuekin zenbatu ditu

betazalak galdu dituzten gorpuak

bere ahotsa jaso dugunean

negarretan hasi zaigu odola

poesia ari du hemen baina ezin diogu esan

bizitza oroitzapen baten bazterrean hazten da

azken egunera arte iraun eta gero

tankeen ertzetik egin du ihes

zertarako jakin gabe

basamortuko hotza eztarritik kendu ezinik

bonbardaketek gezurra astindu duten bitartean

gauero hunkiturik bildu naiz

hautsak ozpindu dit arnasa

burmuinaren uhinetan

isilpean gorde dut berarekin han egoteko gogoa

ezusteko inbidia arraroa:

beldurra diot ausardiari baina ments dut

koherentziaren pozoia

itzuliko da inoiz

ekialdeko hiri erraustuetan itzala hilzorian utzirik

mendebaldeko autopistetan

auto-gezurren zama sentitzeko kemenez

teatroa ari duelako

egiaren ostarteetan

EROEN ERROAK

ez dakit zirrikituak diren ala ildoak

arrakalak ala orbainak

mundua korapilatu zait eztarrian

uholdeka bildu ditut orainean zimurrak

zabaldu da biluztasuna

musikari gorren ametsetan

sustrairik gabe jaio naizelako

hesitu ditut erroak

injustiziaren ahots urratuan

harridura ikurrak diren lerro

zuzenak jaurti orduko lurrera

mundua korapilatu zait eztarrian

ozenki arnastu ditut bekainak

biolin hautsiak eta erle ezjakinak

munduko eskaleak etzan zaizkit

egunen kanposantuan lur hau nirea da

oihukatuz ardo merkearen truke

barre egin dut

mundua korapilatu zait eztarrian

etorkina ninteke injustiziaren mapan

une bat probestuz muga zedarritu bakoitzeko

arrotza ninteke belarri erraldoi baten aurrean

hiztegi eguneratu bat prentsa ohar bakoitzeko

belarra zenbatuz erantzi ditut malkoak

eztarria korapilatu dut munduan

AFRIKA ISPILUEGI

                        Cassamanceko adiskideei

batzuetan ezin dut jasan

        igande arratsaldeak

        argazki oin

        ezeroso batekin

        asaldatzen dituzten

        begirada ispiluegiak

        aitortzea

        nori eta

        kafesneari

        zigarroari

        izan banaizen

        liburu auto etxe

        asperdura

        une

        guztiei

batzuetan ezin dut jasan

        abuztu edo

        igande bezalako

        hitzen jabe izatea

        erabiltzeko edo

        ez erabiltzeko jabe

batzuetan ezin dut jasan

        ez dakidan guztia

        ezagutzen ez ditudan izenak

        saminak eta oihuak

        ez ikusteko dudan

        eskubidea

        begiak zabalduta ere

        begiak itxita

        bizitzeko dudan

        askatasuna

THE OTHERS

zuen legeekin

zulatu dituzue

gure oroitzapen ederrenak

zuen abiadura handiko negozioekin

akabatu duzue

adinaren geltokietako itxaropena

zuen sistemarekin

ostu dizkiguzue

komunikatzeko bideak

zuen justiziarekin

bahitu dituzue

bozkarioa bozkatzeko ateak

zuek duzue

zuek zarete

zuek

eta guk aukeratu omen zaituztegu

babes ofizialeko

bizitza baten truke

CARA AL SOL

Eguzkia hartuko dugu elkarrekin

Espainiako hegoaldean.

Gustukoa dugu biok

turismoaren zakil eroriari eta

hipokrisia burgesaren alu bustiari

erreparatzea,

elkarri eskutik helduta

kate arrotzen

itzalean.

Lisboaren antzeko hiri

zaharkitu eta orbanduetan

maite dugun

Pessoa baten izena

jarriko diogu kale bakoitzari.

Gu bai inperialistak!

Gure gorputzen

erkidego sutsua

aldarrikatuko dugu ondoren

ortozik aurkitzen ahal dugun

ohe merkeenean,

non eta

Pension España

deritzon horretan.

Gure xedeak

burujabeak dira egunotan,

etorkin eta sekretupean bada ere.

Eguzkia hartuko dugu elkarrekin

Espainiako hegoaldean

eta

eguzkia hartu ostean

gauari itzuliko diogu.

EZ DA METAFORA BAT

neure burua suntsitzeko gaitasuna dudan bitartean

        salbu nago eta

        alokairua ez da metafora bat

une batean harrapaturik bizi naizelako

        naiz maitatzeko gai eta

        autoaren asegurua ez da metafora bat

aurpegi bat marrazten dut goizero ispiluan eta

        zortzi orduko lan-eguna ez da metafora bat

gorputz atalak laztantzen ditut urrats bakoitzean eta

        babes ofizialeko bizitza ez da metafora bat

denbora pasa ahala ideiak ereiteko

        erabiltzen dut gorotza eta

        gorputzen arteko isiltasuna ez da metafora bat

itxaropena ideologia ahul bat da eta

        norbere familia babestea ez da metafora bat

basatiki eraikitzen dituzte errepideak nire zainetan eta

        soldata finkoa ez da metafora bat

besarkada bakoitza zintzotasunaren aldeko

        ekintza bat da eta

        ezkontza ez da metafora bat

orri zurian zirriborratzen ditut mundu hobeak eta

        poesia ez da metafora bat

ESKUAK

ERREKA MEHARRA

                Misery´s the River of the World

                Everybody Row! Everybody Row!

                                                    TOM WAITS

liburu bat gorputz atalez erdituko da itsasoan

koloreen anabasa biluziak zahartzaroa aitortuko dit

min ematen duen

edertasunarekin

ene zauriek ezin dute hatz baten musika jasan

begi bat ezabatua duen aurpegia ikusi dut

oihu bat zeharkatzen

ahotsa desio duen doinua

kapela iluna duen agureak

airea bihurritzen du eskuekin

denbora leundu nahiko balu bezala

niri so

keinu lizun bat egin diot

koadro batean sartu eta

oinez hasi naiz koloreetan barrena

desioa itsutu arte

bularrak bete dizkio isiltasunak

arnasa aldarrikatzen duen neska gazteari

etzan naiz haren alboan

magalean bilduta duen harrizko jarioa

itzal baten ilearekin eten nahian

irten naiz koadrotik

agure zatarrak bizitzaren aukerak nabarmentzen

jarraitzen du botila hautsi batekin

hatzak zabaldu ditut mihisean

haztamuka

GAU HAU

oihu egitea ahaztu

ez dutenentzat

da gaua

eztarriak apaindutako

soinu itogarri baten

jabe direnentzat

arriskatze xumeei

bostekoa eman eta

hortzik gabeko

aurpegi betean

bizi direnentzat

ESKULTOREA

egurrak kateaturik

izerdiak eta ezpalak

urkaturik altxatzen da goizero zut

harrizko lotsa egunkariaz estaltzen

eskumuturrak lohi

zuri-beltzezko bendajeak

behakoan hauskor

ebakiek mintzo dute bidea

hatzak zenbatuz zizelkatzen du

arduraren lehia oro

hariak oztopaturik

zalantzak eta denborak

gorputzak asmatzen ditu

erreka gorantz

isurietan

aurpegia mututzen duen ispilu

aurpegia eraldatzen duen aitortza lehor

eskuek zabaltzen duten forma oro doa

hitz itsu baten ertzera

GONBIDATUA

Uzkur bildu zara

sorbaldetan etsipena

idealizatuz.

Zure buruaren irudia

sortu duzu

gure sudurren aurrean.

Hotza lo dago

eta ez du

zure beroaren berri.

Utopiaren oihartzuna

eguneratu behar dela

jakin dut tupustean

eta eguna hazi zait

orpoetan

saltorik eman gabe.

ARGI BELTZ

lore hau ez duzu mapetan aurkituko

hamaika herri

belarrietan iltzaturik

doinuak aho

bukaerak oin hots

eten bat ahotsean

isiluneen amildegi otzana

balizko munduak

esku ahurrean

mundu beltzak

mundu berdeak

lore hau ez duzu mapetan aurkituko

lur azpiko edertasuna

azaleraturik

igurtzi ilun bat nola

lore hau

eskuen dardara gaurkotzeko

eztanda une

argi beltz

bihotz bero

hau

ez duzu mapetan aurkituko

JOSE PEREA PINTOREAREKIN BART GAUEAN

Hortzak hartu zituen esku artean

eta zigarro mutu bat

eskaini zidan.

Ez zuen sormenari buruzko

bere jakituria itzela

doan banatuko.

Lehen garagardoa bai ordea,

nire ibileren berri

izatearen truke.

Ez zegoen ihesbiderik

eta ez nuen

ihes egin nahi.

Gure idazleen aipuak erabili gabe,

odolustu gabe ekin genion

sormenaz hitz egiteari,

edo, garagardo aparretan,

irribarre maltzur batez

uneak sortzeari.

VHSan

        Pailazoari sudurra lehertu zaio

        (eta ez da gidoiaren parte bat).

Bideokamera martxan jarri zuten

Josek eta La Jauriako taldekideek:

Zergatik uztartu poesia eta antzerkia?

Noiztik? Nola…? Baduzue tabakorik?

Hamar urteren buruan

berriro grabatuko zutela esan ziguten,

esperimentu bat zela,

sormenaren arloan diharduen jendearekin

denbora pasa ahala gertatzen dena aztertzeko.

        Gau hartan laukiak ziren

        pailazoaren gurpilak.

soberan eta plist

jira ta jira plof

rasta rasta jo

libililibili pu

ja

Sevillako gune okupatuan

Josek poema bat irakurri zuen euskaraz,

deus ulertu gabe, karkaila malkotan,

gure ahoan sakondu nahirik.

        Kristal hautsiek gomutak ebaki dizkiote

        pailazoaren aurpegi zuriari.

aiene ta plist

rasta rasta pu

libililibili plof

jira ta jira jo

ja

Hamabi urte pasa dira eta

Jose ez da hitzordura azaldu,

bere lagunek ez dakite

haren ideiak non lurperatu.

Bien bitartean

utopiari lelo berriak

asmatu behar izan dizkiogu,

gaur egun zenbait hitz

ispilu zurbilegiak direlako.

Horregatik diogu

egunarekin batera karrikara jausten diren

ahots erdibituak garela,

mundua aldatu ezinean gaudenean

metro koadro bat behintzat irauli gura dugula

eta une bakoitza

manifestu labur bat izan daitekeela:

                                                         gora bekatua!

        Autoak errepidearen kontra egin duenean

        pailazoak ez du jakin zer egin txaloekin.

iaia plist plof

rasta rasta ja

libililibili tras

jira ta jira pu

heinekeen ra!

jo

Hamabi urte pasa dira eta

ez zara hitzordura azaldu,

orduko lagunok ez dakigu

zure ideiak non lurperatu.

Poema hau bidaliko dizut

ez zauden lekuetara,

VHSan.

BELAR TXARRAK

        egia da

zoriontsuak dira itsusiak

beren ipurdi iletsuekin

pikor eta fantasia lizunekin

        egia da

gehiengoa dira arraroak

gizartea aldatzeari buruzko

eztabaida klandestinoak egiten dituzte

super-hiper-mega-makroen ilaretan

errenta aitorpeneko aulkietan

turismo bulegoen itzalean

        egia da

iraultzaileak dira apatikoak

berdintasuna praktikatzen dute etxeko lanetan

sexu aukerak zertan diren

azaltzen diete seme-alabei

diru beltzarekin finantzatzen dituzte

kale bazterreko txorimalo eta artistak

diru zuriarekin finantzatzen dituzte

etorkinen oporrak eta ordainsariak

        egia da

gezurtiak dira mozkorrak

uneak legalizatzen dituzte musu-truk

kontratu finkoak sinatzen dituzte zoroekin

tabernetan eta belarrietan oka egiteko

itsusiak zoriontsuak

arraroak gehiengoak

apatikoak iraultzaileak

mozkorrak gezurtiak

        gora bixotzak!

esan du inork

        gora taupada egiten dutenean!

ederra baita egiak sinestea

        ez da egia?

BAKARRIZKETA

Zirrara sortzen dit ikusezina den guztiak.

Kilker bat jarri nahi nuke

inoren ahotsean

esanahi bakoitzaren soinua dastatzeko.

Megafono bat sartu nahi nuke

politikari profesionalen eztarrian

handik oihu egiteko:

ez zara nire jainkoa!

loreekin batera usteltzen diren

manifestuetan sinesten dut!

Zirrara sortzen dit ikusezina den guztiak:

une honetan bertan lo dauden haurren amesgaiztoek,

une honetan larrutan ari direnen begirada galduek,

une honetan torturatuak direnen bakardadeak,

une honetan erbestean daudenen itxaropenak,

une honetan banketxean ezkondu direnen pozak,

une honetan idazten ari direnen zalantzak,

une honetan mendiak suntsitzen dituztenen lasaitasunak,

une honetan hiltzear denari denbora oparitzen dionaren galerak,

une honetan umorea aldarrikatzen dutenen urduritasunak,

une honetan kalean eskutik helduta doazenen samurtasunak.

Hau ez da graffiti bat.

Ezagutzen ez dudan paisaia bat sartzen ari zait ahotsean.

Ahotsa hustu ahal izateko idazten dut.

Baina hau ez da graffiti bat.

Zomorro bat naizela pentsatuko du norbaitek.

Eta horixe bera naiz:

bizarrean hazkura sortu gura duen zomorroa.

Depresioak baino ezin nau akabatu.

Psikologoak, psikiatrak, teledendako homeopatak

eta kultura funtzionarioak arduratu ohi dira

bitxoen zoriontasuna akabatzeaz.

Baina zeinen zomorro bitxiak diren zomorroak ez direnak!

Hau ez da graffiti bat.

Hau graffiti baten ametsa da.

ANHAUZEN

                                Ipar Euskal Herrian

                                teatroa amesten dutenei

zabalduko dira xendrak oinetan

urrats zaurituen izerdia dastatuko du gauak

aurrera bisaiak!

        oihukatuko du jendeak

aurrera ezjakinak!

        irudi bete hots

aurrera zalantzak!

        beldurrak amaraun

txaloek errealitatea zaurituko dute:

biztanlerik gabeko gauean dena da posible

hizkuntza betea barne

dantza egin dezagun samina estutuz

dantza egin dezagun itxaropena gaurkotuz

jauzi baten arimak finkatuko du gaur

urtaroen salneurria

jauzi baten arimak estutuko du

galeraren bidea

txaloek errealitatea zaurituko dute:

bihotza ukabilean kabituko da

eta taupadak berriz

ahoan

INOIZ EGIN DUDAN

Kantu anonimoak utzi ditut

        autobuseko eserlekuetan.

Irudi biluziak egin ditut

        dendetako atarietan.

Poema zikinak idatzi ditut

        tabernetako komunetan.

Mezu merkeak zabaldu ditut

        kutxazain automatikoetan.

Graffiti bat margotu dizut

        begien azpian.

Merkea. Zikina. Biluzia. Anonimoa.

        Ezertarako balio ez duena.

        Inoiz egin dudan ederrena.

DENBORA

NOSTALGIA

ez du nostalgia

iraganean jazotakoak

sortzen

orainean bizi ez

dugunak

baizik

ETA KITO

mundua zeharkatuko duzu

ostatuz ostatu

gelatik atera gabe

argazki bat egingo diozu leihotik

une horretako bizitza zatiari

bilduma osatuko duzu

hilzorian denari erakusteko

oroimenean zabaltzen zaizkizu arrakalak

munduko ostatuetako

ur zikinarekin bete orduko

mundua zeharkatuko duzu

ostatuz ostatu

gelatik atera gabe

herrialde ezezagun batera iritsi eta

taxi edo autobus edo metroko leihotik

begiratu gabe egingo duzu

oherako bidea

gorazde

berlin

lhasa

montreal

oussouye

eta quito

itzuliko zara minbiziaren berri

ez duten kale gaixotuetara

ikusezina izango zara

zure iragana oroitzen dutenen leihoetan

pilula lasaigarri kadukatuak bilduko dituzu patriketan

eta denborari irentsaraziko dizkiozu

egunerokoa idatzi ostean

pertsona maitatuen berri eman ezinik

mundua zeharkatuko duzu

ostatuz ostatu

gelatik atera gabe

argazki bat egingo diozu leihotik

une horretako bizitza zatiari

atzera kontua ezarriko diezu zure hezurrei

une jakin batean eztanda egin dezaten

HILDAKO LAGUNEI GUTUNA - 1

hilobiratu zituzten zuekin batera

            oroitzapenak

                        ferekak

                              aldarriak

hilobiratu zituzten zuekin batera

            sekretuak

                        dardarak

                              berri onak

EZBAIRIK GABE

denbora

estaturik zarpailena

heriotza zigorrak

ezbairik gabe betearazten dituena

zimur eta arrakalen legearekin

ilusioak deuseztatzen dituena

denbora

konstituziorik gabeko zalantza

lurrik gabeko lubakia

itzulerari muzin egiten dion

kresal amildua

HILDAKO LAGUNEI GUTUNA - 2

elkartuko garela diote

        eta egia izango da agian

une honetan ez baitago

oroimina baino urruntasun handiagorik

elkartuko garela diote

        beste mundu batean agian

justuagoa izan dadin

borrokatu beharko ez den batean

elkartuko garela diote

        eta arrazoia izango dute

elkartuko baikara agian

ahanzturan

ORRI ZURIAN

Orri zurian

heriotza marrazteko

eskatu zenidan.

Eta nik

hitz bat baino

ezin izan nuen

bertan

urkatu.

HILDAKO LAGUNEI GUTUNA - 3

                Iragana memorian existitzen da, HILIK!

                                                           TADEUSZ KANTOR

begira iezadazue

               ahanzturatik

               oroiminetik

nire gorputzean denak

jarraitzen du berdin

ezustean betetzen diren

mendekuak dira nire ferekak

horma hautsien geografia

               haragizko gezurra

               iluntasuna

izerditan dago bertan

eta nire ahoa ez da

etorkizunarekin mintzo

GAU BAT

                                Cines Principeko lankide ohiei

aho hutsak

laztandu

iragan hordiak kalearen

gau gibelean

zirrara etsiak

itxaropenaren zain

izan ginena ahazten

hasiak gara

gu amiltzen

urteak

zenbatzen ditugu

ezpain zati

galduen erbestean

gau bat

irauten duen

erbestea

ahotsak

odolustu ditugu

une berriak

giltzapean

gorderik

hilotz

(zoriontsu)

GERTU

batzuetan

denboraren antza du

edertasunak

besteetan

garbitu gabe pilatutako

arroparena

iragan egunen

izerdia

gehitzen zaio

segundoen

hats hordiari

batzuetan

edertasunaren antza du

denborak

besteetan

gertu dagoen

urrunekoarena

HIRIA

amets garaituen biltegian bizi garelarik

sagardoa jarriko dugu freskatzen

sexu hautsiaren aparrarekin

egarria apurtzeko

amets garaituen biltegian bizi garelarik

egunen zama aitortuko dugu

denboraren jabegoari

uko egin ahala

topa egin dezagun

hazi gozo bete hots

denboraldi baterako

harreman berriengatik

OIHARTZUNA

zimur batek

jada ahantzia denaren

oihartzuna dakar

orainaren geltoki abandonatura

orbain batek

behakoak erdibitzen ditu

bero gaur

hotz gero

HAMAHIRU URTE BETE BAINO LEHEN

Hamahiru urte bete baino lehen

begiak ixten nituen, indar handiz,

egurraren soinua entzutean

atetik sartuko zena ez ikusteko,

existituko ez balitz bezala egiteko.

Baina atea zabaltzen entzun orduko,

izuaren plazerak erakarririk,

beti begiratzen nuen harantz.

Eta atetik sartzen zena

beti nintzen ni.

LORE INPERFEKTUAK

BIDAIA

haurtzaroa da

        bisita dezakedan

        lurralde urrunena

oin hotsen bazterrean hazten den

        aukera norabakoa

haurtzaroa da

        oroi dezakedan

        etorkizun samurrena

erraietatik naizenak ments du

        orduko itxaropena

HELDU OSTEAN

bizitza mingarria delako da denbora gorria

ezusteak errepide baten luzera duelako

diote matxinsaltoek grebarako garaia dela

jolas aroak adina zamatzen du

jausi da zuri-beltzezko telebista mendi zokora

egunsentia koloreetan korapilatuz

oroitzapen isilduen hatsa tiritekin sendatzean

zabaltzen dira bekainak

parentesi maiteminduen ohean

urteak pasa ahala

errazago lerratzen dira malkoak zimurretatik

horregatik etsi dio euriak

aurpegiak maitasunez estaltzeari

etsipena ezabatzea bezalako lehia xumeak ahaztuak dira

hogeita hamabost orduko lan astea duten zaurietan

sudurretik jaiotzen dira lur sagarrak

eta goseak eta aterkiak

erotu zaigu adina

azpititulua eskatu dute argazkiek

alaitasuna digitala eta tristezia demokratikoa dela

dio ezer ez jakiteaz asko dakien batek

heldu ostean haur izan nahi nuke

baina ez atzoko hura ez bazterrekoa

ipuinen esanahia misterio bat zeneko ahur ura

EKAR LITEKE

gaua ekar liteke etxera

pertsiana jaitsi

                       besterik ez dago

gaua ekar liteke gelara

argia amatatu

                       besterik ez dago

gaua ekar liteke gogora

begiak bildu

                       besterik ez dago

gaua ekar liteke ametsera

haurtzaroa oroitu

                       besterik ez dago

PARKEAN

iraganak bakartuta

kafe kikara baten ertzean

burmuin bete lasto

itzalekin solasean

denbora neguko gau bat da

haurrentzako parke hitsean

urruntasunetik mintzo da

ihesa izterretan

gatibu duela

jakin gabean

adina neguko gaitz bat da

haurrentzako parke hutsean

hegien sarea oihartzun

egun bakoitza

orezta bat da

nahi eta ezinen geruza idorrean

oroimena neguko gar bat da

haurrentzako parke hotzean

gorputzari estekaturik

hazi diren leherketak

oihuak eskukadaka

irribarrean

arnasa neguko gabezia da

haurrentzako parke bakoitzean

ELKARRIZKETA ASIER SARASOLAREN
POEMA BATEKIN

Itzuliko ez diren etorkizunak.

Iragana gogoratuz galdu diren gaubeilak.

Itzuliko ez diren etorkizunak.

Zahartzen ote dira txikiak gineneko ametsak?

Itzuliko ez diren etorkizunak.

Zahartzen dira ametsak ala zahartzen gara gu?

Eten beharra dago berunaren norabidea.

Eten beharra dago krudelaren mintzoa.

Eten beharra dago.

Zahartzen dira ametsak ala zahartzen gara gu?

Barre egiten zenuen besorik ez zuelako

zabutik erori zen neskatilaz.

Edo bizarra kentzeko labana hortzetan

sehaska odolez bete zuen umeaz.

Barre egiten zenuen ahotsa galdu arte.

Barre egiten zenuen ahotsa galdu arte.

Zahartzen dira ametsak ala zahartzen gara gu?

Eten beharra dago.

Zahartzen dira ametsak ala zahartzen gara gu?

Eten beharra dago marra honen norabidea.

Eten beharra dago erogaitz honen haizea.

Eten beharra dago.

Zahartzen dira ametsak ala zahartzen gara gu?

Ez edozer konpon dezakeelakoan,

baizik eta hilotzek

ez dezaten semeen gaineko susmorik

zizareen eztarritik edan.

Esan zezala lagunen alabak

begira, erle bat!

Esan zezala.

Zahartzen dira ametsak ala zahartzen gara gu?

Eten beharra dago.

Ailetor gozoa elurretan eztia,

nire begietan egina balute erlauntza,

lerro bakanean abaraska!

Eten beharra dago.

Zahartzen dira ametsak ala zahartzen gara gu?

Eten beharra dago ahopuntuaren galbidea.

Jarraipenik gabeko etenik ezagutu ez eta,

doako samina, hiletek aspertuta

garesti ordaintzea saiheste aldera.

Esan zezala lagunen alabak. Eten beharra dago.

Esan zezala lagunen alabak. Begira, erle bat!

KALTE KOLATERALAK

Etxe hartan retrobisoreen antza zuten labanek,

atzetik gerturatzen zen hori

ez zetorren inoiz bizkarra emanda,

aurpegia eman behar zitzaion beldurrari

begietara so egiteko adina adore izanez gero.

Umea baino unea zen bera,

istant batean ezkutatu eta

hantxe bizi zelako,

haragizkoak ez ziren munduetan.

Inora ez zihoan bidaia

maleta baten barruan gorderik zegoen

amaren ohe azpian,

etxeko itzalak zenbatu gabe

irakurri nahi lituzkeen liburuez betea.

Denbora astiroago doa

argiak azalari ihes egiten dionean.

Une bat zen bera:

askatasun tanta bat bizitzarik itsasoenean,

izarrak zenbatzeko estrategia,

itxarongelarik gabeko esperantza,

gizonkeriak kateaturik haziko den gizona.

Etxe hartan eguneroko ogia ideologia bat zen,

besteekin hitz egitea bizitzeko modu bat,

elkartasuna kaleko jendearen oporretatik at

zabaltzen zen konstelazio arrotza.

Etxe hartan maitasunaren zorroztasunarekin

ebakitzen zitzaion lepoa gorrotoari,

odolaren abizenak lekuz aldatzeraino.

Une bat zen bera:

bisaia makillajez apaindu ordez

egurra sutara kondenatu gura zuen txinparta.

IHES EGINGO DUZU

Esango dizut noiz

hasten den ubelduren katea:

haur garaia zaizu erbeste gozoena,

lau hormen arteko airearen berri izan arren

zabalagoa delako irudimenaren neurria.

Zortzi urterekin zure mundutik

ihes egin beharrean zaude,

zure jostailu preziatuenak plastikozko

poltsa batean sartzeko esan dizute

eta gaua leihoaz bestaldean hazten dela

ulertu duzu bat-batean.

Une horretan hasiko zara

ahaztu nahi duzun hura guztia oroitzen.

Esku txikiak ikus ditzakezu oraindik

zure esku handi zartatuen barruan,

ez dakizu ziur zu zeu hazi zaren edo

joanaren pisuak txikitu ote dituen helduak.

Bada une bat zeinean

ihes egingo duzun loturetatik,

ihes egingo duzun denboran atzera,

ihes egingo duzun utzi zenuen lekutik

utzi zenuen lekura.

LORE

hegoak suizidatu zaizkizu

           lore

udaberria lotu zaizu

ahurretan

sustrai ttipiak dituzu

           lore

basamortuaren neurria du

zure heriotzak

amets baten ertzean topatu zaitut

           lore

pospolo baten grinarekin

bete duzu iragana

jaioko zara itsasoan

           lore

egun bakoitzaren hatsa biderkatuz

ez-bai zara

BALANTZAKA

Beldurrez

           so egingo dio

           ortzadarrari

           ordutegien babesean

Besoekin

           estutuko du

           gorputzen dardara

           loaren arnasan abiatzean

Kantu

           isil bat bezain

           arrotz sentituko du ahotsa

           izen baten bazterrean marrazterakoan

Igeri egingo du

           malko baten oroimenean

           azalaren pizgarriak bereiziz

           lanean erabilitako arropa izerdituetatik

Tabakoaren

           usaina uxatzeko

           zabalduko ditu leihoak

Gauari

           galdetuko dio

           zertan den gaur mundua

Erlojuak

           zorabiatzen du

Irudimenak

           kamamilazko izua dakar

Kaleari

           erreparatu dio

Iluntzean

           ez dago auzoan aparkatzerik

Udazken

           hasi berriak

           lehenago ostentzen ditu behakoak

Eta berak

           afalostean

           ilea laztantzen dio

           ihintzaren nekeari

           eguna luzatzeko

ESKUEKIN OROITU

zimurtuko dira

gaurko tatuajeak

biharko agurearen

bizkarrean

horregatik nahi dut

eskuekin oroitu

zure azalak

orain esaten duena

GOLDE LURRA

                leer la Biblia del revés

                envidiar a un panadero

                fumar

                dormir

                eructar en una gala benéfica

                hacer teatro

                no hacer teatro

                mirar al escote de las embarazadas

                llorar con una película horrible

                trabajar

                oír las sirenas y cerrar los ojos

                       Breve historia de los conquistadores

                       OSCAR MANSO

Begira iezadazue.

        Zirriborro baten antza dut.

        Marra zaharkituarena.

        Ohartzeke asetzen den egarriarena.

Zer naiz?

        Kolorerik gabeko marrazki bat

        haurtzaindegiko horma zikinean.

        Mundua ulertzearren pinturak jaten dituen

        lau urteko umea, bost urtekoa, sei urtekoa.

Usain nazazue.

        Txikia nintzelarik

        hamahiru urte betetzean

        jendea erotu egiten zela uste nuen.

        Hamar. Bederatzi. Zortzi. Zazpi. Sei.

        Jolas garaia atzera kontu bat zen.

        Bost. Lau. Hiru. Bi. Har.

Noraino luzatzen utz diezaioket atzazal bati?

Uki nazazue.

        Zartaturik nago,

        orbainak ditut zakil muturrean,

        zauri irekiak hortzetan,

        eta guztiarekin ere dutxan

        neure burua kantatzera derrigortzen dut

        pozik eta gaizki gehienetan.

        Asperdura da errendiziorik zailena.

Zenbat aldiz egin du txortan nire belarriak?

Tristezia homologatuaren kontra

borrokatzen naizela pentsatu nahi dut,

zentzurik gabeko galderak eginez,

bestela biziko ez nituzkeen biografiak asmatuz

paperean eta oholtza gainean.

Zer litzateke historia alfabetorik gabe?

Haurren isileko estrategia da sormena,

sano jarraitzeko hamahiru urteak bete ostean.

Gezurra da nire gorputza eta samina

presondegitik ihes egin duen

gaizkile eder bat.

Nola da posible munduan

hainbeste aurpegi ezberdin egotea?

Txikitan karrikan jolasten ginelarik

polizia izan nahi genuen,

telebistan haiek zirelako onak.

Orain onak dira amesgaiztoa,

hotzikararik demokratikoena.

Hiru. Bat. Hamaika. Ehun… Hamahiru.

Existitzen al dira demokrazia demokratikoak?

Baina haurrek ezin dute manifesturik idatzi,

ez protestarik antolatu,

ez isolamendua barkamenarekin mendekatu.

Babesgabeak dira,

apatikoek behin eta berriz bortxatutako ametsen jabeak,

adin txikikoak esaten zaien arren

adin txikitukoak askotan.

Alkoholaren, tabakoaren eta gezurraren

hatsa dute helduon muxuek.

Zergatik aldatzen da zerua?

Erotu naiz.

Aukeratu dezadan behintzat

zer nolako eroa izan nahi dudan.

Zortzi. Berrehun. Mila. Milioia. Infinitu!

Eta hamahiru.

Nork erabakitzen du zer den gehiengo bat?

Dasta nazazue.

        Lur honetan jolasten naiz,

        jada ez dut polizia izan nahi.

        Lur honetan eraikitzen ditut

        nire panpinentzako etxeak, txabolak,

        futbol zelaiak, abenturak.

Mapetan apopilo,

uneetan maizter,

bizitzak irudikatzeko

askatasuna imajinatu behar da lehenik.

Ozen galdetzen diet

(publikoki, hau da, ilegalizatua izateko arriskuarekin)

mandatari ofizial eta ez ofizialei:

Nora doaz dutxan galdutako ileak?

Mugi nazazue.

        Zer naiz?

        Argazki baten antza dut.

Haurren galderak erantzutea

literatura egitea ote da?

Edan zarata zakarraren kamioiak esnatzean,

arnastu neguko geruzen lerdea ortzadarra biluztean,

zapaldu adiskide minen ilargi burusoilak.

JARRI PERTSONA IZENA LORE BATI.

Aldarrikatu matematika ezinezkoak

mundua ulertzeari uzteko,

jolastu justizia posiblea den minutuetan

denborak haurrak ustel ez ditzan.

ZABALDU ZULOAK URAREN AZPIAN.

Txikia naiz egunean behin

edo bitan, eta ez da posible;

eta hala ere atzoko erantzunek

biharko galderak lotzen dituzte.

PIZTU BI IRRATI BATERA ETA ENTZUN.

Belarra hazi zait

bularrean, sorbaldetan, hankartean.

Titiburuak sukartzen zaizkidanean

eztanda egiten du jostailu batek.

GAIZKI ULERTU EDER BAT DA MAITASUNA.

Udazkeneko zeruen distira basatia nahi dut

inoiz pintatuko ez ditudan koadroak gogoratzeko.

Non arraio birziklatzen dira ideologiak?

(papera-plastikoa-beira, kontainer erreak)

Biluz nazazue.

        Ezten baten antza dut.

        Haurra izan nahi dut,

        eta banaiz eta ez naiz.

Zergatik ez ditugu kalean usoen kumeak ikusten?

Harrapa nazazue.

Eta lau eta bost eta hamahiru eta abar.

Arnas nazazue basoen gerizpean.

        Zuhaitzek memoria eusten dute,

        baina inor ez da gai

        haien oroitzapenak zenbatzeko.

Zenbat hosto hazten zaizkio pago bati?

Orbela ez zait besoetan sartzen krosk,

ibilian zapaltzen dut iragana krask.

Laztan nazazue.

        Ile baten antza dut.

        Zer naiz?

Begira iezadazue.

Nola ikusten da mundua betaurrekorik gabe?

Belarra hazi zait bularrean.

Plastilinazko lorategi batean bizi naiz.

Simaur usaina dago berton

baina gaurko zerua ikusten da.

Haurren galderei erantzutea

iraultza egiteko modu bat ote da?

nire eskuen memorian zaudete: Ama, Amaia, Idoia.

joan zinetenak: Jonan, Toni, Karmen, Paco, Juanita, Jose.

joan ez zinetenak: Mikelazulo kultur elkarteko adixkideak,

Labeakoak, metrokoadroka-koak.

lerro artean: Mikel, Iker, Ander, Oscar, Axi.

besarkada bat JosAntoni, arratsalde hartako animoengatik.

esku batean esku guztiak sartzen direlako, eskerrik asko.