Jonas Poisson

IÑIGO ARANBARRI

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.com/ebook

© 1985 Iñigo Aranbarri

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 1985eko abendua

Edizio hau: 2011ko ekaina

Susa:

        317 posta kutxa / 20800 Zarautz

        Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

        Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

                Telefonoa: 943 83 26 55

                Elektroposta: susalit@armiarma.com

                Webgunea: http://susa-literatura.com

41 poema salbatu zituen naufragoa

        Gogoan dut batxillerra egin genuen egun urrun eta (medi)okre haietan Fray Justo Pérez de Urbelek hirugarren gradurako moldatua zuen Historia Sagrada 16 pesetetan erositakoa irakurtzen genuenean Jonasen istorioa beti makalago letzen zuela egun hartan tokatu zitzaionak. Itsasuntzi bat ekaitzaren menpe zegoen. Bere burua arriskuan ikusten zuen jendeak borondate zerukoiaren kastigua zela pentsatu zuen eta errudunaren bila hasi ziren. Jonasek lo zirauen istiluaz jabetu gabe eta gizon kezkabakoa ikustean berari leporatu zioten gaitzaren kulpa. Itsasora bota zuten eta une berean ekaitza baretu egin zen. «Y quiso el Señor —jarraitzen du aipaturiko abadeak— que hubiese allí un pez enorme, el cual, viendo que un hombre había caído entre las aguas, abrió sus fauces y le tragó vivo; pero desde aquel encierro tenebroso el profeta invocó el auxilio de Dios, y fué el caso que, a los tres días, aquel gigante de las aguas salió a tierra y vomitó a Jonas en la playa». Profetak beti izan dira indigestoak, poetak bezala, azken finean, profetak esaldi bat bera idatzi ez duten poetak baitira.

        Gero Pinocho ikusi genuen zinean, Jonasen istorioa umeentzako moldatua. Jonas Pinocho zen eta Pinochoren sortzailea jainko ttipi bat bihurturik gelditzen da aurrerantzean, hori badaki liburu honen egileak zera dionean: «Baina jainkoek ez dugu letzerik ahal». Jainkoak sei egun haietan amaitu ez zuen mundua amaitzen ari dira sortzaileak.

        Jonasen istorioak harritu egin gintuen; Pinochorenak irrifarrea sortu zigun; eta liburu honek, boligrafoz idazten duen baleak bomitaturiko poema hauek liluratu egiten dute, baina bozeolari batek bere ezkerkadarekin liluratu gaitzakeen gisan, liluratu, egunek duten erritmo neke eta kuasi-liturjiko hori ahaztu arte. Poema hauekin ulertu dut XX. mendeko literatura dastatzeko eta aztertzeko bi iturri bakarrik eduki behar direla kontutan, inola ere ahaztezinak diren bi akzidente: Testamentu zaharra (Testamentu Berria demagogiko-tendenziosoegia baita) eta zinema, ametsak zeluloidezko karrete batean gordetzen dituen asmakizun hori. Irakurlea ez da sekulam Testamendu Zaharra irakurtzen nazkatzen. Bere birtuteak: narratibitatea, imajineria zarbatsua, imajinazio selbatikoa. Testamentu Zaharraren kopia ori bat da «Cien años de Soledad». Zinemak asko zor dio gizakion epopeia hori idatzi zuenari. Zinemak hortik edan du, baina XX. mendeko literaturgileei aportazio klabe bat eskaini die: Sintetizatzeko ahalmena. Deskribapenak, narrazioak maila minimusetaraino sintetizatzen erakutsi du zinemak eta era berean testu sintetizatu hoiek interpretatzeko armak eman dizkio irakurleari. Barrokismoaren sententzia sinatu du zinemak. Horregatik daude hain urrun Balzac, Dostoiewski edo Hölderlin. Horregatik daude hain hurbil Cortazar, Truman Capote edo Raymond Chandler.

        Poema hauek hanka bat, ahulena, Biblian daukate, eta bestea, gotorrena, zineman, eta irakurketaren ondoren atera daitezkeen adjetibo guztiak bi dimensio horietan sailkatuko dira.

        Hippien garaia joan zen, hastendu zen kultura orientalak sortutako lilura, eta mendebaldetarrak ageri zaizkigu poema hauek. Poetak aitortzen digu:

                  «Bizirik bait dirau oraindio

                    mendebaleko ilargi haitziratsuak».

        Heroeak bizirik diraute, Greziako-tradizioak bizirik dirau poema hauek osatzen duten amaraunaren zulo artean. Heroeak (fantastikoak edo historikoak) ikus ditzakegu lehenik: Orestes, Caronte, Felipe IV, 203. gelako biajantea heroe anonimoa da, Lorelei eta Suzanne sedazko heroisak dira, eta Hollywoodeko goaporik asezinena heroe moderno bat dugu. Referentzia hauek estilo kosmopolita ematen diote liburuari. Poetak asko bidaiatu du apika irakurtzearen poderioz eta poema hauen munduan ez da fronterarik ageri eta etxe bateko gelak bezala pasatzen ditugu lurraldeak, tokiak eta jendeak. Haseran kronista gisa aurkezten zaigu poeta, baina ez iraganaren kronista, oraindik gertatzeko dagoenaren kronista baizik, hain zuzen profetek gauza bera egin zutela (zutela diot gaur egun extingitua baitago arraza hori) ohartu gabe agian: «joao batistak egunero du / zeinek konda geroa». Baina lehenaldiari uko egin zaion une berean nostalgiak, beti nostalgiak, tinbrea jo du: «Elkarri besarkaturik / Sekula itzuliko ez diren / Egun zoriontsu haiek kontatuz».

        Azkenik nostalgia usteldua dagoela esateko:

                  «Baina abiatuak gaitun halare

                            Basurdeen larrazkenean barrena

                            Denboraren gela hotzetara

                    Ustelberak direla jakinez».

        Literatur obra guztiek ematen dute munduaren edo historiaren bersio bat. Liburu hau bersioa baino gehiago bisioa da. Imajin oparoak ditu, eta horri aditzak kentzen badizkiogu, historiaren bisio estatizista bat gertatzen zaigu ondorioz, esaldiak hostoak bezala erortzen dira, bakarka, eta irakurleak aidean, lurra jo aurretik harrapatu behar ditu, eta kasualki gehienetan. Poesia ez dago beste inola irakurtzerik, aidean hostoak harrapatzen diren bezala ez bada.

        Zinea ez da pantailan ilunpen ikusten duguna. Zineak gauzak ikusteko era berri bat ekarri du. Poema hauek eguneroko gauzak ikusteko era berri bat eskaintzen dute. Imajinak, esaldi batean laburtzen direnak gehienak, amaigabeak dira. Horrela, balearen sabela «basamortu epel» bat da, edo «Erregearen platerean etzan zen ilargia», udaberria «mendiak kolorezko paperez jaztea» da, «Busak semaforoetan urtu» egiten dira, heladoak bailiren, Ameriketako konkistari buruzko poema epiko batean, heriotzera bidaltzen ditu konkistadoreak esanez «konkistadore harroak / nora doaz balea zaharrez inguraturiko / hondartza lehorrerantz ez bada», edo elizaren ustelkeria hiru hitzetan esateko «Botafumeiro bete herdoilez» dio poetak.

        Historiarekin jostatzen diren poema kotidianoak dira hauek.

        Jaberik gabeko poemak, ondoren kolektiboak, balea zahar batek algaz beteriko hondartza batean bomitatuak dira, lehenen, bigarrengo edo hirugarrengo pertsonan, baina bi musa bereziki laztantzen dituzte poema hauek: Suzanne eta Lorelei. Suzanne sekulam ikusi ez baina beti maiteko dugun musa da, Donostian kontzertu baten ondoren Leonard Cohenek Suzannetaz hitzegiten ihardun zigunetik, eta are eta ederrago imajinatzen dugu Leonard Cohenek deskribapen fisikorik eman ez zigulako. Baina zinea sortuz geroztik bi pertsona mota daude munduan: onak eta txarrak. Hori izan da Hollywoodeko sinplifikazioaren garaipenik handiena, zinearen aportaziorik ahulena. Eta Lorelei puta bihurtu den Suzanne da. Suzanne onari Lorelei gaiztoa irazan dio. «Suzannerik desbideratuena» deitzen dio. Suzanne, aldiz, maitekiro tratatzen du: «Euri ttanttek oro jaxpeatzen dinate / Hire arratsalde berri hau», eta aurrerago «Hitaz oroitzen ate aurretan butanozaleak».

        Giza paisaiaren sintesi postaligrafikoa eskaintzen dute poema hauek, eta poetak probeta askotan sartu du tinta poesia kolektibo bat eraikitzeko. Liburu honen zehar gerrate handi bat gertatzen da, ikustezina baina gertatzen da, virusak elkar hiltzen ari diren bezala, inork ikusi gabe, eta amaieran paisaia triste bat ageri da irakurle/ikuslearen aurrean: «Ogizaleak doberman hilak / Biltzen hasi ziren zelofan urdinetan», edo «Bazter batean nanuz inguraturiko umeak/ Kriseiluak txikitzen zituen harrika». Azkenean, igande arratsalde triste bat bezala amaitzen da guztia: «Begira nola doan denbora bera ere / Barku bat bezala / Handia, Ixila, Prezisoa / Galderaz betea». Eta tristeziaren kontra ez pildorarik, baizik prostituzioa bezain zaharra den beste elementu bat: alkohola. «Mundua ardoaren bueltan bueltan dabilen / errobera dela kopreni duen arte / bere begi bakarrez irrifarrezka».

        Naufrago batek hilabetero poema bat zekarkion botila jasotzen zuen bere islan, bost ozeanotako ur korronteak islara heltzen bait ziren. Berrogei urtetan 480 poema bildu zituen, baina azkenean barku ttiki batek salbatu zuen, eta poema guztiak kabitzen ez zirenez, berrogei eta bat bakarrik gorde zituen. Hori da liburu hau.

Pako Aristi

        «Baleek, ozeano huts hutsean, ur azalean dautzanean, torpedo baten biktimak liratekeen jitoko submarinoak dirudite. Eta beraien sabelean, Jonas tipi askoren tripulazionea irudika dezakegu, zeinen radarra, orain, baliogabea den; untzilariek uko egiten diote beste Jonasekin harremanetan jartzeari, ela amore emanda, herioaren aiduru daude».

(Antonio Tabucchi)

        «Yahavehk arrain handi bat xedatu zuen Jonas irents zezan, eta Jonasek hiru egunez eta hiru gauez iraun zuen arrainaren sabelean».

(Jonasen liburlatik 2, 1)

eztia darion mendiaren baitan

egunero laztantzen da

joao batistaren gorpua

egunero jasotzen

ezpainarteko kamamila lorea

egunero dibujatzen

izarrak sabel guri xurian

joao batistak egunero du

zeinek konda geroa

berenice

Dicebant mihi sodales si

sepulchrum amicae visitarem,

curas meas aliquantulum fore levatas.

              Itzalik ezagutu gabeko hortzak,

              hortz luzexkak maite nituen,

              basoetan, zeldako leihatila estuan,

              ene hatzartean zetazko hari mehez

              elkar katea nitzakeen hortz zurixkak.

              Hortzak maite nituen, hortzak,

              horregatik natza agian hemen,

              basamortu epel honen erdian,

              arratsero lurrera erortzen zaizkidan

              hortz labain hauei begira.

antiokiak

Ez du inoiz ere Antiokiak

Bere Zeinua arkitu

Desertuko hobi kodizeetan

Zenbat ezti

Liho eta urrezko apezaren begietan

Zenbat oin arrasto

Suge Handiaren lurraldean

Untzien joanetorriak jo gaitu azkenekoz

Elkarri besarkaturik

Sekula itzuliko ez diren

Egun zoriontsu haiek kontatuz

Lurrean arraiak eginaz

Antiokiar zaharren gisa

antiokiak II

Eta konta ditzakegu ere

Orestesen eguneroko lantuaren

Bila irtendakoen izenak

Ilunpean izkiriatuak

Beti eraztuna

Martxoko euripean

Gorazarre Egiptoko langostei

parkeko irudia

21 mila liberetan erosia preso

zisneen aintziran herioaren irudia

      planeta ororen maitaleak bereiz zitzakeen

karezko lur zirriborratuak ere

hala nola zituen ezagunak

      hiriko antenetan katibu

      harrapaturiko orkatilak

lurrinik hegazkorrena eta

      pianista beltzen goante galduak

egun hojaldrezko hortzek

mugatzen diote dastamena

egunen arpegi deslaiak

bereiz ditzake soilik

zisne lotien begietan

felipe IV. getarian

Oihal zabal bat zen patioan

Zoroek margotu zuten gaua

Dio irrifartsu Sebastian de Mora Bufoiak

Gauez jauzi ziren zikin, potolo

Zaparrada egun batez ilunez ase

Zutoihal odolduen bularretan

Esnatutako bele bentzutuak

Itsasizkinak ttipiagotzen

Olatu tontorretan

Ehortzi ohi zituzten

Oihal zatiz estalita

Dorreko leihoaren argipean

Erregearen platerean etzan zen ilargia

Doi doi lokartzen zihoalarik

happy day

gaur ere ez da etorriko pentsatu nuen

eta limonada botilak zabalduz ospatu zen

desertuaren bihotzean zure urtebetetzea

hain neba zintzoa izatearren

negarrez izan gaituzu garaipenean

izpien besoetan etengabeko dantzetan

sapho eta neu ezpainartetik erori zitzaizkidalarik

eta arrats bera ere, beazun eroria

trikuaren gainean amildu zen

gaur ere ez da etorriko pentsatu nuen

gargan

gargantua makala

jaitzak berriro etengabean

gure ohe ametsak

eta bete ala leher

                        pum

zine fokoak bezala

kristalezko tximeletak

                        desabiratuz

umel palazioak

errege bideak

kolore urdineko printze tipiak

erraldoiak amesten

gargantua triputsa

zetroaz kolpekatzen

    arratoi gosetiak kaleratzen

desio haut gargan

eta hire eskuetan pausatzen

ene begirada erorkorrak

bihotz azalen gainean eserita

goizaldeko habiak kontatzen

telegrama bat jaso dut goizaldean

hegoaize lehertua zen bailaran

paradisua iadanik neurea dela baieztatzen

nola ikus nezake orain nere burua

atariko haginpean etzanda

Bosforoko hegi oparoaz oroitzen

27ko udan ene eskola lagunak

San Sebastian edo Biarritzetik bidalitako

muxika usaineko postalak

behin eta berriz —kaleak arrain solugarriz—

eguzkia erabat ihartu arte ahoratzen

udazkenez teilak urratuz

iragaiten diren einaren partantza

ninietan zoriontasunez gordetzen

lamiak

baziren txokolatezko lamiak ere

ur gozoetan murgiltzen zirenak

mendiak kolorezko paperez jantzi

eta azken zubia atzean uzten zuten

bidaiarien gogoetak

erreka harripean sekuluetan

ezkutatzen zituztenak

lorelei

Gutun arrastoetan hintzenan Lorelei

Hitzen heriotzetan kamiotako

Suzannerik desbideratuena

Lurperatuak egunaren atarian

Haurtzaroaren urratsak

Etzegon badakin jadezko irudirik

                                    Pagadian

Etzegon bidezidorrik gogora

Baina abiatuak gaitun halare

        Basurdeen larrazkenean barrena

        Denboraren gela hotzetara

Ustelberak direla jakinez

Arras ezagunak zamalzainentzat

        Gorniak erretakoen

Zeinurik gabeko

Koaderno hauskorrak

gaur heldu zait konturatu gabe

gure katuarekin mintzatzeko tenorea

eta honela luzatu gara egunsentirarte

hitzei hitzak beste hitz bat lotuz

mundua ardoaren bueltan bueltan dabilen

errobera dela kopreni duen arte

bere begi bakarrez irrifarrezka

postale bat bidal nezake gaur goizean

gehiago landu zenezake negarra

katu gosetien gisa

adreilu bigunez eraikitako ziutatean

begira girnaldaz piztutako abenidak

etxe biribil horiek

gau amaikaitzak diruditenak

eta ibai odoltsuak

herri zaharra mugatzen

karretera altua ere

nondik amiltzen diren

azken aingeruen itzalak

conffeti koloretsuak

ziutate irreala

negu goiztiri bateko lainope nabarrean

eta porlan muino mindulinak

aeroplanoen hegadaz engainatuak

agure petral bat

eta zakur deslaiak eta otsanak

eta harroputzak marrubizko

edifizioak begirada isilenak

                          mututuz

apuntea

2 postale nipoi (Sairuyo arratsaldez,

                          geisa itsu bat)

3 hegazti poema

5 harri dizdiratsu

Zer espero zenuten bada?

Erneguarekin amestea?

Nortasun arrastoa?

Bakardadearen berri?

ama handia

Ama Handia

Hona hemen guziaren izena

Hitza erlearen zai dago

Mendi eta errekak zeharkatu eta

Atzoaren erresumarantz doanarena

Melankolia da

Ama Handiaren hitzik maiteena

Gizaki narratzen

Azken haizkorakadak

Negar malutaz jasotzean

Guziak

Guziaren guzi

Hitz berriaren

Ama Handia

uda

Uda arorik amotsena

Lamaraz taxututako begiradak zaintzen

Ez da bakardade lingirdarik

Mortuko itsasertzetan udan

Kanpandorreko xaguzaharrak

Alargunaren bular ubelean dirauela

Zerutik ebakitako euliei so

Busak semaforoetan urtzen

Galerazirik negarra udan

Isilak gutunen sekretuak

Eta mutu oheak

Ez da lore iheskorrik udan

poetarena

hainbat koadro

    hainbat keinu gogaitu

    txerta dezaket ilunabarrero

                  zuretzat-dio

    zazpi urteko poetak

    kartoiztaturiko basetxauntzetan

                  lo datzan lehergailua da

    poesia william worsworth

    hainbat eztarri tximistaz

    hainbat murrail asunez erreak

    otoitzik gabeko arkitu hautelako

        petril ondoko mizpira mazkalak

ahoan soroko ocelleak eskuetan

    zer dira dagoeneko herri hutsak

    zer eguzki arrotz bat

        erromes marroiak ikus ditzakeen

    halabeharraren hostoak ezik

nora hoa suzanne

Zabal eta Gori sufrezko eguzkia

Odol lodiz zikindutako praka

Arradunen mugetan

Euri ttanttek oro jaxpeatzen dinate

Hire arratsalde berri hau

Txarolezkoa tren txartel marroiak

Esperantzan iltzaturiko ile koipetsua

Espaloi grisei ahaztu zaien hitzegiten

Hitaz oroitzen ate aurretan butanozaleak

Nora hoa Suzanne zipriztin gorriz

Utz itzan gure alboan hazkazal odoleztatuok

Iraunkor —garaileen ezpata itsuak bailiren—

Leiho kondenatua Perboratozko muxu bat besterik

higan dun harosa

Zinala hintzenala eta

Bastan nintinan bart

lzarrak ziren zarastu

Eta buliztu orenak

Kazania izatera zeldu

Ez hintzenala lozetu

Eta mostorra eskatuz

Atzoko soak isali

Ustiriari ekin nionan

Suririk gabe, zilei

Nostemak aldera

Polez klozoturik

Obirutik atera nintinaten

Suzunea ari zinan

cuzcoko hondartzan

nora doaz bedatse baten zai

zelai urdinetan dautzan

gorpu ustelen gainean dirauten

txori mehatz sutsuak

nora doaz zaldiak noraezean

hiria galdu ondoren

garaipenaren zai diren zaldunen

egonezin amaigabearen ondoren

nora doaz udazken goiz batez

etsipenez gainezka irtendako

konkistadore harroak

nora doaz balea zaharrez inguraturiko

hondartza lehorrerantz ez bada

txanpon batzugatik
(guerra florida)

Baso hurbilenari kantari

        Barnetik atera ezin dudan aingerua

        Hondakinen mamietan

                            Bart e Nicola eskailburuan

                            Tarta apurrak eskuetan

        Hamar minutu besterik ez eta

        Azteken irrifarrea duzu

        Mineral egosiz betea

        Inbasioz asea

        Hain alaia gurasoen gela

        Zurezko altzari berriekin

        Zenbat urte mila eskerretan

Potosi biluzi horretan

        Gailur lumatuetako sua leihoan

        Barrezka akuarela zurbilak

        Barrezka ilargiarrainak

        Emeki biluzten arratsa

focus niger

Gorde itzan faborez itsuon jolasak

Ttanttaka darizun zoriontasunean

Orainaren Estazio nimino honetan

Astiro pentsatzea Filmetan maitatzea

Da Kinkerrinean nabil Zubietan

Klarion hautsez seinalaturiko Esnebidearen

Hotsak hedatuz apenas ezer gehio

Kromatismo arrasto ttipiena

Gardantxilo izoztuarekin

Eskupean laztantzen dudalarik

Oportotara erori zaizkigun

Kakarraldoak biltzea

Bezain maitea zain dagoenekoz

Errebista paperetan bildutako

Serraila bilatzea

Urruntasunaren bestaldeko isladan

Eldoradoko ateak        Birtristurak

goiz galduak

Bourbon kolorez bustitako kupuletatik

Erakutsi ziguten egunsenti ileluzea

Botafumeiro bete herdoilez

Bazter batean nanuz inguraturiko umeak

Kriseiluak txikitzen zituzten harrika

Argi ezpal meheak erakutsiz

Bestean odoldutako izara bat genekusan

Usaluma urratuak ezer gehiago apika

Ez zen besterik gordetzerik

Ogizaleak doberman hilak

Biltzen hasi ziren zelofan urdinetan

mintza gaitezen birtuteaz

Mintza gaitezen birtuteaz.

Izan nahi eta izan ginenaz.

Ala, dena ahantziz, inguratzen gaituzten

pareta zurbil hauek jasotako

zoriontasun guziaz.

Posible da eszenario bera izatea.

Bizirik bait dirau oraindio

mendebaleko ilargi haitziratsuak.

Mintza gaitezen sagastiaz,

betikotasunaren sagarraren garraz,

suz harrotutako lurralde oparoaz.

Aguro, bagaramatza eta.

izan

Zer ginen. Zer izanen garen.

Galderak, hordiunetan barreiaturik,

Espaloi gautuetan esnatzen dira.

Baina jainkoek ez dugu letzerik ahal.

Eta halare, arratsero,

Ekiaren dekadentziaz mendiratzen gara

Otaloreak behatzeko.

Eta ez dugu beste ezertan erreparatzen,

Pinportek, denborari otoizka,

Pixkana pixkanaka zabalduz

Ixiltasunean irensten gaituztenarte.

garai txarrak

Gogaiturik nago.

Gogaiturik egoteko garaia baita.

Ez dakit noiztik. Ez dakit noizarte.

Ahaztua dut. Lehen,

Posible zitzaidan gogoratzea,

Horrela baizegokigun.

Egungoa ez da haren hondarra besterik.

Alvaroren taberna. Rua ilun bat.

Errez esaten da.

Errez esan behar da.

ezaguera

Ezagutzen hasia naiz,

Eta aski da horrekin,

Lehen nintzena ez izatearekin.

Zer den ezagutza, zer jakinduria,

Zer bidaia, zer geroa,

Ezagutzen hasia naiz,

Eta iadanik

Ezina zait damutzea.

Etzait gehio axola

Greko zaharren itsasoa.

Etzaidala axola diot.

Azken finean irla,

Untzia, Hondartza,

Agurra, Ohantzea,

Aurrez ezagututako

Bidaiaren baitan dautza.

agerian jarri zaitut

Saiatzen naiz, baina bazoaz.

Alferrik zabiltza argia

zeureganatu nahiean.

Asko izan dira zure aurretik.

Agerian jarri zaitut,

eta ezagunak dituzte

elkarrekin iragandako egunak.

Demagun ez zarela zu izan.

Benetan ez zarela izan.

Ez zinake zoriontsuagoa izango.

Dena den, ez da hori bakarrik.

Ahalegin ttipi hauez gain,

beste zerbait ere baitago...

Alferrik zabiltza.

Ez da errorik hemen.

hitzegin dezagun

Fatua zer den diozu.

Begira eguna herioa deitzen,

Nola daramatzaten azken izpiek

Gerizpe zokoratuenak,

Soseguak betirako laztanduz,

Portuko aide xamurraren gisa.

Begira noia doan denbora bera ere.

Barku bat bezala,

Handia, Ixila, Prezisoa.

Galderaz betea.

bost lerroen zerrenda

Arrazoien zai musker blaituak koprezko arratoiak

Eskutari hordien amets lurrunduak

Borreroen ohantzetako zetazko izaren biloa

Ortzearen hazkazalek eraikitako bideen bihotzak

Marrubi erraldoien habiak ihintz eta engaino

203. gela

Plaia aldera doazen autoen koloreak

ditu gogoan egunsentiro

203garren gelako biajanteak

irrifarre eta muxu beltzak

maleta tipian tolesten

eguzkia granvietan erosia ikusi

ahuleziak jandakoen izenak

banan bana iltzatu arte

ehunera heltzeke seguraski

lanbroak konparazio txarrak

egin ditzake balkoian

putzua izpilu bat esaterako

azken finean zubietako brontzeak

laztantzeko (galerazirik dagoela

jakinik) emakume gizen baten

gorputzean

urrun itsasoaren maindirea

203garren gelan

urrezko gurdi majikoa

edozein dendetan eros daitekeen

bozeolari tipia besterik ez haiz

egunaren ispuluan barrena

noraezean gabarrak ordu lapurtuetan

ezin izan diagu atzo eskuartean gozaturiko

itsaso laranja hura uki usain

giltzapean zeukaten gorderik

pareta zartatuen etxean

zein tristeak garen batzutan

eta etzanda uzten haugu

horixketan ziutateko lanbropean

abiatzeko tenorea heltzen

adokinez bigundutako itsasadarrean

eta ikusiko gaituk apika

urrezko gurdi majikoetan urruntzen

hire ezpain gordinak eskuetan

in memoriam leopold b.

Bloom pote bat eskeini zenidan

Eta bera euliz betea

hamarretako expresoa

hamarretako expresoan

doaz mortu itzalak

—norberaren finituak—

berandu duzu langak ixteko

                      pitxin

gauaren mozkor ahaztuak dira

          bi hari mehe

ikus dezakezun guzia

          andeneko hitz txikituak

          behatz galduak

hari horietan sostengatutako

          hare erloju hautsiak

ni hiltzen naizenean tra la

elastiku blaitua

ça-va ça-va moteletan

zein epel den heriotza

koba ilunetako leihotik

zigarro muturrak zapaltzen ditut

untza gorpu hotzean lo

zain mikatzez saretzen

très bien

            sargori goritik

bakarti zubi lehertuei

keinuka

            (caronte ihesi)

batel ondoratuari

(dauphine xurian

très bien urrutiratzen

ibai bazterreko errautsak

                      harrotuz)

hitzik gabeko paper horiei begira

Aran ale asko jan ohi dut jauna kronista ezaguna

Izan nintzela gogoratu izan dudan bakoitzean

Badakizu nigan egon zirela Granadako ate eternoak

Nigan biribil Juan Sebastianen bidaiak

Are gehiago Dilubioaren papiro unibertsalak ere

Milaka maskara banatzen harri zurienean

Nigan enperadoreen bizitzak 9 hilabetez puztuak

Eta bart zure jardinean galdutako zaldieri beltzak

Zure larrosa horiak, katilutxoak txikitzen

Capo sentiberen arteko inbiriak nigan jauna

Hemezortzi bakardadez urkatutako oro

Eta sinbolisten antologia perfektuak

Nigan egon ziren jauna judu etsituen izarrak

Hollywoodeko goaporik asezinena

Loreleiren irrifarre faltsua ere

Ze kronista on izan nintekeen, baietz jauna

Errege eguneko arratsalde hartan

Perfezioz salto egin izan banu Bihotzen Zubitik

kamerinoko elkarrizketak

Eskuetan Argiak Eta Poemak

Eta Leotardo Horidun Makarenak

Teilatu Hegaletan Isekirik

Inozoen Begi Lauen Gisa

Zein Labainak Abenidetako Soinak

Zein Labanak Izena eta Papereztaturiko

Jainkoak Lapitz Gorriaren

Gartzela Eliptikoan

Zorretan Aukera Ditzagun Lainabeherak

Hortzakadaka Zauritutako Liburuan

Utzi Diot Hautsontziak Egiteari

Orain Leopardoa Atsegin Dut

Milaka Kolorez Jantzirik Laminetan

Eta Argizaria Bere Negarra

Ah Orrazten Ari Zara

Gozoa Eta Lasaitasunez Betea

hans sach.en kanta

Heriotz koadrikulatua so

Armiarma itsuen azken desio sutsuan

Desertuetako ezpain puztuak zartatuz

Urratuz soseguaren itzalak

Eta lekukorik gabe landuriko ditien inuntzia

Ez gaitun ezkutatu inon

Ez dinagu lorik eginen padura jelatuetan

Nurembergeko leizeetan jositako oihal goibelen

Muxupe eternoan apika

Azal gezaren daldarrak dastatzeke

Hondarrezko hasperen bila

Biribiltasun ozenenean

adaggio

kezkati zaudela dio egunak

gizen eta zizaraz betea

esku pitzatuen armonian

zergatik zaitut baina hain hurbil

betirako zaramatzan erretrato horian

murrailetako erliebeak egiaztatuz

ez dira egunen apopilo hilak baino

tximinietako kehetan

ilunabarrero ezkutuka datozenak

eztulka ari dira sukaldean

sar eta lasai hitzegin dezagun

bidaian ezagututako plaietako

gizon moreei buruz

zergatik daude hain urrun

kapelaz eta antioju italianoz

panteoi beltzetako bare erreak janez

sagar bat mantalean

beraiek bakarrik soma lezakete

gure alaitasuna mandioko

ohe deseginean saltoka

saltoka gabiltzala

hiltzen ari da pianoa jonas

ken iezaizkiozu esteak gainetik

gogoratzen zara tejeria gazteaz

duela 85 urte hil zuten

bi hamarreko besterik ez zituela

urruna desiatzearren

bai lehorra joan zitzaigula urtea

geza zen aidea eta horia eta

eternoa eta etsipenez oholeztatua

kanta ditzagun gure koplak

gatzagiz ihurtzitako notetan

jo jonas poisson jonas jo

itsas balada

ziraunak begiratuz doaz agian

herdoilez hordi

          ozkolpean ginenen ezpainak

gogoan dituzte lemazaina

pikea eta hausterrez estalitako

ailorbea zilarrezko eki tipiekin bat

horra harritxintxorrez jantzitako izaroa

haizkorarik hitsena itsasoaren ahoan

          loak lausoa lotuz

          legar barea edota barrika liz

unaren arnasa begi bakartzat

horra gizurdeen gaztelua

lumazurtzen erresuma

charlevillen horditurik

te deumaren aitzin notak rumetan itoaz

saint jacqueseko organista zitala

goizero bezala koruko irudiak irendu ondoren oro

neke birjinaz altxa eta urkatu egiten da gaur ere

alanbrezko ezpain dirdiratsuak kiosko antzuetan

nahigabe ia josten kausitzen elkar

pleyadeak enboteilatuz erretenak multiplikatuz

doazen bitartean gotikoki eta han

abailduriko farola hitsen gonapean

ainitz gezi zorrotzen zaztadak dzazt

lehertzen diren zelai berdezko espaloian

gernu loditan aise nabiga zezakeen

untzi mozkorraren alboan arthur

absenta botila hutsa biluzik datza

unibertsu erraldoi mazkala

morturik gotorrena ma fou suzanne

Baflearen Urte Internazionalaren hondarretan.

Biba Sanfermin.