MIREN AMURIZA

Pleibak

Liburu honen salneurria: 3 € + BEZ.

Ordainketa egiteko, edo liburu gehiago eskuratzeko:

http://susa-literatura.eus/ebook

© 2024 Miren Amuriza

© edizio honena: Susa

cc-by-sa Creative Commons Aitortu Partekatu

http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.eu

Lehen edizioa paperean: 2024ko azaroa

Edizio hau: 2024ko azaroa

Susa:

      317 posta kutxa / 20800 Zarautz

      Adoain Aita 92 / 31015 Iruñea

      Zubitalde 21 / 48195 Larrabetzu

           Telefonoa: 943 83 26 55

           Elektroposta: susalit@armiarma.eus

           Webgunea: http://susa-literatura.eus

I.

1.

Ez nuke jakingo hau guzti hau noiz hasi zen esaten. Gure bertsio infantilak ikusten ditut Arremiñeko osinera behor-hezurrak jaurtitzen; zu piloaren gainera esku bete lur-hauts isurtzen eta ni burezurra pinu-adar batean zintzilik uzten. Baina ez nuke jakingo esaten, ez noiz, ez zelan hasi zen.

      Egunen batean liburu bat idaztea pentsatzen baduzu, Morora jaitsi nintzen udatik hasi, zuzenean, aurkezpenekin eta mierdekin enrollatu barik. Eta ipini hamasei urte neuzkala eta kopilotu nindoala; inponenteagoa da kotxe zahar baten ez-maleteroan joan nintzela esatea baino. Ni, motxilen gainean, buruarekin sabaia ez jotzeko erdi makurtuta, Olabe ta Adri atzeko asientoan hanka-zabalik eta, aurrekoan, txoferra, esku batekin bolanteari eta bestearekin kopilotuaren jarlekuaren ordez zeraman oilo-kaiolari eusten. Baina zuk ipini aurrean nindoala. Eta gaua zela. Egun argitan gindoazen, baina gaua zela ipini. Eta bide bazterrean botata utzi nindutela. Hori egia da. Eta taxitik irten nintzenean seigarren mailatik aguantarazi zizkidaten txizalarri guztiak batera etorri zitzaizkidana ere bai.

      Imajinatu: ni sasitzan makurtuta txiza egiten, mutilak kotxea arrankatu eta aldatsean gora urruntzen; ni arineketan, ostiaputaka, eta arreba txikiari pultsuan irabazten uzten ari zaion zaparroaren nagusitasunarekin abiadura mantsotzen eurak. Baina hori ez daukazu ipini beharrik; ipini neuk harrapatu nituela. Ze, ordurako, usaintzen nuen eskapada hark nire fantasietako zeharkaldi iniziatikoaren antz handirik edukiko ez zuena, baina katarrak kortina-azalari lez heldu nion eta edozer jateko prest nindoan. Jan, jan esan nahi dut.

      Lauzpabost egunerako Rifera jaitsi eta hueva batzuk ekartzea zen asmoa; neuretzako lain gordetzea eta gainerakoak salduta diru apur bat egiten hastea hamazortzirekin etxetik joaten nintzenerako. Planazo bat zen; Marge Simpsonek Homerri quitanieves bat erosi zuenean lez begiratu zenidan kontatu nizunean, baina planazo bat zen, izan. Denok ez ginen, zu bezala, frantsesez berba egiten zen opor-lekuetara udaro joaten, guapa. Ni ez behintzat.

      Ni Erriojara edo Kantabriara iritsiko nintzen urrunen, amamari ta bere lagunei urtean behin txandala ta zapatilekin ibil zitezen Agrariak pagatzen zien eskurtsio haietakoren batean. Hotel Buenavista. Hostal Arnedillo. Pensión Las Palomas. Lantzean logela batean elkartzen ginen beste hiru andrarekin batera eta olgau baineran, esaten zidaten, zuk olgau baineran.

      Burua uretatik atera, eta ujuka entzuten ditut, lau esne-ontzi irakiten aparra gorantz datorkiela. Jakin egin nahi dut. Jakin. Jakin. Jakin. Eta atzamar punta bustiekin atea gehitxoago zabaltzea lortu dudanean, kokotsa bainuontziaren ertzera itsatsita geratu naiz Dragon Khanari begira: Karmen betzuengoa ta Mertxe, ohe oinean jesarrita elkarri Moscatoa zerbitzatzen, eta amama ta Pili, albo banatan. Horman, telebistatxo bat, eta telebistatxoan, Canal Pluseko peli porno nobentero bat, muteatuta; mendi baserrietako chica yeyeek txilioka altxatzen dituzte besoak zakil bat agertzen den bakoitzean, nik burua urperatzen dut.

      Eta, derrepente, hamabost urte neuzkan eta Chauenetik aurrera nindoan hiru farloperorekin: lokartu egin zara. Eta nik: zer? Lokartu egin zarela. Adri niri berbetan. Ni Olaberi begira. Olabe mugikor batetik bestera txartelak aldatzen.

      Umetan marrazten zenituen gizonte desproportzionatu haietako bat ematen zuen bere gorputz errektangularrarekin eta zenizero-buru karratuarekin, bekokian kristal horidun betaurreko batzuk eta besoan tribal talegero bat gainetik margotuta. Atea txulo jarri zait, esaten zuen, hatz koskorrak markatuta agertzen zen bakoitzean, armairuak ahotsa altxatu dit, hormak ez dit pasatzen utzi nahi izan. Ideia on bat ez zeukan kabroiak.

      Uda hartan ahuntz bat eduki zuen belodromoko arboladian lotuta eta puestoiarekin zeuden bakoitzean tentatzen zituen kuadrillakoak eskura zeukaten edozerekin atzetik eman ziezaioten. Ahuntzari. Baina leienda urbano bat zen. Zuretzat salbaje bat eta niretzat putoamoa pasaporte faltsuarekin Marruekosera atera ninduenetik; Bab Tazara iritsi ginenean, jeke bat balitz lez hartu zuten, joder. Berak eraman gintuen Jamiroren kasoploira, berak pasatu zidan lehenengo katxinba, berak seinalatu zizkidan egongela moduko hartako mahai baxuaren gainean, hori hatxisa, hori koka, hori Bollicau bat.

      Orain, pentsatzen dut, eta esaten dut: puta lerda. Ze ailegatu ta batera pagarazi zizkiguten erostera gindoazena, gehi etxean geunden bitartean jan, edan eta erretzekoak, eta gero erdi botata utzi zituzten diruak; begien aurrean dauzkat nire aurrezkiak, nire aurrezki guztiak, madalena-paper tximurren antzean alfonbra ertzera jausita.

      Zuri gustatuko litzaizukeen detaile klasea da hori, madalena-paperarena. Libururako, esan nahi dut. Hori, eta falta izan nintzen egunetan Agarreko sukaldean egon zen tentsio goenkaleskoa. Beda zutunik, Largo jesarrita, Beda Largori ilea tintatzen: eta sekuestrau badabe? Zerak eukiko dau ha sekuestraute! Largo paparrean zeuzkan toalla puntei atzamarrekin eutsita idiak askara lez burua jaisten, eta Largori garondoa orrazi bustiarekin pasatzen Beda: eta kotxiaz baztarra jota badau? Listinean Durangoko komisariako telefonoa topatzen Beda eta Bedari joan nintzen bidetik etorriko nintzela esaten Largo. Begiak amoniakoarekin odol-gorrituta ikusten dut amama, lokietatik tinta dariola ikusten dut aittitte. Beda ta Largo. Largo ta Beda. Nire umezaroko bariku-zapatu-domekak, uztailak eta abuztuak.

      Nik abisatu nien kanpora nindoala egun batzuetarako. Baina ez zizuten baimenik eman, esango zenidake. Baina abisatu nien.

2.

Kontua da ez nengoela amamak sumatzen zuen moduan kotxearekin bazterra jota, ez oraindik; izen inpronuntziablea zeukan errekondo batean etzanda nengoen Adrirekin, bera tripaz gora eta buruz behera ni, eguzkitan sikatzen ginen bitartean elkarri dedoak eta pajak egiten. Egiten edo. Ze Olabe zelatan geneukan uretatik eta ni ez nintzen korritzen: esaiozu ez begiratzeko, ostia. Baina Adrik berera jarraitzen zuen, eta nik… Zer nahi duzu esatea.

      Gaur da eguna, Adriri buruz berbarik egin ezinik jarraitzen dudana, ze, egitekotan, zurekin egingo nuke eta zuk agurtu ere justu-justuan egiten nauzu. Baina, niri, gurutzatzen garen bakoitzean egiten dit salto pilotu automatikoak eta zu ta bion artekoak VHS bat errebobinatzen ari banintz bezala ikusten hasten naiz, abiadura bizkortuta eta irudiak zerrenda zurizka batekin erdibituta: ni pinu-adarretik garezurra kentzen eta lur-hautsa, behetik gora, zure eskura itzultzen; behor-hezurrak airean, osinetik gure besoetara eta gure besoetatik Largoren tratorera; zu ta ni tratorera bizkarrez igotzen eta Largo pinadietan behera atzeraka gidatzen, Largo Agarreko tejabanaren aurrean aparkatzen; bizkarrez jaitsi gara erremolketik eta bizkarrez ari gara eskuetara hegadan datozkigun saihetsak eta bertebrak atartera banan-banan eramaten.

      PAUSE. Oinetan dauzkagun gorpuzkiei begira geratu gara: ez dakigu atal bakoitza nongoa den; ez gara ados jartzen. Zuk Gadget inspektorearenak egiten jarraitu nahi duzu Largok etxepeko zelaitik desenterratu duen hezur piloarekin, eta nik bota egin nahi ditut ja.

      Ni beti izan naiz gauzak berotan egitekoa, pin, pan, toma lacasitos.

      Niri ematen didazu kilo erdi hueva eta birritan pentsatu barik irensten dizut lau-bost jogurrekin. Nik ikusten ditut Adri ta Olabe mahai gainean dauden tiroen hondarrak hatz puntarekin batzen eta miazten, eta esaten diet: baietz zuek utzitakoak ere jan. Niri esaten didate ez daukazu potrorik, eta seigarren jogurra zabaltzen dut; hozkailuko gorengo arasetara justu-justuan ailegatzen nintzenean ere, binaka astintzen nituen Yoplaitak azpian zuloa eginda tragoan edateko. Zer uste duzue.

      Zuk ez. Zuk koilararekin jaten zenituen eta zuzendu egiten ninduzun jogur de natural esaten nuenean; ez dator harira, baina niri akorduan geratzen zaidan detaile klasea zein den jakin dezazun. Ze, nik jakin nahi dudana da, txakurradak kolkoa bete hatxisekin harrapatu izan banindu, zer egingo zenuen. Ala jaustear egon den bakarra zeu izan zarela pentsatzen duzu oraindik?

      Demagun Tarifatik gora gentozela autobusean eta geldialdi bat egin genuela. Demagun ezin izan niola kakalarriari eutsi. Demagun sujetadorean gordeta nekartzala komunzulotik berreskuratutako arrautzak. Demagun pikoletoak sartzen direla busean. Pastor holandes batekin, demagun. Autobusetik jaitsarazi eta katxeatu egiten nautela. Komisariara naramatela. Zer egingo zenuen, pegatak nire jetoarekin? JONE ETXERA. Ala pintadak gure portalean gamelu baten siluetarekin? Esan. Ze ez daukat batere argi.

      Horrexegatik errebobinatzen ditut etengabe gure joan-etorriak, gaurtik eta basoan pinu bolak batzen ibiltzen ginen arratsaldeetara arte: batzuetan, behorraren kaskezurrari egin nion lez, atzamarrak begi-begietatik sartuko nizkizukeelako eta, besteetan, errudun sentitzen naizelako. Baina, batez ere, hau guzti hau buruan kabitzen ez zaidalako, joder, elkar bistaz bakarrik ezagutuko bagenu bezala gurutzatze hau;  maitegorroto genuen Barbiari lez bata besteari burugaina zuritu arte ileak astiro ta amorruz arrankatzen aritu behar hau. Eta, onen-onena, agurtu ere ez egitea litzatekeela pentsatzen dut. Baina, era berean, gutxien uste dudanean konbertsazioa emango didazula iruditzen zait askotan: oposizioak atera ditut eta Ermuko institutuan eman didate plaza. Eta nik: ah, bai? Eta zuk: bai. Eta nik: zorionak. Eta zuk: zeu non zabiltza, ba? Eta nik: ETBra bueltatu naiz, ebentual, baina nahiko ondo. Konbertsazio klase hori, Polly. Ze, zu ta biok, zu ta biok gara, koño. Edo, behintzat, izan ginen. Ez?

      Esan nahi dut, zuk neure zenbakia zenekiela buruz gurasoenaz eta zure izekoren batenaz gain, eta nik zeurea edukitzen nuela beti azkenengo hiru deien artean; zuk neuri deitu zenidan hilekoa lehenengoz jaitsi zitzaizunean eta nik zeuri deitu nizun, Marruekostik bueltan, etxeko sarraila aldatuta topatu nuenean: baserrira bidaliko nauela esan dit amak, eta nik, ez flipatzeko. Eta amak flipatu neuk egingo dudala zentzatzen ez banaiz. Eta nik, eskerrik asko, etxetik botatzeak mogolloia lagunduko dit. Eta amak, ja ez dakiela nirekin zer egin. Eta nik, abortatzea eduki zuela. Eta amak, ba, igual baietz. Eta ni komunean itxita, pitbula katu bustiari lez ateosteko albornozari haginka, eta ama nire putoi arropa ta zirtziluekin betetako maleta zahar bi kotxean kargatu eta Andikoara igotzen.

      Putoi arropa ta zirtziluena amaren esakera da, ez nirea.

      Edukiko zenukeela gurekin liburu bat idazteko lain, Polly Pocket: txaleteko bizilaguntxoa baserriko espezimenen digieboluzioak errelatatzen. Zuri asko gustatuko litzaizukeen argazki bat ere akordatu zait portadarako: amak hogeita lau urte dauzka eta Oliver y Benjiko Oliver ematen du peskaderiako kamiseta zuriarekin besoak luzatuta baloiari eusten. Baloia neu naiz, urte ta erdi elektrikorekin, belarrietatik helduta daukadan txerri beltzaran baten bizkarrean eserita.

      Zeuk galtzen duzu.

3.

Eta ni, noiz agertuko naiz? esango duzu. Zu Antzar Egunean, Polly, kamino jeneraleko Bizkaibusaren markesinan: hiru Marialuisa sonbrillekin, hamakekin eta Veranoskiko hondartza zakuekin eguzki galdatan eserita, Irati Barrainkuaren kuadrillako neskak elkarri aurpegian krema ematen, eta ni, bien bitartean, Titanic-eko sotoetako irlandesak salbamendu-txalupetara sartzeko ilara egiten baino tentsoago. Ni kokota luzatuta. Ni autobusa noiz etorriko. Ni zure zain.

      Urduritu egiten ninduen zure gurasoek zu entregatzeko zeukaten moduak. Asko. Kotxean ekartzen zintuzten bus geltokiraino, eta zuzen idazteko plantilla marratuak folioaren azpitik erretiratzen genituenean lez erretiratzen ziren zure hankapetik. Eta zu, errenkadatxo haien gainean zeure burua garbira pasatuta bezala agertzen zinen beti: kamiseta zuria, bakero piratak eta mendiko Salomonak, buztinezko arrano beltza zintzurrean, frekilloa erregelarekin zuzenduta eta azpimarragailu fuksiarekin zentrimetro bete kulero mokor gainetxoan markatuta: ze guapa zatozen, kapulla. Eta zu lotsatu.

      Ni tintak korrituta ibiltzekoagoa nintzen: sujetadorearen silikonazko tirante mierder haiek erdi zintzilik eta praka-kanpaien barrenak neure Art botekin, edo zuekoekin, edo sandaliekin zapaltzen-zapaltzen beti.

      Aurreikustekoa zen.

      Zazpi ta zortzi urte dauzkagu laurogeita hamarretako abuztu diafano batean: zuk 101 Dalmaten bisera bat eta BBKko berde zatar bat nik. Agarreko atarteko piper txorizeroen azpian hanka-zabalik eserita gaude, koilara ta guzti konjelatutako petisuis banari zupaka. Askara altxatu naiz, txapela erantzi, urez bete eta mihia kokotseraino ateraz jantzi dut burutik behera. Txakurkume eszitatu bat naiz. Berbak falta zaizkit. Eta korrokada bat eskaini dizut. Zuk irribarre egin didazu eta, izozkia amaitu duzunean, esku batekin koilara askan hondoratu eta bestearekin ur apur bat hartu duzu zeure txori-musua garbitzeko: nik ez dut bisera bustiko, esan didazu, marrazkiak borratuko zaizkio.

      Handik hamar urtera guztiz sikatzeke nengoen oraindik, Polly.

      Txikle mamurtu bat banintz lez ikusten dut neure burua markesinari itsatsita eta esku nerabe bat, zurea, nire gomazko azalari tiraka: noiz arte geratuko zara Agarren? Ez dakit. Hilabete, bi, hiru… segun. Segun, zer. Segun amari txinada noiz pasatzen zaion. Imajinatuko zenuen zerbait. Bronka edukiko genuena, banekien, baina, ostia, etxetik bota nau. Ja, bai. Kaletarrek ostiko-txakurrei egiten dietena: gogaitzen direnean basoaren tripazuloan utzi eta fin. Esajeratu hori. Esajeratua, zu. Eta zure aitak jarri zizun tortillapatata taperra, txita batek baino gutxiago jaten zenuen-da. Nik azeituna bokadillo bat eta poltsa bete bollozko palmerita neramatzan. Aitaren tortilla vs azeitunak eta palmeritak; aurkitu zazpi diferentziak.

      Total, agertu zela Bizkaibusa halakoren batean, eta petatuta zetorrela, eta geratu ere ez zela egin. Goazen dedoan, tia. Baina zuk, ezetz. Baietz ba, biok atzean. Ezetz esan dizut. Edo zu atzean eta ni kopilotu, begira… Eta poltsikoan erabiltzen nuen Arrate Racing-eko labanatxo kustomizatua erakutsi nizun. Flipada bat. Ni. Labana ez zen hainbesterako.

      Adriri ostu nion. Hondartzatik bueltan nentorren batean autoan hartu ninduen gizonak titiak sobatu zizkidan eta esan nuen: nunca mais. Ez naiz kabroiaren aurpegiarekin akordatzen; ezkon-eraztuna zeukan eta Benito Lertxundi entzuten zihoan, hori gogoan daukat. Eta euskalduna-bada-majoa-izango-da pentsatu nuela. Ze idiota nintzen, tio. Baina zolia ere bai, eta haginka egin nion besoan. Azkenean Trabakun utzi ninduen eta oinez etorri nintzen Berrizeraino.

      Hori ez zenidan kontatu, esango zenidake. Ez. Ba uste nuen dena kontatzen zenidala. Dena ez, Polly. Nik ez.

4.

Trabakukoa, adibidez, zuri fobia mota berri bat aurrezteagatik baino, neugatik ezkutatu nizun; ez zintudan kotxe batera sekula gehiago sarraraziko bestela. Eta heltzen da Antzar Eguna, eta Bizkaibusa gainezka dator, eta zer egin behar dugu, goiza galdu hurrengoaren zain? Ba ez. Egin behar dugu dedoan joan. Eta ez hasi orain derrigortu egin zintudala eta hau ta hori esaten, ze nik ez nizun garondoan pistolarik ipini eta zuk ez zenuen ezetzik esan Iurretako lau zaparro ForFi mailatu batekin geratu zitzaizkigunean.

      Eta, han goaz, txoferraren atzean ni eta nire altzoan zu; zure bizkarrezurreko ornoek koloretako pultsera-bolak ematen dute nikiaren azpian biribil-biribil markatuta. Korapilo bat goian, korapilo bat behean, eta zortzi urte dauzkagu berriz ere: salduko ditugu bidegurutzean? Pultsera bat, 100pta. Pultsera + kollarra, 200pta. Kartoizko esne kaja batekin eginiko kartela hartuta bide erdian ni eta bazterrean belaunikatuta txanponak brillanteenetik ugerrenera ordenatzen zu. Laurehun pezeta, bostehun, seiehun eta nire altzoan eserita zoaz ForFi mailatu batean. Zelan amaituko genuen jakin izan banu zazt egingo nizun garondoan, zulotxotik hariari tiratu eta hezur-bolatxoak klan, klan, klan lurrera jausi ahala zu deskonposatzen ikusteko. Baina ez nekien.

      Eta goizeko hamaiketan Lekeitiora iritsi ginenean, barraketara joatea baino ez nuen nahi: Saltamontesean igo eta astindu nintzala kokzixa brintzatu eta giltzurrunak zainetatik desitsatsi arte. A ella le gusta la gasolina, dame más gasolina. Argi diskotekeroak. Autotxokeak. Tonbola. Gofreekin eta patata frijituekin enpatxatuta ohe elastikoetan goia edo behea jo arte saltatzea, kotxe bitarte txizeztaturen batean elkarri ileak zelan-halan eutsiaz gonbitoka amaitzeko. Eta bizitza, gero.

      Tia, ez dauzkagu zortzi urte. Eta nik: berdin dit. Tia, goazen txosnetara. Baina nik nahiago nuen litroak zeuzkaten ezagunen batzuekin akoplatzea; sekula ez dut lagun berririk egin zumopiñak edanda. Baina zu beti izan zara oso konbintzentea eta putibuelta bat egingo genuela-ta eraman ninduzun azkenean: ea nor dabilen pasatuko gara, tragorik eskatu barik, Segikotik eta IAkotik. Eta kalimotxo bat atera zenidan. Puñetera hori; bazenekien segundo erdian disparatuko nintzena eta litroak ahaztuko zitzaizkidana. Eta litroekin Agarre. Eta institutua. Eta neure amaren izena.

      Total, konturatzerako, eskuan lau-bosgarren katxia eta ezpainetan piti bi hartuta nenbilela, abestiren bati estribilloan buztanetik noiz helduko: estasasus tado, tu vida vaene llo. Begiak ixten. Zabaltzen. Ondarruko tipa bati tipa bat zelako muerdotzat hartzen ez genituen muerdoak ematen. Eta lantzean behin zugana arrimatzen ziren txandan-txandako Son Gohanak zelatatzen: paparrean preso baten pegata zeraman preso baten argazkia kamisetan zeukan presogaia ta zu, fruta bigunezko jende masa fermentatuaren erdian, Goi Gerlariarenak egiten: peroalguien debe tirardel gat eta! eta! e tae taeta! Harik eta, nahi ez zenuela, musturrak jan zizkizun arte. Zizkizuen. Zuri eta adin guztietako zure zu ingenuo bakoitzari, Matilda Wormwoodetik Lizzie McGuirera. Eta sinets iezadazu, oraintxe ere, hiena baten moduan jarriko nintzatekeena haietako edozeini ilean txikle bat pegatuko baliote: ei, baboso de mierda! Niri diostazu? Zuri, bai! Zer. Uzteko nire laguna bakean! Bueno, bueno… trankil, e? Trankil zure amama!

      Pijama hutsean sartuko nintzateke oraindik ere ordu txikietan suak hartutako pinadietara, hamasei urtera arteko zu-kume den-denen bila.

      Hondartzan ikusten dudan haren bila, for exampol: eskuak belaunburuetan dituela dago, toallan jarrita, bainujantziaren gainetik gerezidun kamiseta bat eta aurpegia ta besoak kremaz zurituta; lastozko kapela bat, kristala gorantz altxatzen zaien eguzkitako betaurreko biribiltxoak. Negarrari eutsi ezinik dago, nik bere Nenucoa, paipoan etzanda eta hareaz kokotseraino estalita, kordeletik tiraka uretarantz daramadan bitartean.

      Eta hamasei urtera arteko zu-kume denek ere jakingo lukete egundo minik egingo ez niekeena. Min irrebertsiblerik ez behintzat. Nahita ez behintzat.

      Haiek menbrillo lata batean gordeta edukiko lituzkete Antzar Egun hartan erabili ta botatzeko kamerarekin ateratako argazkiak: zu mahoizko neska biren artean Mariete txupito bana airean duzuela; ni farola bati helduta go-go plantak egiten; mihiarekin sudur punta ukitu nahian ni eta nire sorbalden gainean besoak luzatuta zu: Verano Mix 2005. Edo preadoleszentzian zure logelan entseatzen genituen mozkorren estreinaldi bira. Harik eta biharamunean aurkezpena geneukala, eta autobusa hartzera joan behar genuela, eta ez-dakit-zer-badakit-zer hasi zintzaizkidan arte.

      Nik beti itxarongo nuke beste kanta bat gehiago.

      Zuk ez.

      Eta, hala ere, burutik pasatu ere ez zitzaigun egingo zu zeure kontura joan zintezkeenik ni neure kontura geratzeko. Keba. Arratoi-txakur pareak zapatila zaharrari tiraka lez, elkar arrastatu guran jarraituko genuen gautu arte. Nik monederoa galduko nuen eta zuk autobusa. Zuk aitari deituko zenion bila etor zekigun eta nik barrako mutilari azkenengo katxia ateratzeko. Ordaindu, zeuk egingo zenuen: sinpa tabernetan, tia, ez txosnetan! Eta amore eman nik: benga, baina joan baino lehen bota egin nahi dut. Eta bagoaz geltokirantz, eta esku bat hormara, eta bestea ahora, eta esan gauza higuingarriak diostazu. Zure osabaren bizkarreko granoak. Harrak katu atropellatu baten tripak jaten. Mokordo bat tabernako komuneko lababoan.

      Amaitutakoan, pultsera-kutxako pezetarik garestienak balira lez atera zenituen klinexak poltsikotik eta hatz puntak sikatuaz eseri ginen bide bazterrean: nahi duzu palmerita bat? Paparreko pegatak kontuz-kontuz askatu eta poltsan erabiltzen zenuen blok de notasean itsatsi zenituen zuk, nik galtza-barrenetatik kristal brintzak kentzen nituen bitartean: nazka puta, belaunetaraino pringatu zaizkit. Zu aitaren kotxea ikusi orduko zutitu zinen eta kobrak egiten irakatsi behar nizula esan nizun nik. Zer? Kobrak egiten ikasi behar duzula. Aitak ikusiko zaitu, altxa zaitez. Baina nik ez dut etxera joan nahi, tio.

      Nik etxetik aldegin nahi nuen.

5.

Edo hil.

      Hurrengo goizean hilda egotea desiratu nuen Agarren itzartu nintzenean. Ager nadila forentseen argazkietan orain nagoen modu-moduan, pentsatu nuen; ezpainak kalimotxoarekin belztuta, kokotean txupoi bat eta soinean atzoko arropak ditudala, besoak paparrean gurutzatuta eta erdiko hatz biak aterata. Fak yu.

      Neure suge-narruei prakekin batera oinetakoen gainera tolesean jausten utzi nielako oroipena eta, sukaldera niki hutsean sartu nintzenean, itzarrik nengoen ala ez bereizi ezin nuelako sentsazio deskontzertante hura. Istripu ostekoaren antz-antzekoa. Piiii metaliko bat belarrietatik lokietara. Arrate irratia, euskal sintonia. Argitasun min bat harraskaren gaineko leihotik barrurantz, markotik zintzilikatutako plastiko gardenezko ur-poltsatxoetan zehar. Txapa kontran ikusten nuen Beda, armairutik berakatz atal bat ateratzen, berakatz atal bat zuritzen, berakatz atal bat jaten: noiztik zauz hor, ume? Jarri zaittez, kafitesnie ipinikotsut.

      Ni mahaiburuan eseri eta begiak igurzten hamabost, hamabi, bederatzi urte logurarekin eta Beda colacaua duralexezko baso batetik bestera behin da berriz isurtzen: hotzittuko da, diost. Tia Milak Cambrilsetik ekarritako kamiseta handi bat daramat likrazko mini-kulote horizka batzuen gainetik, eta Bedak tortillarako frijitutako patatak ematen dizkit arrautza gordinetan bigunduta. Koilarakadaka. Ekarri kutxillo txikijje ta gatz potue esaten dit, orture goiez. Eta sudurreraino heltzen zaidan tomate-landare baten parean jartzen nau: elejidu bat, ume. Ale bana hartu, ebaki bi egin, gatz tanta bat ipini eta aho-zapore eferbeszente hura, Polly. Neskato hura, dozenerdi urte geroago, bekokia mahai gainean duela berbarik egin ezinda. Jaixu zozer, ume. Baina  nik hil egin nahi nuen. Hamarretan dekozue presentaziñue, ezba? Neuk eruengo zaittut, dutxau zaittez. Esan, ba, zozer, ume. Ala gortu ein gara?

      Ez dakit ez eskailerak zelan igo nituen, ez arropaz zelan aldatu nintzen, baina atzera bueltan etorri nintzenerako hantxe zeuden biak: limoiondoaren azpian zaunkaka Enbra, eta Seat Marbella urdinaren bolantean erlojuari begira Beda: ia, ba, ume! Bi-hiru balde kalaz beterik maleteroan, tenazak eta gomazko guanteak. Atzeko asientoa toalla zahar batekin estalita, lore-zurtoinak sartzeko esponja-trontzo lizunduak gainean eta Insalus botila hutsak azpian. Kopilotuarenean, ni, oinetan poltsakada kandela neramala: kontuz, zapaldu barik, elixarakuek die ta. Beda etxeko zapatilekin gidatzen eta bideko zulo guztiak jaten: botaka ein biher bozu, esan, e? Entzun dozu, ume? Eta ni begiak ixten.

      Akordu-akorduan daukat amama, nire paparraren gainetik besoa luzatzen eta bentanilla jaisten;  haizetxoa bentanillatik sartzen; ni begiak are estuago ixten. Komisariako atean lez, Polly, Bedaren tristura biblikoa ez ikusteko begiak segundo batzuez itxi nituenean lez. Baina zuk hori ez dakizu.

6.

Esan gabe doa kurtsoa errepikatzeak grazia putarik egiten ez zidana. Ordura arteko nire klasekideak Durangoko institutura edo zikloetara pasatu berri zeuden eta nik 4. mailan jarraitzen nuen, Berrizen eta zuekin. Ni hamasei betetzear nengoela, alegia, eta zuek hamalauak gainditzen oraindik. Motibazioa zero. Baina porrot eskolartzat nindukaten irakasleei arrazoia emateko gogorik ere ez neukan; behin baino gehiagotan pasatu izan zait burutik unibertsitateko titulua fotokopiatu eta laukoak jartzen zizkidaten funtzionario ondobizi haiei guztiei neuk eskuz dedikatuta eramatea. Ze, ni berbalduna, eta despistatua, eta nahi duzuen guztia izango naiz, baina tonta ez. Ni tonta ez nintzen. Gertatzen dena da ez nuela inor gainean edukitzen etxerako lanak egiten edo flexoarekin intsektuak eta boligrafo tapak erretzen ari ote nintzen kontrolatzeko. Eta deszentratu egin nintzela. Beak botak ditu. Bota Bobi da. Bobi boboa da.

      Baina agertu nintzen aurkezpenera. Berandu, eta azkenengo ilaran esertzeko, baina agertu egin nintzen: ondo hasi gara, Unzueta… Maribe Irigoras nire mahaiaren gainean kalendario bat uzten; metro t’erdi malaostia metxa platinoak egin berri, orkatiletarainoko lepoko hortera baten barruan konprimatuta. Eseri ganoraz, Unzueta, tanga agerian daukazu, Unzueta, iritsiko ote zara ekainera, Unzueta. Motorrean iritsiko naiz, majadera, besape batean Lengua Castellanako liburuak eta bestean gasolina bidoia daramatzadala. Queremos pan, queremos vino, queremos a Maribe colgada de un pino. Han zebilen, mahairik mahai, galleta lata huts bat eskuetan zerabilela: idatzi izen bana eta bota papertxoak hona, serio, mesedez, aukeratzen duzuen ikaskideak urte osoan ordezkatuko zaituzte eta ez dut uste ez Shakira, ez Bin Laden delegatuen bileretara etorriko direnik ikasbidaiarako kamiseten prezioak negoziatzera...

      Gehienok zeu proposatu zintugun, noski, zu ta zure Bertatik Bertarako kazetari-hizkera hura. Parlamenturako hautatu izan bazintuzte lez kargu-hartuko zenuen, Parlamenturako hautatu izan bazintuzte lez borrokatuko zinen Euskararen Egunean Korrikako dokumental totxo hura jar ziezaguten eta Parlamenturako hautatu izan bazintuzte lez aurpegiratuko zenidan, of cours, urriaren hamabian eta abenduaren seian Herri Eskoletara joan beharrean ohean geratu izana. Ni hori guzti hori baino sinpleagoa nintzen, Polly; nik gauza tangibleak maite nituen eta euskara, ba, sinmas. Baina Agarren ia ez dakite erdaraz, esango didazu. Eta egia da; nik, umetan, Disneyko pelikuletako azentu latinoa imitatzen nuen inguruan entzuten nuen erdara bakarra huraxe zelako, eta, bien bitartean, amak total lotsarazten ninduen etxekookin ez beste guztiekin erdaraz egiten zuenean. Baina ez nuke jakingo esaten justu horregatik zen, erdaraz de puto culo hitz egiten zuelako, edo amaz orokorrean lotsatzen nintzelako.

      Eskerrak zeu zinduzkadana, nire Marge, nire Vilma, nire Chichi ahalguztiduna, ikasketaburua ostikoz jota etzanarazi ondoren, frekilloari putz txiki bat egin eta, hartarakoxe ez beste ezertarako jaio izan ez bazina lez, katilukada fideoa mahai gainean jartzen zenidana. Edo Oreo pakete bat. Edo apunte txukun batzuk. Niri eta sei urte zenituenetik ondoan eserarazi zizkizuten errepikatzaile guztiei: zuk ama onberarenak egiten ikasiko zenuen gure partez amaitzeko eskatzen genizkizun ariketa guztiak txintik esan barik eginda, eta guk geure buruarengan geneukan konfiantza apurra galduko genuen zure aldean zeinen moldakaitzak ginen egunero-egunero ikusita. Putada bat. Guretzat. Zuretzat. Denontzat.

      Egon zen, hala ere, biok biotara garaiezinak izan gintezkeela sentitu genuen aldikadatxo bat, iraungo zuena… zenbat? Urria, azaroa, abendura arte? Zu, Agarreko sukaldean, kalendario orri zahar baten atzealdean irregular verbsak idazten nik biharamunerako buruz ikas nitzan eta ni, instiko komunetan, zugatik txarto-esaka entzun nituen klasekide bi atearen bestaldetik mehatxatzen: txupapollas batzuk zaretela zabal dadin nahi duzue, e? Hori nahi duzue?

      Esan dizut, Polly, den-dena ere ez nizun kontatzen. Beti ez.

      Delegatu proposatzen zintuzten guztiek ez zintuztela miresmenagatik bozkatzen, alegia, zure bizkar barre egiteko baino. Sendo gainera. Idatzi zenuen ba gutun bat zuzendaritzara, atsedenaldietan mutilak futbolean paparra bistan ari ziren bitartean, neskok kamiseta barik eguzkia hartzen zergatik egon ezin ote ginen galdetuz? Akordatzen zara? Zelan zure narruzko estutxetxoan titi jigante batzuk pintatu zizkizuten handik egun batzuetara? Ba ez ziren mutilak izan.

7.

Patioko futbol zelaiaren kantoi batean ikusten zaitut zure aldrako lehoi-emeekin argitarantz etzanda, belarriak makur, begiak itxita eta kokotsak elkarren bizkar gainetan enkajatuta dituzuela. Ni Adriren eskuterraren atzealdean noa, burua zuenganantz jiratuta urruntzen-urruntzen. Geroago ta txikiago ikusten zaituztet. Zaitut. Nora nahi duzu? diost Adrik. Eta nik: belodromora. Belodromora nahi dut, pistaren barrualdeko alderdirik inklinatuenean belaun-toles eseri eta geure adoleszentzia desbordanteei behatz potoloen puntekin doi-doi eusten diegun bitartean porroak erretzera.

      Berrizko belodromoarekin pasatzen da, eduki dezakeena baino kotxe handiagoa edo karuagoa daukan jendearekin pasatzen dena: ikusten duzula eta esaten duzula, baina nora zoaz horrekin. Baina, derrepente, Torre Gemeletako atentatua gertatzen da irail batean eta handik astebetera ejerzituko soldaduak agertzen dira aproba militarrak egitera: ikusi dituzu? galdetzen nizun. Nik bai. Nik bai. Nik bai. Nik ehundik gora. Nik metrailetekin. Nik rotbailerrekin. Pesadillas, capítulo uno: ni zuri Hirugarren Gerra Mundiala zetorrela sinetsarazten eta zu, hamaika urte mandorekin, amarekin lotaratzen. Pesadillas, capítulo ciento uno: zu hamabost-hamasei urterekin berriz ere amarekin lo egiten hasita, eta ni zure Sejiko lagunak eskuburdinekin zelan zeramatzaten Teleberrian ikusten. Seji ez, tia, Segi da. Badakit. Orduan zergatik esaten duzu horrela. Brometan nabilelako. Ba ni ez.

      Horiek geroagoko kontuak dira, baina. Orain belodromokoak; orain Adrik hurrengo zapaturako planik ba ote neukan galdetu zidanekoa. Motorra hartu eta ihes egingo dugu, esan ziezadakeen, Gandiara, Saloura, Peñiscolara, nora nahi duzu? Trapi batzuk egingo ditugu lana topatu bitartean, eta gero, bizi. Baina keba. Elorrioko jaietara joatea proposatu zidan eta nik ez dakit zer esango nion; ez nekiela irtengo nintzen ala ez, etxean borde jarri zitzaizkidala eta raiatuta nenbilela. Zer ba? galde ziezadakeen, zer duzu? Baina ez zidan galdetu: Bab Tazatik Chauenera rally bat egitea guapisimoa zatekeela otu zitzaion, justu orduantxe, eta onomatopeiak egiten hasi zitzaidan besoak luzatuta eta kokota plegatuta; ume-potolo-ohi bat Eskalestri imajinarioaren gainean.

      Hiru anaiatan gazteena zen. Ostiatuena ere bai, eskola utzi eta bizikletari ta speedari emanda Mikel Goñiren antzak hartzen hasi zen arte; frontoiko gradetan begiak oker-oker eginda eta eskuarekin gomazko pilotatxo bat estutzen amaituko zuela esaten zidan Largok, baina nik horrelakorik ez nuen entzuten. Nik Vamos a la NON con un bocata de jamón. Eta fosforeszentziak, fosforeszentziak, fosforeszentziak.

      Aboroko gasolineran egiten zuen lan liatzen hasi ginenean eta, badakit zer uste duzun, baina gustatzen zitzaidan. Eta bere habitata ere bai. Batez ere, hori: mutilekin ibiltzea, eta mutilen laguna izatea, eta mutilek elkarri kontatzen ez zizkioten gauzak neuri kontatzen zizkidatela pentsatzea. Ilusio optiko hori. Gero, egia da, neure onetik ere askotan ateratzen ninduela. Esan nahi dut, dena delakoagatik kableren bat kruzatzen bazitzaidan, botata ere edonoiz uzten nuela. Belodromoko egun hartan, adibidez: nora zoaz? Etxera. Agarrera? Zer inporta dizu zuri. Igoko zaitut. Ez. Baina 50° daude. Berdin zait.

      Benetan zitzaidan berdin, tia. Zirku bat. Konjelatuen kamioia. Jehovaren testiguak. Pasatzen zen lehenengoarekin joango nintzen. Egun hartan joan izan banintz, zuk orain ez nindukezu ignoratuko beharbada. Eta Adrik onik jarraituko luke. Eta ni ez nintzaizuke hau guzti hau kontatzen arituko.

8.

Belodromotik Andikoarantz noa, oinezean, labana baten ahotik lurrera espiralean jausitako laranja azala lez, uzkurtzen eta sikatzen eta uzkurtzen. Izerdi flotean doazen gizonezko tripaundi bi gurutzatu ditut: urrezko kateak, eta papar iletsuak, eta kamisetak pantaloneten gerriko gomatik zintzilik. Ostiaputa. Jan diezazkidala begiak iratze artean subelandara bila dabilen basakatuak.

      Ni zure printzesita-bizikletari parrillatik eusten eta zu, gurpil txikiak kendu izanaz damututa, ez soltatu, ez soltatu esaten. Akordatzen zara?

      Belaunetarainoko edurtzan banenbil lez noa aldatsean gora. Kamino bazterreko ardiek orientatzaile aurpegiarekin begiratzen didate, nora-zoaz-hortik pentsatuz bezala, baina Grabielek bururik bueltatu ere ez du egin; artaldeari begira dago, esku biak hurritz makilaren puntan konkortuta eta gerria flexionatuta. Ikusi izan dut ortuan eskopetarekin eta banketa batean jesarrita ere, kanoia beherantz begira ipinita satorrak burua noiz aterako. Bizitza zer den. Bereagatik ez, neureagatik diot, e? Oraintxe zaude mundua jango duzula sinetsita pasaporte faltsuarekin aduana bat pasatzear, oraintxe artzain semi-momifikatu baten aurrean zeure burua pastore elektrikoaren gainera botatzeko puntuan. Gehitu horri Largo, kanteratik etxerantz datorrela, Mitxubisiarekin atzetik hurreratzen, hurreratzen.

      Bittorijjako kanpantorrie ikusi gurozu? galdetzen zidan umetan, matrailetatik helduta lurretik eta bere paparreraino altxatzen ninduen bitartean. Fariasa ta menta-bedarra Largoren alkandorako poltsikoan; ni Saltamontesera igota baino emozionatuago eta hurrengo zeuri hel ez ziezazun disimuluan apartatzen zu.

      Baina total-total ere ez zintuen ikaratzen antza, ze hantxe etortzen zinen zeure telazko merienda poltsatxoa hartuta Oizko mendi-bideetara lantzean arratsalde bat pasatzera; loreak batzen jartzen ninduzun aittitte zaldiekin zebilen bitartean gero zeuk, etxean, orri zurietan ipini, liburu potoloen azpian sartu eta sikatzen uzteko. Akordatuko zara. Ni akordatzen naiz; zuhaitz haietatik zintzilik topatu zituzten zango, beso eta buru kiskalien inguruan berbetan hasten gintzaizkizunean zelan urduritzen zinen akordatzen naiz. Eskuak gerrikoan ipini eta Walker Texas Rangerren posearekin kontatzen zuen Largok abioi batek gailurreko errepetidorea jo eta maldan behera su hartu zuenekoa. Bera, cuatroporcuatroarekin, erreskate ekipoa baino lehenago iritsi zen, jakina: bonberoek laguntzeko eskatu zioten, baina ez zuten berari uzteko moduko buzorik eta kaskorik topatu eta denak harexen penatan. Seguru baietz, Largo, seguru zure falta igarri zutena.

      Belozitatea jaisten-jaisten entzuten dut Mitxubisia eta hemendik eta etxera dagoen kilometro luzearen bihurguneren batean hesteak botatzen bisualizatzen dut neure burua. Gelditzen bada, igo egingo naiz, a tomar por culo, igo egingo naiz gelditzen bada. Astiro-astiro dator, nire atzean, nire parean, nire parean, nire parean… Eta, azkenean, azeleratu egin du. Puto viejo.

      Bittorijjako kanpantorrie ikusi gurozu? Largo bere ganaduzain eskuak nire garondoan inkatzen eta ni matrailak igel batek baino tiranteago neuzkala hanka-puntekin lurrik ezin ukituta.

9.

Ametrailadora baten moduan hitz egiten du: bizkor, monosilaboekin eta bokalizatu barik; etxabereak imitatzeko baino ez ditu matrailezurrak zabaltzen, eta miaurik ere ez zidan egin Morotik itzuli nintzenetik hilabete t’erdi, bi hilabete pasatu zirenera arte. Irradiatu egiten zidan, hori bai, bere amorrurik primitibo eta transkribaezinena. Sukaldean egoten zen jaikitzen nintzenerako eta katilukada ogi-zoparekin mekauendiosak irensten-irensten sumatzen nuen galleta pare baten bila hurreratzen nintzenean.

      Bedak, bien bitartean, bezpera gaueko txerri solomoekin edo oilasko paparrekin eginiko bokadilloak sartzen zizkidan motxilan hamaiketakorako; eruen hau, ume, gaur be armosau barik juengo zara-ta zu. Baina nik, goiz erdian jan beharrean, eguerdirako uzten nituen eta gero, ahal zela, ez nuen bazkaltzen. Ez genuen. Ez Britneyk, ez Parisek, ez zuk, ez nik. Baina Bedak ez zekien ez ni, ez zu, ez Paris, ez Britney urritik apirilera abdomenean ilerako lazo bana lotuta ibiltzen ginenik; ez zekien oharkabean muskuluak erlaxatzen bagenituen, esturatxo bat igartzen genuena eta atzera sabela gogortzen genuena lau-lau gera zekigun.

      Alconadie etxaurrien dekozu, ume. AUTOBUSES ALCONADA AUTOBUSAK. Eta azken aurreko ilaran, zu, kokozko txanputan bainatutako zisne baten errenkarnazio humanoa, esku bakoitzarekin koaderno banari helduta ikasgaiak binan-binan errepasatzen. Harik eta alboan jartzen nintzaizun arte: tia, utzi fotokopiak; tia, ezin izan nintzen El rincón del vagon sartu; tia, ez dut ezer ikasi… Eta zuk utzi egiten zenizkidan, baita joditzen zintuenean ere. Ze, onartuko didazu, batzuetan, joditu egiten zintuena; zure oharrei eta nire buruargitasunari esker zena zelako azterketa ahalegin handirik egin barik gaindi nezakeela aurreikusten zenuenean batez ere.

      Gero nik ez nizula eskerrik ematen? Ba ez. Igual ez. Baina zure kuadrillako letra-garbidun kabrona haiek ez bezala, bellezoi bat zinela sentiarazten nizun eta Gatiburen kantak eskaintzen nizkizun Euskadi Gazteatik klasera bajoiarekin etortzen zinen bakoitzean. Horrexegatik iraun nuen autobusean. Txoferrak jartzen zigun musikotagatik. Eta zugatik ere bai apur bat. Ze instiko atera gaur bai eta bihar ere bai eskola garraioan iristeak, ni puta gracia esaten dena. Nik nahi nuena zen amamaren kotxearekin neure kontura jaistea. Zertarako irakatsi zidaten, ba, gidatzen. Ez?

      Zazpi urte dauzkat eta Mitxubisi bat daramat Oizko mendi-pistetan gora Largoren altzoan jarrita. Beda kopilotu doa eta behorrak seinalatu dizkit han urrunean. Ikusten ditut! Eta bozina joka hasi naiz, Jim Carrey maskara berdearekin baino irtenago. Australian, diost Largok, Australian lantzien kaballo mordo bat agertzen da erreka sikuen ganien hildde. Ikusten ditut. Pertsegitu egin nahi ditut. Asaldarazi egin nahi ditut.

      Eta, hala ere, zenbatetan joango nintzen klasera kotxean? Hiru-lau bider? Oraindik esaten dit lantzean batek irakasleen ondoan egunero-egunero aparkatzen nuenekoaz akordatzen dela. Ez naiz ni izango nire ni-nerabea desmitifikatuko duena; nahikoa zara zeu horretarako.

10.

Institutuko korridore atenporaletatik ezin eskapatuta jarraitzen du oraindik nire parte batek, radiokasetearekin datorren ingleseko titxerrari kablea zapaltzen eta gelen atondoetan klasetik kanporatuta dauden nitarrei begiradarekin puto insti de mierda esaten. Eta ostia txarrean jartzen naiz, tia; gutako askorekin irakasleek behar baino lehen etsi zutelako, baina, batez ere, egon, ikasteko amorratzen nengoelako. Inglesa, adibidez. Edo frantsesa, berdin zitzaidan. Hizkuntza bat, kanporakoa. Jasan ezin nuena, hainbeste orduan isilik eta geldi egon beharra zen; neure umezahar pisua aulkien atzeko hanken gainera bota eta grabitatea zabuka desafiatzen gogoratzen dut eskolaldia, garondoa noiznahi erdibituko nuelako mehatxu permanentearekin fantaseatzen; zizare semitransparentez eta lur bigunez beteriko loreontzia lez. Kra. Baina ikasle txarra ez nintzen. Horrexegatik amesten dut oraindik gure irakasle ohien auto kiskaliekin, Polly, azpian gasolinaz bustitako koltxoi uger bat sartu eta poxpolo bat piztearekin. Dardararik ere ez lidake egingo pultsuak.

      Eta egingo balit ere.

      Plastikako Arantxak bizi puta osoan jarraituko du hainbeste kostata marraztu nuen bodegoi deformeari barrezka, Joserra Euskarakoak, baten bat xuxurlan entzuten duen bakoitzean, aitaren, semearen eta puto Etxepare Santuaren izenean ni isilarazten eta Maribe Irigorasek hutsegiteak launaka sinatzen, zure amari deituko diot-ka. Bizi puta osoan.

      Esan nizun zure amari deituko niola, Unzueta. Eta ni metalezko erregelarekin mahai ertza zerratzen, espedienteak pito bat inporta balit lez. Harik eta zuk, ilara bi aurreragotik, ohartxo bat pasatzen zenidan arte: ondo zaude? knt. Eta nik: bai, errekreoan komunetan? knt. Hirugarrenean, buruarekin baiezkotxo bat eginda baino ez zenidan erantzuten eta ni, halere, haria luzatzen ahalegintzen nintzen Mariberen karikatura bat edo zure horoskopo asmatu berria bidalita. Laugarrenetik aurrera, ezikusiarena egiten zenidan, urteotan egin izan didazun moduan. Diferentzia da, orduan txirrinak jotzerako itzultzen zinela leizera eta neu ere zeure zain egoten nintzela otso narrua burutik behera jantzita eta begiak gorriz pintatuta selbara elkarrekin irteteko. Orain ja ez; gure gordelekua sasiak belztuta dago eta mahai gainean utzi genituen pultsera multikolorrak eta ohar amorosoak basurdeek jango zituzten.

      Eta zer.

      Koadernoko karratutxo urdinak Pilot beltzarekin errepasatzen ari naiz eta, derrepente, neu nago karratu horietako baten barruan harrapatuta: goialdeko leihatilara iristeko komuneko tazaren gainera igota nago, Putiju ta Alesanderrekin burbu bat egiten. Eta ondoko karratuan zu, atzamarrak ahosabaian dituzula gosaria botatzen, behegaineko zipriztinekin zikin ez dakizun motxila erantzi ere egin barik. Patiora noa, esan didazu, etorri bila amaitzen duzuenean. Baina irten naizenean, ez zaitut inon aurkitzen izan: ez pasilloan, ez futbol zelaiko gradetan, ez zuzendaritzako aterpean. Eta zure lagunek ez didate ezer kontatu errekreoa amaitu eta, atzera klaserantz goazela, irakasle-gelako atean ikusi ditudan arte: mareatu egin da, esan didate. Zelan mareatu? Ba mareatu. Eta? Eta ezer ere ez. Baina ondo dago? Zer inporta dizu zuri.

      Bizkarra emanda eduki ditut, gehiago hurrera ez nendin, euretako batek besteei ez-dakit-zein-azterketa gogorarazi eta eskaileran gora abiatu diren arte. Zure Emma, Geri, Victoria, Mel B. ta Mel C. seigarren mailara iristerako hipergaratuta zeukaten malizia genuino harekin: Spice-Girlsak-bost-bakarrik-dira-eta-zurekin-sei-izango-ginateke. Haiek ez zintuzten eskolako pleibak lehiaketan parte hartzera gonbidatu, nik bai. Nirekin ez duzu San Pedroetako bazkaririk egiten, haiekin bai. Haiek azterketa egitera joan ziren, ni ez.

      Ni atondoan, zurekin zeuden irakasleek sartzen utzi zidaten arte: tia, zelan zaude? Eta zu, liatzeko papera baino gardenago, oinak aulki baten gainean zenituela lurrean etzanda; zure mandala liburuetako edur-maluta haietako bat balitz lez pintatuko nizun aurpegia suspertu zintezen, Polly. Mareatu egin naiz. Badakit. Txizak irten dit? Ez, izerditan zaude.

      Hiru niki zeneramatzan bata bestearen azpian: tiranteduna, manga-laburra eta manga-luzea, perfektamente akordatzen naiz. Malla beltz estuak. Piramide metalikodun gerriko bikoitza. Eta pentsatu nuen, ostia, zenbat aldatu den. Amarekin erosten zenituen Benetoneko konjuntoetatik, galtza deportiboetara eta kamiseta pankartero artaziz moztuetara. Hori-larrosa-turkesetatik, gorrira ta beltzera. Eta, bat-batean, ezustekoa: izozki kukurutxoen marrazkiak zeramatzan galtzerdi parea mendiko boten gainaldetxoan; zu-kume bat hemen nago-ka, Polly. Eta nik harexeri heldu, buztana kiribilduta nahinora jarraitzen zidanari; zelaian behera, harri artean saltoka barik, ipurdiz eta erdi eserita jaisten zen pringada liluragarriari.

      Harik eta eskua askatu zenidan arte.

11.

Noiz geratuko gara Etikako lana egiteko? Ba ahaztu egin zitzaidan esatea, baina Iraiarekin egingo dut. Ah. Barkatu, eske berak zuk baino lehenago proposatu zidan… Eta, neurri batean, onartzen nuen, Polly; zinen enpollonatxoarekin, talde-lan guztiak nirekin egin nahi ez izatea, irentsita neukan. Bestea beti neu izatea ez. Bestea, la otra esan nahi dut. Eta zure lagunek apestatu bat banintz bezala tratatzea ere ez. Zure lagunak edo.

      Ez dituzu ezagutzen, errepikatuko zenidake; hiru urte dauzkazuenetik zabiltzatela elkarrekin eta denek aintzatesten zaituztela.  Seigarren Spice Girla beti zeu izan arren, edo bosgarren pasaiaria, baten baten aitak han-hemengo jaietara kotxez eramaten zituenean. Gutxigatik geratzen zinen kanpo, e? Oso gutxigatik.

      Baina derrepente, lan bat entregatu behar da astelehenerako eta, klaro, Iraiak bere etxera gonbidatzen zaitu lotara. Eta Million Dollar Baby alkilatzen duzue. Eta sabelean zeneukatenik ere ez zenekiten hondura batetik egiten duzue negar. Elkarrekin. Eta horrek, momentuan baino ez bada ere, oso fuertea izan behar du. Ni zero hunkibera naiz, badakizu, eta ez nituen zuen korrida emozionalak aguantatzen. Eta, aldi berean, nahi nuen Iraiarekin zeneukan konexio katartiko hura nirekin ere eduki zenezan. Eta orain, denboragarrenera, ulertzen dut eskaintzen zizkizuten konplizitate dosi intermitente haiei eskapatzen utzi nahi ez izatea. Orduan ez, Polly. Hainbat gutxiago zure kuadrillakoen aurrean nitaz lotsatzen zinela ikustea, nik komeni zitzaizun guztietan neure jendearekin hara ta hona erabiltzen zintudanean.

      Gero, batzuetan, edaten nuenean, zurekin ahazten nintzela eta kolgatuta uzten zintudala? Egia da. Eta ez da. Terrenalak ziren gauza guztietatik deskonektatzen bainuen, ez justu zugandik. Eta zuk ez zenidan ezer esango; zuk itxaron egingo zenuen ordu batzuk, edo egun batzuk, edo aste batzuk aurrerago, azterketa sorpresaren bat mahai gainean jartzen ziguten arte, nire txistadei berrogeita hamabost minutuz ezentzunarena egin ondoren eta paperak entregatzeko lau minuturen faltan, burua altxatu eta zein ariketarekin lagun zeniezadakeen irribarrez galdetzeko. Eta gauza bat esango dizut: azterketa batean irribarre egiten duenak, ez dauka izenik.

      Ordubetean egin ez duzunik ez duzu minutu bian egingo, Unzueta. Entregatu paperok, Unzueta. Berandu iritsiko zara hurrengo klasera, Unzueta, Unzueta, Unzueta.

      Zu Teknoko gelara sartzen eta ni institututik irteten. Adriri perdidak egiten. Maribe Irigorasen Renaulta giltzekin raiatu eta belodromorantz igotzen. Hijasdeputa. Bokalizatzen ahaztu zait. Naturalago nabil lau-hankan, biren gainean baino. Farlopa pakete bat jan duen hartz bat ematen dut, baina farloparik jan barik. Eta hartza izan barik. Joder.

      Putiju ta Olabe ikusi ditut belodromoko gradetan eta begiak irten beharrean arrimatu natzaie. Deskojonatzen ari dira, kanuto banari tiraka: quiereh un masahe, guapo? Un masahe, 100 iuro, dio Putijuk. Nahi dut, Olabek barrezka, gogortuta nago. Sunormalak dira, baina marihuana daukate eta berdin zait: eurekin deskonposatuko naiz eta, gasolineratik itzultzen denean, nire errautsak baino ez ditu topatuko Adrik.

      Baina Adri ez zen itzultzen, ni blankazoarekin behea jotzear nengoen eta euria hasi zuen: gose naiz, peña, etxera noa. Arineketan jaitsiko nintzen instira. Autobusera igo. Zure ondoan jesarri. Isilik ni. Isilik zu. Hemen ez da ezer pasatu.

      Mugikorra atera eta deskargatu berri neraman politonoren bat entzunaraziko nizun, papi, papi, papichulo. Edo bromaren bat egin, zuen etxegaineko belazeko poni zaharra zakila eta erdi zabalik geratzen zitzaion begi bakarra irten-irtenda ikustean. Grazia egiten dit oraindik: zuk “Ortzadar” esaten zenion, Bedak “ponis”, Largok “bitxo” eta nik “Polli”. Tia, noiz arte segituko duzu txiste igualarekin? Pollik enpalmatuta jarraitzen duen arte, osea, betira arte. Gero deituko dizut. Bale. Eta txoferrari arratsalde onak laurogei urteko atso baten moduan emanda jaitsiko zinen autobusetik. Dena ondo.

      Ez dakit zelan esplikatu, Polly, baina, niretzat, zazpi ordu espiralen barruan daude oraindik eskola egun haiek guztiak: egun apurtu baten barruan bigarren bat zabaltzen zait, bigarrenaren barruan hirugarren bat, hirugarrenaren barruan laugarrena… Infinituraino. Eta autobusetik jaisten naizen bakoitzean, euri-lur eta konpota garratz usaindun arratsalde udazkendu bat aurkitzen dut, artzain txakur nekatu baten zaintzapean: adarretatik jausitako sagar piloekin estalita dago Agarreko etxeostea eta Beda Eroskiko poltsa bat buruan ipinita dabil ustel edo mailatuta ez dauden ale bakanak amantalera batzen. Begiak ixten ditut. Zelan jarraitzen dut oraindik hemen, tio. Eta zabaltzean, instiko korridoreetan nago berriro.

12.

Eta hala ere.

      Aitortu beharra daukat zeuri eskerrak zela habitagarriagoa nire nerabe paisaia rural-poligonero aldapatsu hura. Ostiral arratsalde poz bat zara, zinen, El diario de Patricia ikusteko zure etxera gonbidatzen ninduzunean. Bekain pintatudun andra bat bizilagunagatik txarto esaka: neure atean eginarazten dizkio mokordoak txakurrari eta, lehengo astean, bera harrapatu nuen prakak orkatiletan-da felpudoan kakaginen. Neska lotsor bat total desenkajatuta, bere aita izan zitekeen morroia platoan sartzen ikustean: neu naiz zure pelukeriako atean pelutxeak uzten dituen admiradore sekretua. Mutil guapisimo bat, ziber-nobioari harremana formalizatzea proposatzen Ehpaña enteraren aurrean. Ziber-nobioa, deklaratu zitzaion mutila ezagutzen zuenik onartu nahi ezta. Zu indignatuta. Eta ni gosez. Txorizo panplona txokolatearekin. Pringelsak, Filipinosak, Casa Tarradellasen cuatroquesosak eta zuen amak, sofan lorrinduko nizkiolako beldurrez, tentuz eskaintzen zizkidan markako gutizia haiek denak. Zu barne. Txateatuko dugu? Aitaren ordenagailua pizten zu eta modemaren kirrinka entzun orduko potorrotik pepsia zeridala ni. Agarrera ez baitzen konexiorik iristen: Internek edo hori, zer da, ume, Iberduerona ala Telefonikiena? Ez Mesengerrik, ez Fotologik, ez Tuentirik. Inforchaten guarreatzeko gogoa sartu zait. Eta Adri enteratzen bada? Berdin zait, haserre gaude. Berriro? Uste dut Matienako tipa batekin follatzen ari dela. Udakoarekin? Ez, beste batekin. Puto Adri. Kabroiari umetxiki ahotsa jartzen zaio hasperenka korritzera doanean… Muteatu egingo nuke, Bedak ostatuetako kate pornoak lez. Baina ipur-masailak tenkatzen ditut eta hiru aldiz errepikatzen dut: bai, bai, bai. Eta hartxintxarrez beteriko bidea zeharkatu ondoren bizikletatik jaistean bezala kentzen naiz bere gainetik. BIAJE ESPAZIAL BAT ZARA. Akorduan daukazu belodromoko pintada hura? Ba, neuk egin nuen. Eta denoi sinetsarazi nizuen Adri izan zela. Berari ere bai azkenerako. Begiak itxi eta bai, bai, bai. Laostia izan da, tia. Bai, Adrian, laostia izan da. Maitemin egun batean konpasarekin bere izena izterrean tatua nezakeen moduan dei niezaiokeen biharamun erresuminean hamar aldiz etxera eta, telefonoa amak hartzen bazidan, orgasmo bat antzeztu zer edo hargatik mendekatzeko. Utzi hemendik deitzen, mese, begiratzen nion zuen salako mueblearen gaineko inalanbrikoari. Gurean kableduna zegoen eta sukaldean, telebistaren azpian; telefonoaren eta telebistaren kokapenak markatzen dute diferentzia, Polly, kokapenak eta kantitateak. Saldoa amaitu zait, dei laburtxo bat baino ez... Zure gurasoak enteratu ere ez dira egingo musika topera jartzen badugu. Jarri zure CD gerrillero horietakoren bat. Oliba Gorriak. Ihesbide. Su Ta. Edo, ez. Jarri Hemendik At. Non daukazu Hemendik At-en kasetea? Letra borrokillak eta elektronika. Arrano beltzak eta a bilduak. Zu ta ni. Eta etorkizunerako geratuko zitzaigun desio adoleszente komun bakarra: Hemendik At itzultzea, zuzeneko batera elkarrekin joateko. Plataformadun botekin, likrazko praka-kanpai eta top plateatuekin, eguzkitako betaurrekoak jantzita eta ilea, Sakura Kartak Zakuraren estilora, motots altu bitan batuta. Teo poteoan eta Sakura diskotekan raia bana sartzen, zu ta ni tarima batean dantzatzen ginen bitartean. Edo zuen etxeko salako mahai baxuaren gainean, hiru, bi, bat, goazen, biotako batek besteari sofara bultza egiten zion arte. Praktikatu egin behar duzu, esaten nizun, nik muerdo bat emango dizut eta zuk egin kobra bat. Berandu! Ahosabairaino sartu dizut mihia. Eta eskuak! Adi beti eskuei. Ikusten? Konturatu zarenerako titia sobatzen ari nintzaizun. Akordatzen zara areolak ezpainetakoarekin margotzen genituenekoaz? Tia, kokotsa jan dizut berriz! Ezin duzu guardia jaitsi galdera-tranparen bat egiten dizuten bakoitzean. Mutilekin, jeneralean ezin duzu jaitsi guardiarik. Botaka ari garenean ateratzen dugu, ba, atzamarra ahotik gonbitoak eztarrira igotzen zaizkigunean? Ba, kondoi barik ari zarenean, berdin: kanpora segundo erdi lehenago. Oso ondo, Polly Pocket, saihestu nauzu azkenean. Konortea galdu arte morreatuko zintuzkedan. Jende asko morreatuko nukeen konortea galdu arte sasoi hartan, nik mihiarekin ahosabaia perforatzen nien bitartean eurek pentsamentu txakurrak xurga ziezazkidaten. Zu, ordea, zuhaitz edurtua teilatu kontrara lez etzaten zintzaizkidan sorbaldara eta telebista pizten zenuen berriz: jarriko dugu Blossom? Edo Friends. Edo Aquí no hay quién viva. Edo, denak bere lekuan jarraitzen duelako sentsazioa izateko, hogeita pikuak arte buklean ikusiko genuen beste edozein telesail. Eta, amaitzen zenean, bihar goizean ikasi egin behar dut, esaten zenidan. Eta nik: lasai, banoa. Txokolate ta likrazko ostiral izarratuak zuen etxetik gurera bidean difuminatzen, Power Point baten diapositiba kortinillarekin lez. Akordatzen naiz eta ez naiz akordatzen. Noiz gonbidatu ninduzun azkenengoz. Noiz joan nintzen azkenengoz ni. Zu akordatzen ote zara. Meriendatzeari noiz utzi genion, edo Goenkale ikusteari. Hermione Granger eta Albus Dumbledore idazten diren moduan ahoskatzeari. Noiz utzi genion.

II.

13.

Autobus batek Smalvillen baino bizkorrago hartuko nuen su udazken hartan, oinetara pospolo bat jaurti izan bazenit. Charterreko patxaranak. Pecheak. Painapolak. Txokolatezko batidoa Licor cuarentaitresarekin eta gorria gaseosarekin. Mildredak. Tigretoiak. Doritosak. Eta Bilgarriak haginekin zabaltzen nituen bakoitzean eztarrian itsatsita geratzen zitzaizkidan petrolio hautsak. Bum.

      Institututik irtenikoan, Agarrera edo zuenera joan beharrean, Ganeketxeko parrapean geratzen hasi nintzen. Edo belodromoan. Edo Adri ta hauen lokalean. Hasieran ostiraletik aurrera baino ez. Gero eguenetan ere bai. Gero eguaztenetik gehiago. Martitzenetik. Astelehenetik. Eta Adrik, Elgoibartik bueltan, erdi pedo ekartzen ninduen domeka iluntzeetatik: nun ibili zara? diost Bedak. Elgoibawen. E? Elgoibawen egon gawela…

      Ni sekula ez naiz sutondoko animalia izan eta, orduan ere, asteburu guztietan irteten nintzen arren, gertatzen zitzaidan tartean behin etxean gelditu beharra, Adri gaueko zebilelako, zu zure gurasoekin manifaren batera joana zinelako, edo nik nire kuadrillako neskekin egoteko zero koma zerozerozero gogo neukalako. Nire kuadrillako neskak ikusi ere ezin nituen egin batxilergora pasatu zirenetik. Edo zeu errepikatzen ari zinenetik, esango zenidake. Ba, igual bai: nire kuadrillako neskak ikusi ere ezin nituen egin errepikatzen ari nintzenetik. Baina orain ez naiz horretan sartuko. Orain kontatu nahi dizudana da sirokoak eman zidan zapatu arratsalde hartakoa, ze, badakit gauzak pentsatu barik egiten nituela pentsatzen duzuna. Eta hori ez da horrela. Ez guztiz. Egin izan ditut gauzak pentsatu barik, baina motiborik barik ez.

      Agarreko logela setentero milenializatua gogoratzen dut; Chenoaren poster bat idi-buztarridun koadro baten gainean. Barruan nindukala txikitzen gogoratzen dut. Zorua igotzen. Sabaia jaisten. Hormak estutzen. Eta ni Bedak eginiko gantxillozko edredoiaren gainean uzkurtzen, Bizitza, maiuskuladuna, une hartan falta nintzen lekuren batean gertatzen ari zela sentitzen nuelako arnasarik ezin hartuta.

      Hamar urte gutxiago izan banitu, La Bella y la Bestiako kikarakumeak Bestiari lez jarraituko nion Largori, aspertutanago, aspertutanago, aspertutanago. Eta tratorean hartuko ninduen, eta ipuin haluzinanteren bat kontatuko zidan zelaira bidean: bazen behinik barik hasten ziren beti eta, amaitu, anputazio batekin.

      Joan zen gizon bat abarka zulatuarekin bedarretara eta, lursagua zelakoan, behatz potoloa segarekin moztu.

      Esaten dio Peruk Marijjeri: Marijje, Marijje, hagineko mina. Eta Marijjek Peruri: zabaldu ahoa. Lotzen dio hari-punta bat hagin ustelera, bestea sukaldeko leihora eta rra! Leihoa zabaldu eta hagina airean.

      Badoa artzain zahar bat artzain gazte batengana eta diotso: hire ardietako bat irribarrez ipintzen duanean, nire artaldea osorik heuretzat. Handik astebetera non datorkion artzain gaztea, ardi bati bizarra egiteko kutxillarekin ezpainak ebakita.

      Haluzinanteak. Esan dizut.

      Kontua da, ni hau guzti hau kontatzen ari naizen bitartean, nire holograma adoleszenteak pentsamentu intrusiboak kontrolatu ezinik jarraitzen duela Agarreko kuartoan, boligrafo-tapak, atzazkalak eta kableak haginkatzen. Eta, zutitu denean, oheburuan gurutziltzatuta daukan Jesukristoaren miniaturak goitik behera begiratzen diola konturatu dela. Eta esan diola: ez horrela begiratu, txabal, ez naiz ni horma batean pelotetan eskegita dagoen panolia. Eta bere burua bakarrik berbetan harrapatu duenean, raiatzen hasi dela. Horixe da kontua.

      Pentsamentu txarrak etortzen zitzaizkidanean Agur Mariak errezatzeko esaten zidan amamak, Polly: Agur Marijje ta Santa Maria ta Agur Marijje ta Santa Maria ta holantxe beste dana ahaztu arte. Sukarrarekin nengoenean ahal nuenik-eta arroparik gehien jantzita izerditzeko. Barizeekin hasten banintzen, goizeko garotzan ortozik ibiltzeko. Eta hiletetatik ekarritako errekordatorioak berari emateko, Correotik mozten zituen eskelekin batera argazki album batean gorde zitzan. Horiexek esaten zizkidan. Eta ni oraintxe hasi naiz, falta dudanean, orduan ikusten ez nituen aldare txikiak baserriko edozein alturatxotan ikusten.

      Solorako kapela atarteko kakoan, enara habiaren azpian zintzilika. Brodatu floraldun serbileta bat sukaldeko mahaian, film plastikoarekin forratutako telebistako mandoa eta baso bete uretan jarritako perrexil txorta gainean dituela. Erretaula bete medikamentu komuneko ispiluaren barruko arasetan, mini-bonbilla baten argitan. Amen.

14.

Iluntze hartan, ordea, atzamarrak harrapatuko nizkion belarria atearen bestaldean ipinita sentitu nuenean. Galdetzen diot ea zer nahi duen eta sukaldera jaits nendila berak, tia Mila ta Alesander etorri zirela.

      Dosi txikietan baino ez dut toleratzen bakardadea, badakizu, eta telenobeletako aktoresa txarrik onena lez altxatu nintzen ohetik, ez-dut-inor-ikusi-nahi-baina-ikus-nazaten-nahi-dut. Gizajoa hilabeteetan dago etxetik irten barik. Alesander. Lacosteko krokodiloa tatuatu zuen paparrean, no me jodas. Eta ez dakit sasoi batean ze mierda sartzen zuen, baina markadoreak buelta emanda geratu da; Manchester Unitedeko imitaziozko txandal inpekable batekin eta poltsa bete Red Bulekin zihoan belodromorantz azkenengoz topatu nuenean eta inteligentzia artifizialarekin diharduen enpresa korear batentzat lanean hastear zegoela esan zidan. Eta, tia, nik Agarreko sukaldean ikusten nuen, ikusten dut oraindik, hamabi urte biguntxorekin paparretik eskegita daraman Athletic-eko riñoneratik Pokemonen kartak banan-banan ateratzen: alderdi bietatik gainbegiratzen ditu, amak ikesidazu, ikesi, esamiñetarako esaten dion bitartean, ikesidazu umekerijjak itxitte.

      Aditz guztiak bikoiztuta eta beraganantz plegatuta hitz egiten zuen tia Milak: jaidazu jan bizkotxo zati bat, neska; begittuidazu begittu periodikuen, telebisiñuen ze pelikula dauen. Goi Gerlariek eta zuk kartelak pegatzeko erabiltzen zenuten zelo potoloarekin itxiko niokeen ahoa. Edo begiak neure buruari: bat, bi, hiru, kalabin-kalabera! Eta atzera zabaldutakoan, sukaldea paralizatuta lez aurkitu. Beda harraskan, ur txorrotada kristalizatuari hatz erakuslearekin tenperatura hartzen, Alesander Arantzazuko egutegiaren azpian, kolko bete karta eskuetatik noiz eroriko, eta tia Mila ahoa zabalik, besoa niganantz luzatuta platerkada bizkotxori airean eusten.

      Gaztiena ta gastauena, esaten zion Largok. Eta amamaren ahizpen artean gogaikarriena zela eta ea beste zereginik ez zeukan zapatu-domekaro Agarren sartuta Marie Brizarra edaten egotea baino. Baina Milari Largok inporta zion neuk esango dizut zenbat: batere ez.

      Erdi jostuna zen, erdi zaintzailea, erdi sukaldaria, erdi garbitzailea. Dena erdizka eta erdi dena. Erdi ezkongabea. Erdi dibortziatua. Erdi alarguna. Erdi ama. Esan nahi dudana da ama-semeak emateko baino urte gehiago ateratzen zizkiola Alesanderri, baina amona-bilobak emateko baino gutxiago. Pasatu izan zait burutik neu ere berea ez ote naizen. Ze, zuk Aída telesaileko Eugeniaren bertsio jeltzaletzat zeneukan arren, nik neure buruaren antzak hartzen nizkion gauza askotan: begiak lapitz urdin-diskotekero batekin pintatzen zituen, barrutik eta txarto, barre antzara-loken moduan egiten zuen eta erre karreteroek baino gehiago.

      Total, tiaren irudi konjelatuari begira nagoela, atximurkada bat igartzen dudala garondoan: tiak bizkotxo platera jaitsi du, Alesanderri eskukada Pokemon eskapatu zaio belaun-artean behera eta amamak gorrituta atera du atzamarra ur berotatik. Jiratzen naiz atzerantz eta hantxe osaba Aitor, bere bertsiorik badaezpadakoenean: Basetxeako castingerako erosi zuen kamiseta zuri estuaren barruan urrezko katea markatuta, mohikanari arantzak aterata eta sudurreko ileetaraino desodorantatuta. Itxiko dostek sartzen, ala? Neskei dosten, koño, dosten. Presaz apartatu nau, etxeko sukaldera bezero fijoa tabernara lez sartu eta ugazabandreak noiz zerbitzatuko mahaian esertzeko. Zelan ba hain guapo? diotso tiak. Lemoara noie.

      NONera zihoan, Polly, hain justu nik momentu hartan egon behar nuen lekura, milurteko parranda egiten ari zen peña guztia ez bezala etxean geratu izan ez banintz.

      Ni hiperbentilatzen, amama kafesnea ateratzen eta osaba Aitor tia Milari s-ak markatu-markatuta koplak kantatzen: cada ves que te veo se me enderesa, cada ves que te veo se me enderesa, la punta del pañuelo de la cabesa. Tia barrez lehertu beharrean, Alesander soinu guturalak eginez Charmander eta Bulbasaurren kartak enfrentatzen eta ni hiperbentilatzen. Ni sukaldetik irteten. Ni etxeostera joan eta, kobertura harrapatzeko, nire Nokia arrosa, teklak argitzen zitzaizkion  hura, naufragoak bengala lez alderik alde astintzen. Zuri deitzen. Perdidak egiten. SMSak bidaltzen: jn naitk zre etxra lo itn? Knt. Prdidak ikustn bdtuzu deit o knt. Knt. Knt. Knt.

      Inuzentea ni, estaldurarik gehien hantxe zegoelakoan, sagarrondo baten adarretik kordel bat eta kordeletik mobila zintzilikatuta, zure mezuak noiz sartuko itxaroten. Zigarroari tiraka. Itxaroten eta tiraka, arbola-artetik Enbra eta korearren aliatugaia agertu zitzaizkidan arte: utziko letrak erretzen? Eta esku-eskura eman nizkien; gelditzen zitzaizkidan lau-bost piti pakete ta guzti Alesanderri, eta argumentu agorrezin bat tia Milari semea neuk drogazaletu niola aurpegiratu nahi zidan bakoitzerako.  Nahiz eta Kit Kat puta bat ere sekula pasatu ez nion. Nahiz eta takillara txiza egin zion sunormalaren motorrari gurpilak zulatu genizkion Adrik eta biok. Ala enkaputxatuta zurelagunak bakarrik ibiltzen zirela uste duzu ba?

      Tia, zre etxrntz noa. Prdida1 ing dzut ailgtzn nznean.

15.

Damu naiz ondorengo orduetan gertaturikoez, Polly. Gasta-gasta egin arte igurtziko nituzke sorbaldak baserriko horma-harrietan, nire absentziaren arrastoak ezabatzeko. Desegiteko. Desibiltzeko. Despentsatzeko. Ze esplikatzeko ez naiz kapaz, baina desegin, desibili eta despentsatuko nituzkeen gauzen ehuneko laurogeita hamarrarekin gertatzen zait hori.

      Gure etxetik zuenerantz nindoala konta diezazuket eta gutxi gehiago; gauez eta baso-bideetan seigarren zentzumen deskribaezin batek gidatuta mugitzen naizela txakurrak lo zaharrean eta katuak ehizarako sentitu orduko. Baina hori badakizu, ez? Ur beltzetatik jaioa naizelako da hori. Edo hala esaten zidan Bedak: etorriko jjatsu egunen baten Sakamantekerue ta eingo zaittu eruen, odolak guztijjek atara ta txolet batetik edateko. Entzun dozu, ume? Eta eskutik tiratzen zidan elizpean pinoa egiten, leiho azpiren batean bizilagunak zelatatzen edo deposituan txitxarrak erretzen desorduetan harrapatzen ninduenean. Odolak guztijjek atarata piku-puntie baino sikuau izten zaittunien, akordauko zara, bai, amamaaz.

      Ba, gau hartan ez nintzen akordatu.

      Eta pultsazioak triplikatuta iritsi nintzen zuen etxera. Knt. Knt. Knt. Eta errepideaz beste aldeko iratzedian gorde nintzen itxaroteko. Nahiz eta zuk ordura arteko SMSei erantzun ez. Nahiz eta nik neure burua korrotik kanpo ikusi, dantzetara joaten ginenean zu gehi beste hiru-lau “aukeratu” oinetakoak gordetzeko gelatxoan atea barrutik itxita monitoreekin mi-mi-mi ta ma-ma-ma aritzen zinetenean lez. Akordatzen zara? Mutilen taldeko gizongaien gorputz atalak batetik hamarrera puntuatzen zuek eta esloquehay batekin ahal genuentxoa egiten Goizane Lasheras eta biok; kaseteko zintak errebobinatzen zituen bitartean amak albalean batutako pandelecheak binan-binan jaten bera eta ispiluaren aurrean ezpata bati helduta Mulanenak egiten ni, une batetik bestera ilea, edo mihia, edo zintzurra moztera banindoa bezala. Aldagelako atea nori itxi ez zenuela zeuk erabakitzen? Sinesten dut. Kanpoan geratzen zena ni nintzenean txintik esaten ez zenuena, ere bai. Fusibleak zartarazten zizkidan pasibitate eskluiente hark; ez zinen poni puta bat, joder. Ponia, iratze artean makurtuta nengoela, zuen etxondotik begira-begira neukan desproportzio hura zen; kardulatzen bat zapaldu eta heliozko adarbakarrak desinflatzen diren moduan desinflatuko zela iruditzen zitzaidan batzuetan eta, besteetan, hizketan hasi eta gerra deklaratuko zigula, markinarrez eta Clint Eastwooden bikoiztailearen ahotsarekin.

      Eskerrak handik laster iritsi zineten, aita txofer eta burua kopilotuaren aldeko kristalaren kontra jausita zu. Eta ni isilik. Eta zuen aita etxean sartzen. Eta ni zugana hurreratzen: psss, pssst! Ostia, hau sustoa! Barkatu. Zer egiten duzu hemen? Idatzi dizut lehen. Egin berba baxuago. Idatzi dizut etorriko nintzela. Ordu hauetan? Tia, utzi zuen ganbaran lo egiten, Agarren geratzen banaiz ito egingo naiz; guraso despistatuei kotxe barruetan ahaztutako umeak supermerkatuetako parkinetan lez itoko naiz eta ez diozu zeure buruari barkatuko.

      Eta ohartu zinenerako, han gindoazen eskaileran gora, ni aurretik eta zu atzean, usategian erbinudea sartu zaion andrato ernegatuaren goizalde pausoarekin. Ez zaitut gehiago molestatuko, tia, ai promis. Ez nauzu molestatzen, baina ezin zara ordu hauetan itzaletatik agertu. Azkena, benetan, abisatu barik agertzen natzaizun azkena. Egiteko berba baxuago! ETAkoa banintz, gordeko nindukezu, ba! Falta zitzaidana! Falta, zeu falta izan zara gaur. Ni? Bai, non ibili zara? Eta hitza ahoan-da utzi ninduzun, manta baten bila zindoazela ta.

      Ez dakit zergatik: tautik kontatu barik jeloskor jarri nahi ninduzulako edo, zerbait kontatuta ere, ezer ulertuko ez nuelakoan zeundelako. Politikaz paso egiten nuelakoan. Eta, hein batean, bai. Mierda bat inporta zidan Independentziatasozialismoak. Zuk ez. Zuk inporta zenidan. Eta hau ere ez dakizu, noski, baina, handik hilabete batzuetara, goizeko seietan jaiki eta irratia ohean pizten hasi nintzen neu ere, zure izena edo zure lagunen batena notizietan noiz entzungo.

      Tori, kojina ta manta, sofacamakoak gogorregiak dira. Eskerrik asko. Igoko naiz bihar goizean. Tia, lehen ez dizut esan baina de puta madre zaude praka horiekin. Shhh, egin berba baxuago, nire gurasoek entzungo gaituzte azkenean. Baxu nabil. Baina altu entzuten da. Balebale.

      Ganbarako ateari sakatu eta eskailerak jaisten zu. Sofan etzanda besoarekin begiak estaltzen ni.

16.

Zurezko urrats hots desordenatu batzuek esnarazi naute handik laster: doi-doi ikusten dut teilatuko argi-zulotik datorren luminositate apurrarekin, baina neskatxu bat da, enkajedun kortina zuri bat ipurdi gainean txandalaren barrutik sartuta duela, bere oinak halako hiru diren zueko holandar loratu batzuekin ganbaran hara-hona dabilena. Bigarren bat ere ikusten dut, sabaia ta zoruaren arteko distantzia zabalena den puntuan, entziklopediaz, familia argazkiz eta souvenirrez jantziriko aldare baten azpian oilartuta. Koadrodun alkandora XXL bat darama, mahuketako bat belaunaren parean zintzilik eta bestea erremangatuta, erretzen ari den margoaren purpurinazko kolillek zula ez diezaioten. Ez dakite hemen nagoenik.

      Zuekodunak plastidecorra amatatzeko eta martxa nupziala txistukatzeko agindu dio alkandoradunari, berak GABONETAKO GAUZAK ipintzen duen kartoizko kaxa batetik girlanda doratu bat atera eta lore sorta bat inprobisatzen duen bitartean. Solemnitatez abiatu da aldarerantz, iritsi da, heldu dio lagunari besotik, jarrai ezazu txistua jotzen, eta bueltan-bueltan ganbara inguratzen hasi dira. Niganantz datoz, nire parean daude, arnasari eutsi diot, badoaz, badoaz eta, atzera liburutegiaren azpira iritsi direnean, aurrez aurre jarri dira: ahoak nola-hala estali eta eskugaina eskugainaren kontra igurtziaz musukatzen aritu dira emakumezko ahots batek behetik deitu dien arte. Zure ama. Eztei arropak presaka erantzi eta han doaz, eskaileran behera. Ni, geldi, itzultzen badira ere.

      Loa joana zitzaidan ordurako, euli bat eskupetik lez, eta apalategiko Torreifelaren eta telefono kabina gorriaren tamaina bertsuko miniaturei begira egon izana daukat akorduan. Humanitatea extingitu ondoren beste planetaren bateko sasi-arkeologoek zuen ganbaran lur hartzen badute, ni orain nabilen bezain galduta ibiliko direla, alegia: hondakinen azpian topatutako gauzen dimentsio errealak ezin kalkulatuta. Zenbat neurtzen duzu zuk. Zenbat neurtzen dut nik. Zelan eduki genezake tamaina bera zuk zortzi urterekin eta nik hogeita pikurekin. Zelan hazi zara hainbeste. Zelan txikitu naiz ni. Ze ostia egin diguzu, Wayne Szalinski.

      Eta, era berean, behin baino gehiagotan harrapatu izan dut neure burua karneteko argazkiak trukatzen genituen aldikada hartatik daukadan fotomatoiko mini-zu bat eskuetan hartu eta minuskuloa da, minuskuloa da, minuskuloa da errepikatzen. Baina horra arte. Ni, zu ez bezala, ez nintzen gurasoen argazkiak lagunen argazkiei eta kondoi kadukatuei pegatuta karteran erabiltzera iritsi: aire frantsestu bat ematen zioten gafapasta biribiltxoekin ama, eta berrogeietan ondo sartuta ipini zuen belarritakoarekin aita. No koment.

      Imajinatzen nauzu neure Quiksilverreko billeteratik bizikleta bizkarrean daraman Marinoren argazki mitikoa ateratzen? Ziklistie zan zure aitte, esaten zidan Bedak erretratuari paparraren kontra eutsiaz, kamioi batek jota hil zan. Fantasia 2000, Polly, the IMAX experience. Baina eskertzen diot ahalegina.

       Kontua da, lo-ez-lo, erabat galdu nuela denboraren nozioa; zementua egin zitzaidan hesteetan, biharamun goizean, amamak zure gurasoei deitu ziela-ta itzartu ninduzunean: zelan ez zenion esan hemen zeundena? Ez dakit. Eta mobila? Ahaztu egin zitzaidan, joder, atodaostia irten nintzen…

      Hortzak oietatik askatu eta eztarrian behera noiz trabatuko egin nuen bueltako bidea, Polly, eta Agarrera iritsi nintzenerako, sukaldeko mahaiaren alde banatan jarrita zeuden hirurak: Largo bere altzairu inoxidablezko erlojutzarraren hebilla eskumuturrera ajustatzen ari zelako plantak egiten, Beda atzamar puntekin sudur-trenkada eta bekainen arteko triangelua estutzen, eta ama kutxilo ipurdi batekin azukre koskor bat mahaian txikitzen zuen bitartean kafe hutsa edaten.

      Akordu konbultsoa daukat handik aurrerakoez. Mobila sagarrondotik zintzilik ikusi zuenean, autosuizidatu egingo nintzela pentsatu zuela murmuratzen amama, errua harena zela gaineratzen Largo eta asmakizuneko urkatua imajinatzen ni: persona bat sabaitik eskegita agertu da gela huts batean eta lurra bustita dago, zer gertatu da? Largo osaba Keparen moduan amaituko nuela iragartzen eta Largori ahotsa altxatzen ama: bere alaba nintzela, ez eurena, eta berriro horrela ez hitz egiteko niri.

      Beda daukat akorduan, mahukatik paperezko serbileta toles bat aterata zintz egiten, eta neure burua, eskaileretan gora nindoala, logelako atea bekokiarekin jota eraisteko gogoarekin. Sunormala naiz, joder. Bezperan nahaspilatuta utzi nuen koltxa lisatuta eta mobila mesanotxeko kargadoreari entxufatuta topatzea. Largo ta ama engorilatzen entzutea. Beda balerianak hartzen eta zu gurasoen bronka jaten imajinatzea. Hori guzti hori.

      Eta ni, bien bitartean, bitxobola baten moduan kiribilduta, ito baino segundo erdi lehenagora arte arnasari eusten. Askatzen. Eusten. Eusten. Eusten. Askatzen. Sunormala eta esker txarrekoa naiz. Indeseable bat, zure amak eta zuk kontrakoa esango zenidaketen arren; abandonuaren zauria lantzeko terapiara joan behar nukeela eta bla, bla, bla. Ze zauri ta ze mierda, Polly. Ze zauri ta ze mierda.

      Ezin dut, eske ezin dut “landu” esaten duen jendearekin. Ezin dut zure amarekin. Ezin dut neure pentsamentu autodestruktiboekin; nahiago diet korritzen utzi odolak guztiak bota eta piku punta bat baino sikuago geratu arte. Agur Marijje ta Santa Maria ta Santa Maria ta Agur Marijje, zuk errezau ein, ume, begittanziño baltzak etorten jjatsuzenien, errezau ein.

17.

Etxeko beste inorekin ez bezala enpatizatzen nuen Enbrarekin. Zen animalia domestikatu tristea baino piztia selbatikoagoa izan zitekeelako bulka igotzen zitzaion bakoitzean prezipitatzen zen oilategira eta osaba Aitorrek eta aittittek ostia-hotsean ateratzen zuten. Akabatu berri zuen oiloarekin burutik behera eman eta etxeosteko lizarrondoan lotzen zituzten biak, txakurra enborrean eta adarretik dingiliz oilokia; aittitteren belaungainetan erdi eserita kontraluzean ikusten nituen La 2eko dokumental siestero haietatik ateratako estanpa bat izan zitezkeen. Gintezkeen. Leopardo bat gazela baten gorpua akazia baten adaburuan ezkutatu ondoren lurrera jauzi egiten eta Largo horrek bai horrek bitxuek esaten, nik eskuetan nerabilen Furby loguratua telebistarantz zuzenduta astintzen nuen bitartean: ikasi, Furbito, ikasi.

      Ez genuen ikasten, ordea. Ez Furby zaharrak, ez nik. Edo hori esaten zidaten ortura bizikletan sartzen banintzen, edo konjeladoreko tapa ondo ixten ez banuen, edo sukaldeko artaziekin frekilloa triskilatzen banuen: ez dozu ikesten! Eta hormara begira jarrarazten ninduten eginikoez hausnar nezan. Baina niri bat, bi, hiru ta lau etortzen zitzaidan. Kanta. Bat, bi, hiru ta lau, Txominek andrie falta dau. Eta Largo ta Bedarenak izan zitezkeen siluetekin bisualizatzen nuen sekuentzia osoa: horma zuluen topau dau, txirrike-txirrike etara dau.

      Baserrietako horma-arrailetatik entzuten diren lamentu guztiak ez dira harrienak izaten, Polly. Horrexegatik saiatu nintzen ganbarako eskapadaren ondoren ipini zidaten zigorra betetzen. Eta horrexegatik esaten nizun etxetik instira eta institik etxera eman nituen hiru-lau aste haietatik zoratuta irtengo nintzela. Zoratuago lehen zeundena baino? Serio ari naiz, joder, ez dakit aguantatuko dudan. Noiz arte? Neure urteak arte, gutxienez. Eske itzelak liatzen dituzu… Eta? Eta ezer ere ez. Merezita daukadala? Nik ez dut horrelakorik esan. Ez, baina pentsatu egin duzu. Ba, lehen ez, baina orain igual bai. Jan kaka, tia! Nora zoaz? Atzamar puntak entxuferen batean sartzera! Zu ordu bietako klasera eta Adriren lokalerantz ni. Liatzen hasi ginenean ez bezala, komunetik pasatu barik; begiak pintatu barik, kamisetaren ordez topa jantzi barik, bururatzen zitzaidan edozein guarrada Pilot potoloarekin tripapean idatzi barik. Fliparazi egiten nion. Eta banekien.

      Arratsaldeko turnora sartu aurretiko azkenengo kanutoarekin butakoi batean hondoratuta aurki nezakeen moduan aurki nezakeen lokalaren gaineko plazatxoa gurutzatuta eskolarantz zihoazen umeei bazkalondoko demostrazioa egiten: zelan ehizatu uso bat tirorik jo barik. Hiru-lau metroko pita bat amu bati lotu eta amua gusanitos batean sartu ondoren, behegainean barreiatzen zuen soberan zeukan paketekada; zain-zain egoten zen uso inuzenteren bat gantxoa irentsita aireratzen zen arte, hegada punturik altuenean zegoenean tas! lurrera tiratzeko. Usoa odoletan, Adri usoari harritxikiz beteriko Amstel lata bat hankara lotzen eta hizketan ari zaizun hau, berotzen-berotzen. Ikasten ez zuen ume bat katu bati biboteak erretzen ari zen une hartan nire urdail-zuloan.

      Astapotro hutsa zara. Eta zuri gustatu. Ba ez. Ba bai. Ba ez. Ba bai. Ez. Bai. Ba bai. Muerdo bat eta, konturatzerako, lokaleko zarama-sofa haietako batean etzanarazita neukan: El Niñoren kamiseta mitikoa erantzi ezinik bera, eta neure buruari toro katxondoaren gainean eseri-antzean eusten saiatu guran ni. Alfonbra, futbolina ta pin-poneko mahaia, dar-dar. Telebista. Pleiesteixona. Kajafuertea esaten zioten mikroondas bat. Hormak eta posterrak. Etsaiak. Eskorbuto. Fernando Alonso. Ikurrina batekin estalita zeukaten leihatilako kristala. Eta, bat-batean, neure burua kanpotik bezala ikustea eta pentsatzea: ze ostia egiten dut hemen. Eta jarraitu nahi dudan ala ez ez jakitea. Eta, ez dakizunean, nahi ez duzulako izaten da. Baina orduan ez nintzen guztiz kontziente. Ez ni, ez gure adineko neska gehienak. Eta gelditzeko eskatzea aukeren artean sartzen ez zenez, ba, Fast and Furius: ni gerritik gora baino ez nintzen biluzten eta berari ez nion kaltzontzilloak eranzteko astirik ematen; ahal nuenik bizkorren igurzten nintzen bere polla-lapiz enbasatuaren gainean, ahal nuenik gogorren, begi-kanikak gorantz biratuta jogur poto ajitatu bat bezala korritzen zen arte.

      Kontua da, eguerdi hartan ere, erdi biluzik harrapatu gintuztela Olabek eta bere kamelloetako batek. “Ere” diot, ze ez zen lehenengo aldia eta, gerora, askotan pentsatu izan dut Adrik berak abisatzen ez ote zien. Kontua da berdin amaitzen genuela beti: Adrik brageta bustia kamisetarekin estaltzen eta Olaberi hautsontzi bat jaurtitzen nik. Sunormal! Eta kabroiak barre: badakit, esaten zuen, dokumentatuta dago. Hamabost urterekin diagnostikatu zioten TDHa, eta horregatik.

      Koadro bat, Polly: Olabe deskojonatzen, Adri kamiseta atzekoz aurrera jantzita eta ni lefa orban sikudun Interviú bat  zapata-zolan itsatsita nuela. Corre, Forrest, corre.

18.

Zuri Titanic-ekin gertatzen zitzaizuna gertatzen zait niri lokalarekin: errebobinatu eta berrikusten hasten naizen bakoitzean pentsatzen dudala ea oraingoan hondoratzen ez den, ea Leonardo Dicaprio onik irteten den oraingoan. Sentsazioagoa da pentsamentua baino; jende hark Proyecto Hombren sartuta, edo zipaio izateko prestatzen, edo biak konbinatzen barik, utzi nuen kantoian jarraitzen duelako gorputzaldia. Zubipeetan betikotutako pintaden moduan: NUKLEARRIK EZ. PRESOAK KALERA. OLABE PAGA LA KOKA. Ordu laurden barru lokalean presentatuko banintz, bertan topatuko nituzkeelako zer bat. Kotxeak eta motorrak giltzak aldean dituztela espaloi gainean utzita, Adri Tom Raiderrarekin biziatzen eta CD baten azalean xehe-xehe jarritako raia sartzen  duen bitartean, musika ekipoa, edo aparkalekua, edo metxeroa mangatu dion putasemeari aurpegia zatituko diola iragartzen Olabe; Adri natilla tapa bat balitz lez speed hondakinak CDaren plastikotik bertatik miazten eta kick boxingeko zaku imajinario bati ukabilka Olabe. Aire mugimendu bat. Hotz mota konkretu bat. Sentsazio bat, esan dizut. Ala kareharrizkoa naizela pentsatzen jarraitzen duzu, ba?

      Amorrazio retroaktiboan sartzen naiz istripua gertatu zenean zenbat kasu egin zenidan gogoratzen dudanean, tia: zeta, e, erre, o. Zero. Baina, era berean, aitortu beharra daukat giro hark eragiten zizun atzerakadarekin enpatizatzera iritsi naizela urteekin. Bat-batekoegia izan zen dena: gurasoak narrutan harrapatu izan bazenitu lez Loka Magazineko la postura de la semanari aurrez aurre begiratu nahi ezta zinduzkadan egun batean eta, hurrengoan, litroak egiten lokalean; besaulkia ez ukitzearren gerrian zenekarren txaketa bakeroaren gainean eserita, mutilak Zaldibarko tipa bat larrutzen ari ziren bitartean: hogeita bost pabo ordaindu zizkioten moto istripu bategatik ospitaleratuta zeukaten lagun bati mamada bat egitera joan zedin. Inbertitu anekdotatan, esaten zuen Olabek, hazi egiten dira denborarekin.

      Ni, berriz, Agarreko katakumeak simaurtzara baino eginago nengoen putetxeetako batallitetara eta paja kolektiboetara; entzumena edo belarriak, ez dakit zer garatuko dugun lehenago, baina okela masatxo bat nintzenetik nago lengoaia animaliak aditzera ohituta.

      Eta, zu, ba, kotarroa zelan manejatzen nuen ikus zenezan eramango zintudan hara, ze institutuan Sejiko batek NONeko parkinean beste pintatzen nuen ordurako: batere ez. Atzera nirekin lilura zintezen eraman zintudan; hurrengo asteburuan ez-dakit-zeren alde edo kontra gaztetxean antolatu zenituzten kontzertuetara gonbida nintzazun. Zu bai zu antisistema, Polly, aitatxitok eta amatxitok emaniko paga zeuk eta zeure buruak parte hartzen zenuten asanblada horizontaletan barikuro-barikuro autogestionatzen.

      Nik sekula ez nuen lokaleko alokairurik pagatu; belaunak flexionatzen eta bizkarra jartzen ikasi nuen, gurean zaldiek, pinuek, gizonezkoek eta andrazkoek eternitate puta osoan egin izan duten moduan, eskuak eta musturrak ondo belztuta. Eta gauza bat esango dizut: ez naiz okerren gestionatu duena izan; gehienetan ez nuen sufritzen eta, batzuetan, gozatu egiten nuen.

      Eseriko gara aurrean? desitsatsi dut masaila Adriren papar biluziaren gainetik. Azaroaren hogeita hamarra da eta Olabek utzi dion alerodun Saxo doratu baten atzealdean tolestuta gaude haize-errota jigante biren erdian. Neure urtebetetzea zelako akordatzen naiz egunarekin, badakizu datekin eta orduekin zeinen despistatua naizen. Mila bider errepikatu nien zipaioei ere, baina zuk hori ez dakizu. Eta orain berdin dio, egia esanda.

      Neure urtebetetzea zela, alegia. Eta hamasei bete nituela. Eta Oizko lautadaren erdian korritu berri nengoela, hilabeteko itxialditik orduantxe irtenda: utzi giltzak, tu, utzi kotxeko giltzak. Bolkan begiak jartzen zitzaizkidan Saxoa arrankatzen nuen bakoitzean eta, iluntze hartan, arnasari zaldi bati sokatik lez barrurantz tiratuta eraman nuen zelaiaren hegaletako bateraino, ertz-ertzera iristen ginenean motorra gelditzeko. Esku-frenoari tiratzeko. Bolanteari haginka egin eta azeleragailuari sakatzeko, sakatzeko, ostia. Bisonte familia bat galapan. Adriri muerdo bat eman eta  berriz sakatu. Muerdo bat. Askatu. Muerdo bat. Sakatu, sakatu, sakatu. Harik eta opari bat ekarri zidala esanez gerarazi ninduen arte. Bisonteak amildegian behera.

      Hau zeuretzat, luzatzen dit Betty Boopen kuxin bat asiento azpitik. Arakatzen du poltsikoan, ateratzen du gramo erdi eta diost: hau biontzat. Ez dut nahi. Ze, gehiengoari hala sinetsarazten nion arren, sekula tiro bat sartu bakoa naiz, tia. Garaiari zegokion superbibentzia estrategia bat gehiago baino ez zen: alu bat usaindu ez zuten adolestontoek narrutari saiatuak zirela intsinuatzen zuten, zuk ETAren komunikatu bat zeneramala Futuroscopen ateratako familia-argazkiak zeneuzkan pendraifean, eta nik aspiradora batek baino hauts gehiago jaten nuela egiaz terrorea nionean. Genionean. Bakoitzak geure zerari terrorea genionean.

      Osaba Aitorrek eta Largok Enbrari oiloarekin egiten ziotena egiten zidan niri Bedak osaba Keparen hil-argazkiarekin, bere mesanotxeko kaxoitik atera eta musturren aurrean ipintzen zidan bakoitzean: drogiek eitten dotsuz barruek jan, ume, bijjotza, pulmoiek eta danak, harrak tomate biguntxuek jaten dabezan moduen. Eta, azkenien, eitten zarena da betiko hil.

      Haurtzaroan ereiten dizkiguten beldurrak haginen barruan koskortzen dira, Polly. Saia zaitez zeure kabuz bat ateratzen. Eskuarekin. Aliketekin. Berdin zait. Eta kontatuko didazu.

19.

Kotxeek markatu egin naute, markatu, literalki, ez zuk interpretatuko zenukeen moduan. Amarenetik, martxan zihoala bota nuen neure burua bide bazterrera Zaragozako udaleku batzuetara eraman nahi izan ninduenean eta saldu bako madari bat baino mailatuago itzuli nintzen etxera. Largorenean, asientoaren behealdean zuloa egiten ari zen muelle punta batekin ebaki nuen esku ahurra eta zoldu egin zitzaidan cocacola epel bat isurita desinfektatzea otu zitzaigulako. Eta Olaberen Saxotik belaunburuak erre-erreta jaitsi nintzen zipaioak etorri zitzaizkidanean; hori ere ez duzu jakingo, noski.

      Zure gurasoena izango da efemeriderik zikatrizatu ez didan ibilgailu bakarrenetakoa, xalala, rriki-rriki, xalala, 1997a da eta Mendexako kanpinera naramate egun batzuk pasatzera, nik zu entretenitzen zaitudan bitartean, eurek bi mila piezako puzzleak eta hiru egunkari diferentetako gurutzegramak bakez-bakez osa ditzaten. Amak tuuuunela iragarri du Trabaku igotzen hasi garenean, aitak atzamar puntekin sudurzuloak estutzeko keinua eginez askatu du bolantea, eta nik globo-arrain bat banintz lez puztu ditut matrailak. Zuk, orduan, bekokian daramatzazun eguzkitako betaurrekoen kristal altxagarriak jaitsi dituzu begietara, a ze umekeria esanez bezala; neu ere kotxean ez banindoa, aitatxok eta amatxok txil egin arte arnasari eutsita joango ez bazina bezala. Gurago duzu ez jolastu, nire kontra galdu eta zure gurasoen txalo-txaloak bion artean banatzera arriskatzea baino. Zure aitak igeri egiten irakats diezadan baino. Zure amak sikatu edo orraztu nazan baino. Izozki saltzaileak ahizpatzat hartu gaitzan baino, gurago duzu platano ximel bat janaz petrilean jesarrita geratu. Alaba bakarraren luma, Polly: zuk betidanik eduki duzu eta, beharbada, neuk ere edukiko nuen amamaren laugarren umea barik, amaren alababakarra izan izan banintz. Baina, horregatik behintzat, ez dizut ezelako arrenkurarik; badakit inork jeloskor jartzekotan neuk jartzea lehenesten zenuena. Tunelaren irteeran eskua ematen nizunean, zeuk ere Klarak Heidiri kapituluen amaieretan lez heltzen zenidala, alegia, Mendexara, edo Eibarko zinera, edo Durangoko Azokara iristen ginen arte askatu barik joateko.

      Bideoklip baten barruan lez ikusten dut izan ginen mozola parea, zure gurasoen monobolumenera ezkerreko atetik neskatotan sartu eta eskumakotik nerabetan irteten: ni praka-kanpai gorrien gainetik minigona beltz bat jantzita eta zu  bakero piraten azpitik marradun galtzerdi luzeak daramatzazula; zure ama etxeko arropak kalerako txamarra batekin erdi estalita eta, aita, belarritakoari igurtzika. Kontuz ibili, diotsu bentanilatik burua aterata. Zuk baietz, egoteko trankil, lehenengo azokara joango garela eta gero manifara, baina atzetxotik eta Landako inguruan bakarrik. Bila etortzea nahi baduzue, deitu, despeditu gaituzte. Bai, bai. Eta, han goaz, Portaventurara gu, eta zuk telefonotik deitu arte pernilezko kroketak eta  azenariozko bizkotxoak egitera eurak.

20.

Orain, bidean gurutzatuz gero, agurtu ere ez ninduke egingo zure amak, baina, orduan, edozein kale itsutatik atera ahal izango zintudala zekielako eramaten ninduen leku askotara. Pentsatzen dut, nahi, nahiago izango zuela etxean gera zintezen eskatzea, beraiek ohitu zintuzten, ordea, zure eskuak eta ulermena halako lau ziren pegatak anorakean itsatsita protestarik protesta ibiltzera. Ze nezesidade, esango zukeen Bedak, umie holako zafarrantxuetara erueteko ze nezesidade euki leike personiek. Eta, ojo, Bedak eta Largok zuk Loisen logoari baino higuin handiagoa zioten-da bandera espainolari. Baina, gurean, domeketan mezara, astelehenetan Batzokiko juntara eta gauza bakoitzari bere izenetik: Ezker Abertzalearen bueltakoak “HB-koak” izango dira forever, konpainia elektrikoak “Iberduero” eta eguraldi-gizonak “Andoni”.

      Total, zure aita-amek sartzen ikus gintzaten baino ez genuela azokarakoa egin: txizalarriarekin bagindoaz lez zeharkatu genuen erdiko kalea, atzeko atetik irten eta tanganarako pilatzen ari ziren gazte multzoetako batengana hurreratzeko. Gauza da zu benetan ari zinela txizari eusten. Ezetz, tia, urduritasuna da. Eta nik banekiela; berehala hartzen diot usaina nerbio kanino horrekin mugitzen den jende-klase kontenituari. Ordurako, entzun ere ez ninduzun egiten baina: periskopioa luzatuta zenbiltzan, ingurukoak eta, bide batez, zeure burua, edo zeure burua eta, bide batez, ingurukoak, VHSan mentalki erregistratu nahian. Bisualizatzen ditut: gurasorik bako lehenengo manifaren fotogramak, UPA Danceko kapitulu zaharren baten gainean grabatuta. Banan ikusita, hiperestimulanteak. Tartekatuta ikustea, bidaia astral bat. Se gi borrokan, segian tola kuntzan! Se gi borrokan, segian tola kuntzan! Ni oihuka, zuk entzun nintzazun, eta zu beste partera begira.

      Jendetzaren ibiliarekin oso modu primitiboan sinkronizatu nintzelako akordua daukat; oinez nindoan bitartean begiak ixten nituelakoa eta, ilundu ahala, Gabonetako kale-argiak piztuaz zihoazelakoa. Bo rroka da, bide baka rra! Bo rroka da, bide baka rra! Zu oihuka eta ni zuri begira: zu eskuak plumiferoaren poltsikoetan sartuta, zu bekozkoa jaiotzatiko tolesturak berragerrarazteraino zimurtuta, zu zeure buruaren paperik amestuenetako bat interpretatzen. Eta, bat-batean, Etxeba, atzerrian ezagun bat topatu eta herrian ez bezala agurtzen dugunean nabarmentzen zaigun efusibitate estrainio horrekin; Etxeba, albotik hurreratu eta apa, neskak! txiki bat airean zintzilik uzten. Apa, neskak! txiki bat zure sorbalda gainera jausten eta, zu, izar-hauts magikoek transformarazi izan bazintuzte lez, bibidi babidi bu, distiratzen. PAUSE.

      Gau hartan bertan deklaratuko zitzaizula pentsatu zenuen. Astebetera Anbotora igoko zinetela eta jaistean gurasoak aurkeztuko zizkizula; atxilotzen zutenean, guapa baina dolorez baina guapa agertuko zinela Garan eta, askatzen zutenean, lehenengo umea emango zeniola; gainerako biak, biologikoa gehi harrerakoa, baserria konpontzen zenutenean.

      Eta nik premonizio bat eduki nuen, Polly: ondorengo hilabeteetan zenbatetan aipatuko zenidan aurreikusi nuen, zenbat tabernatara lagundu beharko nizun, zenbat neskarekin tonteatzen aurkituko genuen… Eta, haserretu egingo zatzaizkit berriz ere, baina berriz esango dizut: ez zen hainbesterakoa, sinistuidazu. Saiatzen naiz, orduko zure begiekin ikusita, Katamaloko gizonaren trazak antzematen, guapoarenak barik bestearenak, gustuko zenuenarenak. Eta Etxebarekin eduki zenuen kuelgea berdimentsionatzen. Eta eragin nizun mina kalibratzen. Baina konbentzituta nago, hala ere, ikasturte hartan, kasu apur bat egiten zizun beste edozein Goi Gerlarirekin maiteminduko zinena. Determinantea zure predisposizioa izango zela, alegia, ez euren iniziatiba. Konbentzituta nago.

      Orain, REVIEW. Eta PLAY. Etxeba, atzerrian ezagun bat topatu eta herrian ez bezala agurtzen dugunean nabarmentzen zaigun efusibitate estrainio horrekin, albotik hurreratu eta apa, neskak! txiki bat airean zintzilik uzten. Apa, neskak! txiki bat zure sorbalda gainera jausten eta, zu, izar-hauts magikoek transformarazi izan bazintuzte lez, bibidi babidi bu, distiratzen. Jendea pausoa bizkortzen, jendea arineketan hastear eta zu, hirugarren umearen izena erabaki ezinda, ralentian sartuta. Tia, irten egin behar dugu hemendik. E? Irten egin behar dugula. Zi paio ak, hor ma ra. Zi paio ak, hor ma ra. Ematera datoz ja? Ez, paseatzera! Begien aurrean daukat jarri zitzaizun azkonar-izu aurpegia. Errepre sio a, ezda bide a. Errepre sio a eta palestinodun also starring bat, alsoen artean starringena, hegazkin bati aterrizajerako seinaleak ematen ari balitz lez, besoak alboetarantz mugituz lasai, peña, lasai, oihukatzen. Eta ez gaitu zue, gel ditu ko. Eta ez gaitu zue, gel ditu ko. Baina beltzak kargatzen, enkaputxatuak jaurtika, Atxondoko neska talde bat arineketan eta gu euren atzetik. Atxilotzen bazaituzte, egin kaka praketan, esaten zion Olabek Adriri, egin kaka ta txiza ta irteten zaizun guztia, dementzia alegatzeko. Ni kakari sakatzen, zu txizari eusten eta zipaio bat posizio fetalean uzkurtuta zegoen rastadun bati ostikoka. Fiessssta.

      Atxondoko neskak Abenidako portale batean sartzen ikusi eta, gerturatu ginenerako, sarreran aurkitu ez izana daukat akorduan. Mierda! Gora igoko ziren. Zuk kristal hotsa ez entzuteko belarriak modu infantil baina maitagarri baina infantil batean estaltzen zenituen bitartean, atari hartan eta beste hirutan tinbre-jotzen aritu izana, baten batek zabaldu zigun arte; barruko argia automatikoki pizten, ni eskaileretan esertzen eta zu, atondotik mugitu barik, gorputz adarrak dar-dar zenituela poltsan aztarrika. Tia, ez diozu amari deitu nahiko, ezta? Ez dakit. Ba nik bai, eta ez duzu nahi. Zuk zer dakizu. 2010era arte etxetik irten barik egon nahi duzu, ala? Ez, amari deitu nahi diot. Eskaileretako argi automatikoak amatatzen eta zure musua mugikorraren pantailak argituta; konta iezadazu beldurrezko istorio bat, azkonartxo. Uste dut, kontatu izan bazenit ere, ez nizula sinistuko portale batean erdi ezkutatuta zeundela Etxeba ta beste mutil bat agertu zitzaizkizunik. Hantxe nengoen, ordea, eskuan bilduta kamiseta bana zekartela ate-joka agertu zirenean: a ze librada, neskak, sartzen ikusi zaituztegu, neskak, bost edo sei eraman dituzte, neskak, neskak, neskak.

      Zu nobela oso bat idazteko gai izango zinateke ondorengo minutu semiklandestinoei kapitulu oso bat eskaintzeagatik bakarrik, badakit. Nik motzean eta esnetan bigundu barik gogoraraziko dizkizut: iskanbila baretu arte itxaron genuen, Etxebak bikoteka irtetea proposatu zigun, zu aurretik abiatu zinen berarekin eta ni bestearekin gelditu nintzen bost-hamar minutu gehiagoz; neskekin joanda inofentsiboagoak dirudigu, bota zidan. Zuri Etxeba kabroiak ez zizun ezer esan; gerritik heldu zizun Ezkurdiko arkupeak oin-puntetan zeharkatzeko eta beste inork ikusi orduko askatu zintuen Andra Marira iritsi zinetenean: egongo gara! Su puta madre. Horixe pentsatu nuen, elizpeko zutoinetako baten arrimura txizari ezin eutsita aurkitu zintudanean; Caritaseko tonbolako zuhaitza baino bihurrago ta piztuago zeunden, buru gainean bost puntako izar bat briz-briz zenuela. Su putisima madre.

21.

Farias kaja batean gordeta eduki nituen zuen aitak Gabon haietan ateratako argazkiak, Loka Magazineko errekorteekin eta Frantziatik bidaltzen zenizkidan postalekin batera: kaixo Jone selan zaude ni oso posik gasteluak ikusten eta kanpin leparadiseko dizkotekan agur. Largoren tratorearen palan goazen argazkia gustatzen zait gehien: baserritarrez jantzita gaude, lasto-fardo banaren gainean eserita, ni bertsio berbeneroan eta zu Txanogorritxoren amamarenean; zu trikiarekin, ni panderoarekin eta, ondoan ipini didaten lastozko Olentzerotzarra, esku-guanteak viejoverde batek baino labainago dituela. Baina ni zeuri begira nago, eta zu neuri begira zaude, eta gure arteko maitasun originario hura intakto dago.

      Eduki izan dut argazkia apurtxo bat inklinatu, zuzendu, inklinatu eta zuzenduta geu ere elkarrengana hurreratzen ginelako irudipena; nik Andikoako elizpean egiteko moduko pintada bat bururatu zaidala diotsut belarrira: PRESOAK, TXAKURRAK ETA MELENAK, SOLTE. Zuk onena zara erantzuten didazu. Eta nik ez dizut Etxebari buruzko iritzirik ematen, aspaldiko partez bil-bil eginda gauzkan xaboi-burbuila flotanteak plop egin ez dezan.

      Zuk baino lehenagotik ezagutzen nuen nik, lokaletik, kostoa Olaberi erosten ziolako; unian matrikulatu berri zegoen bakarra zen bere kintako mutilen artean eta lisensiado esaten zioten. Zuk bere paretsuan ikusten zenuen zeure burua eta Letren Fakultatean sartu berri bazeunde lez hitz egiten zenion. Baina DBH amaitzen ari zinen, guapi; koadernoen ertzetan kutre-poemak idazten eta pegatinetatik kopiatutako logoak narruzko estutxe batean boligrafoz marrazten: egingo dizut bat? Eta nik baietz, egiteko. Zu nire kalkulagailuaren tapan tipexarekin Euskal Herriko mini-mapa bat eta gezi bi pintatzen eta, ni, nahi nuena zure poema bat zela pentsatzen, baina pentsatu barik.

      Beti pentsatu izan ditut gauzak pentsatu barik. Batzuk ulertzera iritsi izan naiz, beste batzuk ez; nirekikoak moztu zenituen modua, adibidez. Horrexegatik jartzen zait idi-gorpu begirakunea ignoratzen nauzun bakoitzean. Ormaetxekoarena. Ez daukazu akorduan? Alderik alde adarkatu zuen Josemari zaharra askara pentsua botatzen ari zitzaiola, eta bekokian tiro bat emanda garbitu zuen Josemari gazteak etxeko kortan bertan. Ni Largori deitu ziotelako akordatzen naiz; tratorea hartuta joan zelako, idixkoa palan zekarrela itzuli zelako eta osaba Aitor kanteratik etorri zen arte animalia koitadua etxeostean eduki genuelako. Lau bat ordu egingo zituen, begiak zabalik eta bekokiko zauria odoletan zituela, ez-dakit-zer-egin-dudan-baina aurpegiarekin hormara begira.

      Ba, harexen gainean jo genuen pasakallea, Polly. Egidazu ezentzunarena amesgaiztoak edukiarazten dizkizudala esanez, baina hildako idi baten bizkarrean jarrita gindoazen ordurako. Begiratu, begiratu beste aldera, zeure onetik irtenarazi arte kantatuko dizut eta: Olentzero, cabeza grande, pito cuadrado y empinao, no tiene padre, no tiene madre y sus amigos le han colgao. Burura datozkidan salbajada guztiak oihukatuko dizkizut, ea behingoz kasurik egiten didazun, joder. Trrr estridente bat belarri-zuloan. Zu, tratorean zutituta, auzoko umeei sugusak jaurtitzen, eta mugikorrarekin makurtuta ni: zure zenbakia eskatu zidan Olabek, Etxebaren partez, eta numero bi aldatuta eman nion galduko zintudalako beldurrarekin edo zer dakit nik. Apur bat pelikuletako esaldia da hori. Eta, esan ahala ari naiz igartzen, idiotarena egitea dela zuri hau guzti hau orain eta tonutxo honekin kontatzea. Baina, ostia, neure senetik irtenarazten nauzu oraindik ere.

22.

Eta, orain, esajeratu bat naizela esango didazu eta, gertatu, ezer ere ez dela gertatu berbarik egin barik eman ditugun urteetan. Gertatu, gertatu. Gertatu, gure artean. Baina gertatzea zer da, Polly? Zuk badakizu? Ze nik puta idearik ez.

      Gurekin zerikusirik ez daukan adibide bat ipintzearren: turroiak, mazapanak eta Ferrero Rocherrak serbileta brodatuekin estalitako hiru plater zatarretan banatzea, zerbait gertatzea da? Eta hiru plater horiek arrain-zopaz eta ardoz orbanduriko mantel desluzitu baten gainean ipini beharra. Eta mantela mahai loka baten gainean dingiliz egotea. Eta, mahaiaren bueltan, gure pamilia, p-rekin. Gure pamilia p-rekin esatea, zerbait gertatu izanaren seinale da? Telebistan Euskal Kantuen Gaua jartzea eta estreinako alkandoradun lau pelotari Furra-furra kantatzen entzutea, Largok Olai-zola-kanpe-on, Olai-zola-kanpe-on errepikatuaz mahai ertza esku ahurrarekin kolpatzen duen bitartean. Zerbait gertatzea da hori? Eta koilara txikia lurrera jausi zitzaionean, Bedak jaso zion arte zirkinik ere ez egitea? Bedak Largori aitte esatea, bada ala ez da zerbait gertatzea? Ez eixu mahaijje holan jo, aitte. Ez eixu mahaijje jo, aitte. Ez eixu jo, aitte, aitte, aitte. Tia Milak zigarroa musturrean eta titiak mahai gainean zituela, esku batekin Suchar puska bat erdibitzea eta bestearekin osaba Aitorri ahoa beteta hitz egiteagatik kokoteko bat ematea, zerbait gertatzea da? Ala ez? Eta osaba Aitorrek atzamar potoloa txupatu eta Alesanderri belarrian indarrez sartzea? Alesanderrek riñoneran ekarri zuen boligrafo laserrarekin nire bibotea seinalatzen afari puta osoa pasatu zuenean, ari al zen ezer gertatzen? Eta nik eskua zaplada batekin apartarazi eta bizkarra eman nionean? Eta Alesanderri bizkarra eman niolako ama ikusi nuenean? Hor zer, tia? Gertakizun bat zen ezpainetan zotz bat zerabilela berbetan entzuten nuenean sartzen zitzaidan lotsa preskolarra? Gertatu zen zerbait, ala ez zen ezer gertatu bere etxera itzuli nahi ote nuen galdetu ez zidanean eta nik bere etxera itzuli nahi nuela esan ez nionean, e? Edo bonboiak konpultsiboki irensteari ekin nionean. Edo Alesander belarriak eskuekin tapatuta Jiglypufen abestia tarareatzen hasi zenean. Edo osaba Aitorrek, kokoteko bat hartzen zuen bakoitzean, tontue nok pentsatzen zuenean. Osaba Aitorrek tontue nok pentsatzen duen bakoitzean txupito bat edango bagenu, gertatuko litzateke ezer? Zer koño gertatzen zen tia Milak Alesanderren aita fiktizioaren izenean urteroko felizitazioa idazten zuenean, eta bere buruari bidaltzen zionean, eta sobremesan banan-banan erakuts ziezagun uzten genionean? Zer gertatzen zen? Zeozer? Erdi zeozer? Ezer ere ez? Eta amamak osaba Kepari karakolak jatea gustatzen zitzaiola presente del indicativoan  esaten zuenean? Gertatzen zen ala ez? Zerbait gertatzea al da Largori ahotsa sikatzea osaba Keparen izena entzuten duen bakoitzean?

      Erantzun zeozer, Polly. Bai. Ez. Igual. Zeozer. Ze, niri, ezer gertatu ez dela pentsatzen dudanetan, iruditzen zait, gertatu, ez dela ezer gertatu eta, gerta zitezkeen guztiak gertatu direla pentsatzen dudanetan, gerta zitezkeen guztiak gertatu direla iruditzen zait. Eta garunak leher egiten dit.

III.

23.

Laurogeita hamarretako telesailetan aktore sekundarioak ordezkatzen zituzten moduan desplazatu ninduzula iruditzen zitzaidan batzuetan: kapitulu batetik bestera eta azalpenik eman barik. Vivian Banks zaharra eta Vivian Banks berria, Carol Willick zaharra eta Carol Willick berria, Lagun Min zaharra eta Lagun Min berria. Next. Beste batzuetan, denbora kontua izango zela sumatzen nuen eta, zu urrundu izan ez bazina, neu urrunduko nintzela lehenago-geroago. Moztu egingo genuela, alegia: asko sinplifikatuta, zu niri ignorante bat nintzela sentiarazten hasi zinelako eta ni zuri zatartzen ari zinela pentsarazten eta ez zu, ez ni ez ginelako ez ignoranteak, ez zatarrak. Asko-asko sinplifikatuta. Eta, hala ere, obsesiboki bilarazten dizkit erantzun biribilagoak zuganako tiradizo esanezin honek.

      Andikoako jaiak dira eta behegainean tolestuta nago; irinez beteriko palankana batean ehun pezetakoa ahoarekin topatu guran ari naiz, eskuak arrantzale-zapi batekin bizkarrean lotuta ditudala. Akordatzen zara? Zuk bazenekien han txanponik ez zegoena, baina ez zenidan ezer esan eta, burua belarri-barruetaraino hautseztatuta jiratu nuenean, dozenerdi ume-mokordo neuzkan inguruan, barrezka. Neuk ere barre egin nuen, noski. Negar ere bai, baina diferituan. Nahiz eta hori ez dakizun. Hori ere.

      Neuk ere ez nekien Etxebak zure zenbakia lortu zuenik: tia, Etxebak deitu dit geratzeko. Zertarako. Ez dakit.

      Eta, astebete beranduago, Guzurreko billarraren ertzetako batean eserita nengoen, atzazkalak binan-binan haginkatzen nituen bitartean zuri itxaroten; neu zure zain, lehenengo aldiz. Hasi izan naiz, gerora, zuk niri zenbat orduz itxarongo zenidan kalkulatzen eta kontua galtzen dut,  aitortzen dizut. Arratsalde hartan, ordea, oso-oso urduri nengoen eta, tabernako atea zabaltzen ikusi zintudanean, ez  nuen jakin esku batekin kristalerari eutsi eta bestearekin neure kolkora erakarri behar zintudan edo oina aurreratzen zenuen une esaktoari itxaron behar nion atea ahal nuenik fuerteen itxi eta zuri behatz txikia birrintzeko.

      Barkatu, luzatu egin zaigu. Eta? Zer. Ba, zeri buruz hitz egin duzuen. Hemen ezin dizut kontatu. Hemen? Tabernaren erdian. Benetan uste duzu bola puta bat zuloan sartu ezinik dabiltzan lau fumau hauek entzuten dauzkazula? Lau horiek berdin zaizkit, baina hobeto mahai batean. Eta barrurengoan eserarazi ninduzun; txamarraren poltsikotik riñonerara pasatu zenuen mugikorra, bateria aterata zenekarrela ikus nezan, eta hiru bider begiratu zenuen atzerantz hizketan hasi baino lehen: Etxebarekin egon naiz. Hori banekien. Eta Irati Barrainkuarekin. Irati, bertsotan ibiltzen dena? Bai (archivo - guardar como - Lagun Min Berria). Goi Gerlariak ez zizun maitasun aitortza bat egiteko deitu, orduan. Tia, ez hasi. Neuk asmatu behar zuk kontatzen ez badidazu. Eske ez da edozelan kontatzekoa. Ba kontatu ondo. Baina hau gure artean, e? Zu hatz erakusleak horizontalean elkartuta promesa bat zabaltzen, eta nire atzamarrekin zureak goitik behera banatuta promesa bat ixten ni. Gauza da, jaitsi zenuen bolumena, zerean sartzea proposatu didatela… Eta mahaiaren gainean S bat, E bat, G bat, I bat marrazten hasi zintzaizkidan; zu zeure buruaren paperik amestuenetako bat interpretatzen, guan mor taim, eta eszena hura ezin enkajatuta ni. Ze ez nekien, ez zu gehiago zerk harrotzen zintuen, bilera hartara joan izanak edo bilera hartara joan zinela niri kontatzeak, ez aukera bi haietatik neu gehien zerk joditzen ninduen. Eta globoa zulatu nizun, jakina: hori al zen dena?

      Esan, Polly: gertatu zen zerbait ala ez, ondorengo mini-isiltasunean?

24.

Atzamar puntarekin mahai gainean lau letra zirrimarratzen ari zintzaizkidan martitzen iluntzean, eta frontoian urtarrileko jaietarako ipinitako txosnaren barruko partetik guito bat estreinakoz ateratzen zapatu gauean: ezetz, tia, ezin dizudala debalde jarri. Hurrengo bueltan pagatuko dizut orduan!

      Irten, nire adineko neskekin irten nintzela uste dut, baina berehala batu nintzaien Adriren kuadrillako mutilei: Aitzol fitxak sartzen ari zitzaidan, Adri falta zen bakoitzean sartzen zizkidan. Orain ez dator harira, baina gero bai. Gogoratu.

      Total, Axpek txiza egin zigula korroaren erdira eta Garciak katxi bi eskatu zituela: lehenengoa burutik behera hustu zion Axperi eta, bigarrena, tragoan edan zuen. Cabarceno, tio, Cabarceno puta bat.

      Zu, bien bitartean, koreografia ikasteko astirik eduki ez duen Spice Girl suplentearen antzean zenbiltzan, bat bi hiru kalimotxera lau bost sei kañera; zu Etxeba ta Irati Barrainkuaren pausoari ezin jarraituta, eta ni, txosnari lepoa emanda, guito hondarrak mihi puntara tantaka-tantaka isurtzen. Ni neure bolara. Ni pleibakean parte hartu nahi izan ez banu lez. Proposatu izan bazenidate ere, ezetz esango nuen seguruenik. Seguru. Baina ez zenidaten proposatu. Niri ez. Zergatik. Ni zergatik ez. Zu zergatik bai. Ez?

      Amorru txakur hura. Amorru txakur hau. Besterik ez banu, ojala; errazago bereiziko nintzateke zu ta zure bertsio distortsionatu guztiengandik.

      Kontua da faunari barraz bestaldetik superioritatez begiratzen gogoratzen zaitudan bezain ondo gogoratzen zaitudala, gure amaren etxeko balkoian, nik itsumustuan erantzitako gaupasa arropak lurretik jaso eta esekitokian txukun-txukun zintzilikatzen. Gogoratzen dudala biharamuna eta biharamunean zu ta biok gaudela Churrería Edalis y Carmenen mostradorean dantzariz jantzita, kokotsean behera txokolatea ta mukia darigula gofre bana jaten. Kontua hori da: amorruak diluitu egiten zaizkidala. Eta zu-nerabeaz pentsatzea, ni-nerabeaz pentsatzea dela, ezinbestean.

      Ni-nerabeaz pentsatzea, Scary Movie heldutan berrikustea da, Polly: asaldura biszeral retroaktibo bat.

      Domeka goiz hura bera urteetan eduki dut ahaztuta eta, orain, interrupziorik barik datorkit gogora, nekizkienik ez nekien eliz-kanten letrak hiletetan etortzen zaizkidan moduan.

      Gonbitolarriarekin itzartu nintzen domeka goiz hartan eta neure burua leihotik botatzear egon nintzen, komunzulora makurtuta nagoela, ama ate-joka etorri zitzaidanean: ni dantzan ikustea Bedaren urteko poza izango zela eta estutzeko ondo abarkak; lehen jaunartzea errepikatzera banindoa lez sentiarazten ninduen horrelako gauzak esaten zizkidanean txantajista halakoak; eta komunetik irten nintzenean, aurpegira begiratu ere ez nion egin. Berriketan topatu zintuztedan sarrerako pasillotxoan; ama bere probalari-zapatila zatar haietako batzuk lotzen eta zeure lauburudun gona gorri inpekableari azken ukituak ematen zu: goazen, tia, berandu gabiltza. Eta, han goaz, dantzako lokalera, koadro kostunbrista batetik eroritako neska-koskor bi. Eta, han daude, Garcia, Aitzol eta beste dozenerdi ezpatari, amatxok Noritarekin zuritutako alkandora-praka-kaltzontzilloekin, ispiluaren aurrean luzaketak egiten: hanka baino gorago bota beharko duk buztana, Aitzolo! Mutilak deskojonatzen, eta ni Josemari zaharraren ehiza-txakurrekin akordatzen; pito puntan goma bat estu-estu lotuta egiten zien basektomia deskontrolatzen ziren ar guztiei.

      Eliz-kanten letrak hiletetan lez, Polly, esan dizut: elkarri buruan zapiak ipintzeko mutilen ondoan zelan jarri ginen datorkit gogora, zu banketa batean eserita eta ni alboan, zutunik. Zelan urkilaz eta orratzez beteriko erregaliz kaxatxo bat pasatu zenidan eta eskuetatik erori zitzaidan. Ni, makurtuta, urkilak eta orratzak behegainetik batzen eta Aitzol, nire atzean, gonaren azpitik ezpata sartzen, ateratzen, sartzen. Mutilak barrezka, zu urkilak eta orratzak eskutadaka batzen, eta ni, neukan gonbitolarriarekin, ezin erreakzionatuta.

      Nik gauzak esplikatzen ez dakit, Polly, esan dizut. Baina ikusi, denak ikusten ditut eta zuri ta zure lagun feministei bezala lehertzen zaizkit begietako zainak horrelako egoeretan.

      Sei urterekin, zain bat lehertu zitzaidan begian, Largo txerri emea kortatik ateratzen eta gauetan ere zelaian uzten hasi zenean;  basurdeak atzetik eman ziezaion nahi zuen, berak eta bere ez-dakit-zein lagunek kruzeko kumeak edukitzeko kapritxoa zeukatelako. Ba hamaseirekin, berdin: zain bat lehertu zitzaidan arkuekin eta ezpatekin neska-mutil-neska-mutil lerrokatuta txistularien atzetik Olakuetara sartu ginenean. Zu lehenengo ilaran zindoazen, Aitzol bigarrenean eta ni hirugarrenean. Ikusten ari naiz.

      Iritsi ginenerako eferbeszentzia betean zegoen plaza eta plazaren kantoietako batean gure pamilia, domeketako arropak ondo jantzita: osaba Aitor kalimotxo batekin,  Largo Donien Atxa seinalatuz Alesanderri esplikazioak ematen, Tia Mila amari alkandoraren lepoa atontzen eta  Beda niri agurka. Umeak txulalai egiten eta Beda niri agurka. Umeak zapatain-dantza egiten eta Beda niri agurka. Umeak plazatik irteten eta Beda niri agurka, geu erdigunerantz gindoazela, Aitzolek burua irribarrez jiratu eta bozik altxatu barik  g u a r r a  markatu-markatu bat ahoskatu zidanean. Etorri datorkit, Polly, atzerapenarekin eta interrupziorik barik, arku ta guzti ihesari eman nionekoa, jende artetik irten orduko errepidea gurutzatu nuenekoa, autopistapeko barraka  batetik bestera kabrondemierdaka ibili nintzenekoa. Dragón Elliot. Maxiolla. Autos de choque Los Fotógrafos. Eraman nazazue. Eraman nazazue hemendik.

      Zakarrontzi batean egin nuen oka.

      Eta, handik ordu laurdenera agertu zintzaizkidanean, blankazoarekin nengoen kotxe-bitarte batean jesarrita: kakatzan nago, tia. Ezin izan naiz lehenago etorri. Trankil. Negar egin duzu? Ez, botaka. Gezurra. Utzi bakean. Nahi duzu zerbait jan? Bai. Eta, hortik aurrerakoak, badakizkizu; Churrería Edalis y Carmen, gofreak, txokolatea eta mukia kokotsean behera.

      Zu ez dakit zergatik ariko zinen negarrez. Ni gehiago eutsi ezin izan niolako. Nik, umetan, ateekin eta kaxoiekin harrapatzen nituen atzamarrak min ez-fisikoak delimitatzeko eta negarraldi espontaneoak justifikatzeko; Agarren kandelek ere ez dute egiten negarrik, Polly. Domeka eguerdi hartan, ordea, ez zitzaidan ezer gehiago maniobratzeko buruargitasunik geratzen eta kasu egin nizun, besterik barik: txurrerian txikle batzuk erosi, parkeko iturrian aurpegia garbitu eta amak esandako ordurako agertu nintzen bazkaritara. Ordu bietan, Juliantxorenean.

      Espaloia gurutzatzerako ikusi nituen seiak mahai-buelta biribil batean jarrita eta zazpigarren aulki bat, nirea, hutsik. Zoaz eta errepikatu han, frito razio bi ala hiru eskatu erabakitzen ari diren bitartean, farmazeutikoaren semeak guarra esan dizulako kortozirkuitatu zarela.

25.

Dantzarik egin ezin izaterainoko biharamunarekin nengoelako eskapatu nintzela pentsa zezaten utzi nien eta berba erdirik ere ez zidaten egin mahaitik altxatzen ari ginela Largok zotz batekin seinalatu ninduen arte: zu, etxera.

      Jaioberri baten hiletatik bueltan bagindoaz lez itzuli ginen Agarrera.

      Beda gogoratzen dut, Mitxubisitik burumakur jaisten, Beda klinex batean batutako txuleta-hezurrak Enbrari ematen, Beda eixu siestie, esaten, eixu siestie, ume. Melokotoi zahar baten moduan tximurtzen zait bihotza errezarazi dizkiodan Agur Maria guztiak buklean entzuten hasten naizenean. Nahiz eta barkamenik sekula eskatu ez diodan. Ezta domeka hartan ere.

      Agarreko komuneko tazan jesarrita nengoen, nago, abarka-kordelak, pololoak eta kuleroak orkatiletan ditudala, lababoaren azpian moltso-moltso eginda utzi dudan dantzari-gonari begira loak hartzear. Eta, orduan, atea. Orduan, neskato bi. Lehenengoak BBKko bisera bat darama atzerantz ipinita, kamiseta interior nasai bat eta galtza deportibo granateak orkatiletatik gerrirainoko botoi-ilara birekin. Bigarrenak Super Bateko motxila bat dakar, puntilladun praka-laburrak eta niki turkesa bat barrena kuellotik behera sartuta, top bat balitz lez. Ezagutzen ditut.

      Topdunak lurrean botata ikusi orduko zintzilikatu du atean nire gona eta biseradunak esku-bete kalkomania atera du poltsikotik: zein nahi duzu, armiarma ala Casper? Ezein ere ez. Ez duzu tatuajerik nahi? Esaten dute droga daukatela barruan eta azaletik sartzen zaizula. Nork esaten du hori? Jendeak. Nik jendeari ez diot sinesten, ipini du armiarma ezkerreko besoan biseradunak; lagundu hau itsasten. Topdunak, orduan, atzamarrak miaztu ditu eta armiarma igurzten hasi da: horrela? Busti gehiago, urarekin. Horrela? Bai, horrela hobeto. Listo, papera kenduko diot. Ondo ikusten da? Bai. Orain ipini Casper beste besoan. Eta, topduna eskua busten ari den bitartean, biseraduna armiarmari puzka: esan bat pamela, bi pamela, hiru pamela, baina zenbakiak inglesez esanda. Zertarako? Zuk esan. Guan pamela, txu pamela… Chúpamela esan duzu! Ez dut esan! Bai, esan duzu! Baina topdunak ezentzunarena egin dio eta ileak pintatzeko esprai-poto bat atera du motxilatik: plateatua ekarri dut. Gustatzen zait. Nik lau koleta egingo ditut, bi goian eta bi behean. Nik solte, txapelarekin. Eta, hanka-puntetan orekari eusten dioten bitartean, zeina bere orrazkerarekin kontzentratuta isildu dira. Justu-justuan ikusten dizkiet aurpegiak ispiluan.

      Zure ustez nor da guapoagoa, dio biseradunak, Scar ala Simba handitan? Scar eta Simba ezin dira guapoak izan. Zergatik ez? Lehoiak direlako. Ba, ni morreatuko nintzateke Scarrekin. Ni Scarrekin, ez. Zu, norekin? Ez dakit. Simbarekin? Niri Nala gustatzen zait. Morreatzeko? Ez. Orduan, zertarako? Ba, ikusteko. Egingo didazu espraia? eseri da bainera ertzean biseraduna. Eta hautseztatu dizkiote buruak batak besteari, besteak batari, bota gehiago, bota gehiago. Eta azkura egin zaie begietan. Eta topdunak eguzkitako betaurrekoak jantzi ditu azkenean: pentsatu dut hobe dela ni zutitzen naizenean, ama barbi gel in a barbi guel zatian, zu makurtuta geratzea eta, mutilak kambar babi leskou pari esaten duenean, zu orduantxe zutitzea eta, ah ah ah ye e esaten dudanean, ni makurtzea, baina ez zu beste, eta hortik aurrerakoa, normal, bale? Biseradunak baietz buruarekin, baina itxaroteko apur batean, praketako botoiak askatu behar dituela lehenengo. Eta makurtu dira, eta jai Barbi, jai Ken, zutitu, zutitu, mambo txa-txa, mambo txa-txa, bost-hamar minutuz aritu dira dantzan, Bedak atea jo duen arte: libratzeko komuna derrepente, Largo datorrela. Eta neskatoak joan egin dira. Eta ni euren atzetik.

26.

Hiru-lau egunean lorik egin barik egoteraino estutu nuen neure burua ondorengo astean. Dantzetatik eskapatu izan ez banintz ere, itzularaziko ninduten Agarrera seguruenik, baina duda, Polly. Duda puta hura barruak jaten, institutuko pasilloetan Aitzol, bere itsumutilak eta Maribe Irigoras ezin saihestuta nenbilen bitartean.

      ETAk su-eten bat iragartzen zuen bakoitzean dezepziotxo bat kudeatu behar izaten zuen herritar anonimoetako bat nintzen sasoi hartan. Ez txarto ulertu, e? Alde-alde egon barik jarraitzen dut eta. Ez alde-alde, ez kontra-kontra, eta gaiaz hitz egiten dudan bakoitzean kotxea bitarte estuegian sartzen ari naizelako sentsazioarekin, m.g.b. mundu guztia bezala. Autoeskolako Rafik linean aparkatu ezinik genbiltzanean zulotik irteteko errepikatzen ziguna egingo dudala, alegia: marcha atrás y volante al bordillo. Esan nahi nuena zen su-etenak ez zetozkidala ondo, lantzean bonba-abisu faltsuren batekin deitzetik aparte, instiari aportatzeko ezer gutxi neukalako. Eta ez borondate faltagatik. Irakasleek trimestrero azpimarratzen zioten amari, baina borondate faltagatik ez zen. Hamasei urte inflamable neuzkan, joder. Eta pinadi sikuz inguratuta bizi nintzen. Benetan ez zuen inork aurreikusi gertatzear zegoena? Ze, nik begiratzen dut atzera eta pentsatzen dut: inebitablea zen.

      Zuk bazenekien eskola orduetan lokalera jaisten hasita nengoena, Bedak bazekien etxean bere Dormidinekin eta anis botilarekin kolokatzen nintzena eta, jakin, neuk ere banekien ordurako zenbait pultsio gain hartzen hasita neuzkana. Jakin edo. Jakitea arrazionalagoa da, nik pertzibitu egiten nuen tartean behin argia joaten zitzaidala. Joan eta etorri. Milesima batzuk. Zerbait egitea eta derrepente esatea: neu izan al naiz? Institututik bueltan ohe gainean ahuspez etzan eta potxorra haragi bizitan utzi arte masturbatzea, Polly; prakak ipurdipean nituela zutitzea eta pentsatzea: ostia, min egin dut. Deskonexio klase hori.

      Zurea diferentea zen.

      Zuk mugikorra amatatzeko ohitura hartu zenuen, Goenkale ikusteari utzi zenion eta ezin-dizut-kontatu batekin zarratzen zenizkidan martitzen iluntzeetako atzera-aurrera semiklandestinoei buruzko konbertsazioak; bost urteko ume bat ematen zenuen, berba baju egin nahian, egin nahian, normal eginda baino ozenago entzuten zitzaiona. Eta ez diotsut izorratzeagatik, halaxe zelako baino. Zuk arbelean Euskal prezoak Euskal Herrira zetarekin idatzi nuela esan zenion Irati Barrainkuari eta nik ez dakit zergatik ez nizun zure guaiota moño hori artazikada batekin moztu enteratu nintzenean. Lotsagatik, imajinatzen dut. Neu lotsatuta. Eta zu? Zu ez zara lotsatzen, tia? Follatu al duzu inoiz ortografia akatsak egiten dituen inorekin? Esan. Badaukazu lagunik ortografia akatsik egingo lukeenik? No hay más preguntas, señoría.

      Beti esan nahi izan dut hori, señoriarena. Eta beste gauza bat ere bai, soltatu naizenez gero: uste duzuna baino lehenago ta sarriagotan liatu nintzela Etxebarekin. Hau bai esaten dizut izorratzeagatik.

27.

Total, ez dakidala zu izorratu zaitudan ala ez, baina ni de puto culo sentitzen naizela dagoeneko. Urteak daramatzat de puto culo sentitzen eta orain, gainera, Beda falta dut behatz bitarteetara ur beroa eta binagrea isur diezazkidan; oin azaletan esne errearen moduan itsasten-itsasten joan zaizkidan erru geruza marroizkak biguntzen laguntzeko falta dut. Beragatiko erruak. Zugatiko erruak. Neure buruagatiko erruak.

      Orain ezin naiz hanka sartzen dudan bakoitzean elizako bankuei hautsak kentzera joan kontzientzia arintzeko.  Ezin ditut kandela txikien bandejaren azpiko txanponak tabakotarako ostu, Beda ortutik ekarritako baldekada gladioloak eta kalak loreontzietan ipintzen ari den bitartean. Ezin naiz berari begira egon sakristiako ateostetik alargadore bat ateratzen duenean, eta alargadoreari plantxa bat entxufatzen dionean eta plantxarekin aldarearen gaineko tapetea puntilletaraino pasatzen duenean: ni egunero etorriko nitzake mezetara, ume, Andikoan balego, egunero; ondiño hori sentimentuoi igerten dot eta satizfaziñue da, ze fedie mas o menos dekat, baina Ama Berjiniaz neure erara berba eindde, ba, gustoriau geratzen naz.

      Orain berbakera hori falta dut, Polly.

      Eta, azken berrogeita zortzi orduotan, behin da berriro harrapatu dut neure burua animalia penatuaren arnaskerarekin belarria Agarreko hormei arrimatuta hots familiarren bat entzun nahian lez, edo zer dakit nik. Gehiago esango dizut: mojei dozena bat arrautza eramatera joan nintzen atzo iluntzean, gaur eguraldi ona egin zezan. Neu naiz harritzen lehenengoa, ez pentsa. Bederatzi-hamar urteko ni bat daukat oraintxe bertan jertse-barrenetik tiratzen eta zu lelatu egin zara esaten; zuk antzina konprobatu zenuen Jainkorik existitzen ez dena: infinitu jatordu pasatu zenituen Largoren basoerdiari begirik kendu ere egin barik, Jainkorik badago jausi dadila pentsatuz, jausi dadila, jausi dadila, jausi dadila. Eta ez zen jausi, gogoratzen? Badakit, eta berdin zait. Trankilago geratu nintzen mojenetik pasatuta, eta punto.

      Animalia penatu bat naiz  etxe huts bateko atea harramazkatzen, joder. Beda ja ez dago barruan. Zu ja ez zaude barruan. Adri ere ez dago barruan ja.

      Nahiago nuke Kandelario bezpera hartan lez elizpera motorrean agertuko balitzait gaur ere,  zerbeza lata batekin eta tuboeskaperik barik. Atzealdean jarriko nintzaioke eta ni-ez-naiz bat proklamatuaz aldegingo nuke, domekaz jantzitako auzotarrek larrutzen nauten bitartean: ni ez naiz zuen modukoa. Nik erdaraz suelto egiten dut. Nik deabrukume gorri bat tatuatuko dut bizkarrean. Nik zortzi abizen extremeño dituen nobio bat daukat, pajak egiten dizkidana eta Ibizara eramango nauela esaten didana. Nahiago nuke hemendik aterako banindu, tia, nahiz eta ja enrollatuko ez ginatekeen; berdin-berdin joango ginateke belodromora tronpo batzuk egin ondoren gure mobidei buruz hitz egitera.

      Askotan pentsatu izan dut hori: istripua gertatu izan ez balitz, utzi berdin egingo nuela baina lagunak-edo izaten jarraituko genuela. Utzi, utzi, ez zenuen egin istripuaren ostean ere, esango didazu. Eta egia da. Baina nahiago dut ez pentsatu. Ze horixe da orain nahi dudan bakarra, Polly, pentsatzeari uztea. Eta entzuteari. Eta ikusteari. Bedak erretaularen azpian hilda topatu zuen mozoloak Santa Luziari jan zizkion moduan jatea neuri ere begi-kanikak hegaztiren batek, edozeinek, aldare puta hori gehiago ez ikusteko. Eliza bete senitarteko ez ikusteko. Zu ez ikusteko.

      Korta guztietako alarauak entzungo ditu Ama Birjinak gaur goizaldean ere. Gurean ez du jakingo behi bat den erditu ezinik dabilena, edo Largo den negar hautsian.

28.

Zure silueta errekortatzen ari naiz begiradarekin. Atzamar puntekin sorbaldetatik helduta aterako zintuzket elizkizuneko argazkitik, pegamentu barrarekin bizkarra igurtzi eta hau ez den beste edozein irudiren gainean itsasteko. Non nago, galdetuko zenidake. Eta nik Berrizko estazioan zaudela esplikatuko nizuke, hamabost urte dauzkazula eta San Blasetara goazela Maribe Irigoras eta Joserra Euskarakoarekin, zu, ni, eta pelusa findun kiwiak diruditen gure hogeita piku ikaskide barru-biguntxoak. Abadiñora goaz? Bai. Eta presoen pin plateatua aterako zenuke karteratik paparrean ipintzeko; egin gudari plantak, beibi, nahi dituzun guztiak, badakit-eta amak eskolara zer errebindikatiborik eramaten uzten ez dizuna.

      Orain grazia egiten dit zu zure Braveheart partikularrerako ezkututxoa ipintzen bisualizatzeak eta, eszena beraren barruan, mutilak atxantean jolasten agertuko liratekeela pentsatzeak; aurpegian ukabilkatzeko imintzioak egiten dizkiote elkarri eta, hartzea tokatzen zaionak burua apartatzen badu, kokoteko bana ematen diote gainerakoek: atxantao, puto atxantao!

      Sunormalak zirela, alegia. Eta, hala ere, oroitzapen gehiago dauzkat eurenak, neskenak baino, hori egia da. Zergatiez teorizatzen zeuri utziko dizut, Polly Monopoli, ni gogoratzen baino ez naiz ari. Eta gogoratzen dudana da, trena ailegatu zenean, Mierdajoven ikusi genuela barruan, eta mutilak blokean sartu zirela eta ez ziotela Berrizen bajatzen utzi. Zeuk ere akorduan edukiko duzu Matienaraino zelan joan ginen: mutilak Mierdajoven amorrarazten, Mierdajoven bekokiarekin kristala jotzen eta zu neure atzetxoan, hide hid hidden, cagate cagated cagated. Ze zuk panikoa zenien Mierdajoveni, Zaldibarko sanatoriotik etortzen ziren jonki ohiei, eta zure lehengusu gormutuari. Ala ez?

      Txahal jaioberriak bedar sikutan baino dardara handiagoa zenekarren pausoan ferialekura iritsi ginenean eta, oh, sorpresa, zurelagunak eskapatu egin zitzaizkigun: ez da eskapatu egiten zaizkidala, tia. Ah, ez? Da eurek euren bolara doazela ta ni nirera ta jasta. Zu inuzentea zara. Eta zu petarda bat. Petarda bat bost eurorekin. Zer? Dirua behar dudala. Eta txinekin ateratakoa? Gastatu dut. Dena? Hainbeste ere ez neukan, e? Baietz uste nuen. Keba, gutxiago eman zidaten azkenean. Inuzentea neu naizela esateko… Nirea diferentea da. Oso diferentea, bai. Bueno, lagunduko didazu? Eta erantzuteko astirik utzi barik heldu nizun besotik, eta tiratu nizun, eta ibili zintudan jende artean galdu-gordean, eta derrepente Largorekin egin genuen topo: buru eta erdi ateratzen zion zaldi beltz bati haginak begiratzen ari zen.

      Largo da tratulari bat animaliari matrailetatik ebatzen dionean zein persona mota izango litzatekeen igartzen diona, eta personari kokotetik heltzen dionean zein animalia klase den ikusten duena.

      Neuk ere ikusten nuen bera, ordea. Eta banekien, gizon artean harrapatzen banuen, eskatzen niona emango zidala inguruan zerabiltzan ganaduzaleek hi, bai, hi, Falcon Cres esan ziezaioten, sobran dekozak diruek, ala? Ezpain ertzean alfiler bati eusten ari balira lez egiten dute berba kabroiek, baina ezertxo ere ez zaie eskapatzen.

      Total, jaso nuela eskupekoa eta txosnetarantz joan ginela. Nire kuadrillako neskekin egin genuen topo, ez zara akordatzen? Sasoi hartan ia ez neukan traturik, nahi ere ez. Noelia ta Leirerekin zuk eta biok moztu ondoren berrartu nuen; beste gauza bat ematen du horrela esanda, baina horrelaxe irteten zait. Horrelaxe edo. Nirekin moztu zenuenean esango nuke: nirekin moztu zenuenean berrartu nuen tratua Noelia ta Leirerekin. Gainerakoak kapulla batzuk ziren. Edo superioritatez begiratzen zidaten, edo errukiz; beraiek bazeuzkatelako eta nik ez. Ingleseko partikularrak. Inpresorak. Aitak. Lagun berriak Durangoko instian.

      Eta ni arrogantziak ez nau uzkurtzen, baina errukiak deabruak aterarazten dizkit; katxabarekin ez ibiltzearren propagandako guardasol zaharrari helduta paseatuko duen atso baten prekuela naiz ni. Marisa Aquí no hay quien vivakoarena. Eta zu Vicentarena. Marisa ta Vicenta izan gintezkeen 40 urte barru, ni Eroskitik Chinchón botilak mangatzen eta zu pistolarekin polizia bati apuntatzen: quiero que pongáis más árboles en las calles y que los empastes los cubra la Seguridad Social. Eta nik: Vicenta, no puedes usar la pistola porque no te sabes el PIN. Eta zuk: ¿qué PIN? Baina ez gara izango. Horrek bai uzkurtzen nau.

      Hau guzti hau, nire kuadrillako neskekin barik, zurekin nahi nuela esateko.

      Normalean, eguerdi ingurura arte ibiliko ginen: nik tabernetako komunontzien moduan gainezka egin arte edango nuen eta zuk txoritxiki batek euri-putzutik lez; zu Joserra, Maribe eta gainerakoekin itzuliko zinen Berrizera, eta ni Abadiñon endredatuko nintzen. Eta hala bazan, edo ez bazan. Baina, derrepente, non diostazun, ezetz, ez zoazela eurekin: turnoa daukat. Ze turno? Ez nago seguru. Lagunduko dizut. Eske jende kopuruarekin oso zorrotzak izaten dira eta hobe etortzen ez bazara…

      Segiko txosnan kañak ateratzen eta kanbioekin batera klabean idatzitako notatxoak pasatzen imajinatu zintudan, edo solidarioz mozorrotuta oktabillak jaurtitzen, edo trafikoa zaintzen Goi Gerlariek bidea moztu zezaten… Yoquese. Baina rifak saltzen jarri zintuzteten. Irati Barrainkua ta zu, telazko poltsa bati txin-txin hotsa atereaz, kipula-txortak eta San Blas opilak erostera zihoazen andra-gizonei Venezuelarako bidaia eskaintzen, Etxeba aldemeneko petrilean jarrita kanuto bat liatzen ari zen bitartean.  No me jodas. Arriskutsuagoa nintzen ni, zortzi urte ta paperezko komekokos batekin, Andikoako jaietan asto-probei begira egoten ziren Pedro Mariei kolore bat aukeratzeko eskatzen: zuria gilipoias, larrosa kalbo, horia Aznar, urdina mongolito, gorria foiacabras, naranja gei, berdea feo, marroia zure ama zure amama da. No me puto jodas.

      Kabreatzen ari naiz. Eta kabreatzen naizenean azeleratu egiten naiz eta azeleratzen naizenean filtrorik barik egiten dut berba: kaka, kulo, pedo, pis, horraxe arte ailegatzen da nire prezisio lexikoa momentu honetan. Zoaz eta kontatu amatxori. Edo Irati Barrainkuari. Kontatu ezikusiarena egin zenidala turnotik bueltan zentoztela gaztetxean topo egin genuenean. Kontatu, Etxebak botea zuekin ipintzeko proposatu zidanean, zuen aittitteri iktus batek ematea nahiago izango zenuela ni korroan ikustea baino. Kontatu hori. Neuk ere betazalak grapatzea nahiago, Irati Barrainkuak zelan mimatzen zintuen ikustea baino. Hain lotura estua. Hain denbora gutxian. Zelan. Zelan. Zelan ez zenuen igartzen Etxebak arreba txiki bati lez begiratzen zizuna. Zelan begiratzen zenion zeuk munduari goizero jaiotzen den jende klaseak lez. Zelan ez zitzaizun orrazkera sekula desegiten, Vicenta, tú que eres tan guapa y tan lista. Kantatzen ari natzaizu, nintzaizun, Mañariko presogai hura albotik sartu zitzaizunean: tia, honek zurekin nahi du. Bai? Fijo. Ai, ez dakit. Bastante guapoa da. Ja, baina ez dakit. Ikus zaitzala Etxebak. Aiama, ez dakit, ez dakit… Eta tipoarekin berbetan jarraitu zenuen. Eta, ordu laurdenera, izkina batean liatzen ari zineten. Eta, ordu erdira, bueltan zentozen, baina ja ez zeneukan goizero jaiotzen denaren zer urdin hori begietan: eskua hartu dit, tia, eta potroetan jarrarazi dit, eta esan dit furgoneta daukala kanpoan eta ea nahi dudan, eta nik ezetz, eta berak baietz, eta agobiatu egin naiz… Ari al zara entzuten?

      Ari naiz, Polly, hamarkada bat beranduagotik. Eta sentitzen dut.

29.

Sentitzen dut gau hartan entzun ez izana. Mañariarrari haginak begiratu ez izana. Zure lehenengomusua fortzatu izana. Sentitzen dut.

      Analogikoan akordatzen naiz zerogarren musuarekin; minus batetik minus ehunerainoko entsegu-musu haietako gehientsuenekin akordatzen naiz, Polly. Laurogeita hamarretako uda-egun argitsu batean gaude, zulo txikidun zapata-kaxa banarekin bedartzan jesarrita. Zuk zenbat dauzkazu, galdetu dizut. Bat baino ez. Ba, nik lau dauzkat. Lau? Handiak gainera. Erakutsi ea. Eta tapa erretiratu diot neure kaxari: horiek kakalardoak dira, diostazu, horiek ez dira kirkilak! Baina lau dira, eta handiak! Barrez ari zara. Barrez ari naiz. Kakalardoetako bat hartu dut besaurrean ipintzeko. Pikatu egingo dizu! Hauek ez dute pikatzen, begira, begira, non jarriko dudan… Majia potajia: kakalardokume bat daukat masailean eta denborari bizkarra luzatuaz doakio, eguzki-begian nagiak ateratzen ari den katuari lez; hantxe eduki gaitu, paralizatuta, kokoa masailetik ahora jaitsi zaidanean hipnositik irten garen arte. Barrez ari naiz. Barrez ari zara: kakalardo bat morreatu duzu! Nahi duzu? Zer. Geu morreatzea. Bale, apur bat. Eta minus hogeita bosgarrenez musukatu gara, ahoak eskuekin estalita.

      Orduan inora ere ez zihoan eta orain gutxiago, badakit. Baina memoria kapritxosoa da eta nire burua Sephora bat. Gozo Txori bat. Tiger bat.

      Zu ikustea zu ikustea baino gehiago baita niretzat, Polly.

      Ikusten zaitut elizan, eta koruko eskaileretatik zelatatzen genituen ezkontza loratsuak bistaratzen zaizkit; ezkontza loratsuek La boda de Muriel akordarazten didate eta La boda de Murielek zoriontasun burbuila bat zuen etxeko egongelan: Muriel eta Ronda ABBAren karaokearekin brillatzen eta haiei koruak egiten gu, titiak haz zekizkigun ogi-maminak jaten genituen bitartean. Hain diferenteak ere ezin garela izan, koño; ez hamar urte geneuzkanetik hona, ez bata besteagandik. Nahiz eta zuk sujetadorea erabiltzeari utzi diozun, eta nik ez. Nahiz eta zuk galtzarbeetan ile apur bat utzi duzun eta nik ez. Nahiz eta zuk independentizta ta feminizta zarela ezaten duzun, eta nik ez.

      Nik ez ditut zuk irakurri dituzun liburu guztiak irakurri, ez dut behar izan. Nik edonoiz harrapatzen nituen zaldiak behorrak estali guran eta Beda sukaldeko leihotik bihor koittedue esaten. Zu cartas de olorrak koloreka ordenatzen ari zinen bitartean, Aimar de la Fuentek katekesisean kontatzen zituen txisteekin gauzei izenak jartzen ari nintzen ni: es una violación si te follas a una vaca y no dice ni mu? Nik Goenkalerekin ikasi nuen biolatu ta bortxatu sinonimoak zirena eta Noelia Julen Berasaluzeren kotxetik aurpegia desenkajatuta irten zen gauean konturatu nintzen bortxatzaileak ez direla Goenkaleko moduan atzetik eta burua media batekin estalita etortzen.

      Eta, hala ere, ez nintzen motorretik jaitsi Adrik eta biok plazan ikusi zintuztegun martxoaren zortzi hartan. Zure amak eta bere pankarta-lagunek nire amari begiratzen zioten modu-moduan begiratuko zidatelako neuri ere, horrexegatik ez nintzen jaitsi. Banekielako nire amagatik zertzuk esaten zituzten. Zenituzten. Ze, feministak izango zarete eta nahi duzuen guztia, baina ama bati buruz norberak baino ezin dezake txarto esan.

30.

Gauza asko esan daiteke gure amari buruz: batzuetan jo egingo nuke eta, beste batzuetan, ahal duena egin duela pentsatzen dut eta errukitu egiten naiz. Esan nahi dut, geuk ere ez diogula erraz jarri: ni ume-umetatik joan izan naiz amamagana narruko bat hartu dudan bakoitzean, ama aurrean egonda ere bai. Eta amamak ere, berak eduki izan nau altzoan narruko bat hartu dudan guztietan, ama aurrean eta niri mimoak emateko prest egonda ere bai.

      Ez dakit kontatu nizun, ez dakit entzun zenidan, baina Adrirena gertatu zenean, pisura itzultzea proposatu zidan eta ezetz esan nion, Andikoan geratuko nintzela. Adrirena gertatu zenean, Agarreko atartera agertu zitzaidan Olabe. Adrirena gertatu zenean, eskerrak zeuri pasau ez jjatsun, esan zuen Bedak. Adrirena gertatu zenean, itzalita zeneukan mobila.

      Egun bi falta ziren Aste Santuko oporrak hartzeko eta nik lau edo bost penko edukiko nituen: igual arrazoi izango dute, pentsatzen nuen, igual ez dut honetarako balioko. Choose the correct verb. Complete the sentence. Listen and repeat. Listen and repeat. Listen and repeat.

      Adrirena gertatu zenean, todacieneko lore plastikero bat ematen nuen neure butanero-kamiseta pegatuarekin eta kolonia merke usainarekin. Goiz erdira arte baino ez nuen aguantatu institutuan: herrira jaitsi nintzen, cocacola bat erosi nuen veinticuatro horasean eta imitaziozko perfumeak probatzen ibili nintzen Goiaran, lagun bati oparitzeko usaindu nahi nituela ta. Adrirena gertatu zenean, gauza asko nahi nituen.

      Extensioak jarri nahi nituen ilean, tribal bat tatuatu nahi nuen pelbisean, pastilla itxurako piercing haietako bat ipini nahi nuen mingainean. Eta farmaziara joan nintzen. Eta hirugarren zuloa egin nuen ezkerreko belarrian. Nonbaitetik hastearren.

      Adrirena gertatu zenean, ez nuen lokalean aurkitu bila joan nintzaionean eta dozena bat perdida egin nizkion bata bestearen atzetik. Belarritakoa erakutsi nahi nion, de puta madre geratzen zaizu esan ziezadan, eta buenorra nengoela, eta lista nintzela: nire lagun kinki guztiak batera baino listagoa zara, esaten zidan. Baina egun hartan ez zidan erantzuten eta markesaren parkeko bankuetako batean etzanda egon nintzen, ondoan jesarrita bolilloak egiten ari ziren andren puebloko kontuak entzunez.

      Adrirena gertatu zenean, Segiko kartelak ikusi nituen kalean eta zelo zatiak haginekin mozten eta Etxebari egidazu-ume-bat aurpegiarekin pasatzen imajinatu zintudan. Adrirena gertatu zenean, geroago ta ohar gutxiago bidaltzen zenizkidan klase-bitarteetan eta geroago ta sarriago joaten zinen Irati Barrainkuak lantzean taberna batean uzten zizkizun paper txatal doblatuak jasotzera. Adrirena gertatu zenean, zeuri ere edozer gerta zekizukeela pentsatu nuen lehenengo aldiz.

      Atzera instituturantz nindoan, motorrarekin hurreratzen ikusi nuenean: hamar bider deitu dizut, tio. Eske bateriarik barik geratu zait mobila. Ah. Ostia, zulo bat egin duzu belarrian! Bai. De puta madre geratzen zaizu. Badakit. Igoko zaitut eskolara? Zeu nora zoaz, ba? Mariguanetara, Olaberekin. Amaitzen duzuenean pasatu bila, baina Olabe barik. Pasatuko naiz. Eta hortik aurrerakoa badakizu: ni instiko atean utzi ninduen, bera Sarrimendirantz joan zen eta, bueltan zetorrela, frenoak huts egin zion. Fin.

      Diskoa raiatu balitzait lez entzuten dut, Polly: Adrirena gertatu zenean, Agarreko atartera agertu zitzaidan Olabe; Adrirena gertatu zenean, eskerrak zeuri pasau ez jjatsun esan zuen Bedak; Adrirena gertatu zenean, itzalita zeneukan mobila. Eta, piztu zenuenean, ez zenidan deia itzuli.

IV.

31.

Deitu nizun, esango zenidake. Baina ez segituan. Baina deitu nizun. Baina ez zenidan erdirik ere entzun. Ez zenidan neu zer moduz nengoen galdetu. Ez zenidan Irati Barrainkuarekin Topagunera zindoazenik esan. Eta horrek ze zerikusi dauka istripuarekin, pentsatuko duzu. Ba, zuretzat, batere ez, seguruenik. Baina, niretzat, handia. Nik Antenatresen domeka arratsaldeetan ematen zituzten pelikuletako niñera akonplejatuek ugazabandreak imitatzen zituzten moduan imitatzen zintudan zu: Kendra persigue a la señora Conelly. Frekilloa utzi nuen, zure moduan. Kamisetei lepoak eta barrenak moztu nizkien, zure moduan. “Kontzentra”, “mani”, “estupa” eta “fula” esaten hasi nintzen, zure moduan. Eta zu, konturatzen ez: Conelly andreak lehenengo minututik zuzentzen dizkio pronuntziazio akatsak Kendrari, baina sekula ez du astirik edukitzen bere trauma infantilak entzuteko; Conelly andreak zer-egingo-nuke-nik-zu-barik esaten dio goizetan Kendrari, baina iluntzeetan ez du barbakoetara gonbidatzen; Conelly andreak usaindu ere ez du egiten Kendra enkabronatzen ari denik eta, pelikularen amaieran, bera, edo bere senarra, edo biak hiltzen ahalegintzen denean, harritu egiten da. Segitzen didazu?

      Zu Etxarriko lupetz-zelaietara Namek planetan kanpin-denda bat montatzera bazindoaz lez sartu zinenean, ni Adriren amari deitzen, eta eskegitzen, eta berriz ere deitzen ari nintzela, ostia. Eta hartu zidan hiru-lau aldietako bakar batean ere ez nintzen erantzuteko gauza izan. Zer moduz semea. Zer moduz zu. Zer moduz familia. Ezer ere ez nion galdetu eta, azkenean, Olabek SMS bat bidali zidalako jakin nuen bizkarrezurra txikitu zuena. Ezustean, esaten dena, ez ninduen harrapatu; motorrean irteten ginen bakoitzean ikusarazten zizkidan Largok nire akabera izan zitezkeen errebueltak, bide izkinak eta zangak: zuk jo baztarra, esaten zidan, ni ez naz lorak ipintten juengo ta.

      Loreak dira gauza bat, ikusten ditudan lekuan ikusten ditudala, tristura zahar bat usainarazten didatena. Agarregatik dela uste dut. Ze, Agarren, klase guztietako ontzietan erein izan dira loreak. Jogur potoetan. Sagardo botiletan. Pintura latetan. Balde zulatuetan. Eta nik hantxe egon nahi nuke orain.

      Atarteko banku korrituan etzanda egon nahi dut, begiak zarratuta. Helikotero hotsa entzun nahi dut sukaldeko bentanatik, Largo telebistari bolumena altxatzen eta ziklisten abizenak boz goran irakurtzen. Ama ondoan eser dakidan nahi dut, Max Centerrera eramango nauela esan diezadan nahi dut. Amama nahi dut, hazitegia altzoan daukala: honek siemprevivak ixengo die, honek zurijjek eta honek morauek, eta apurtxu bat hazi arte ure ein biher jjake, baina epela, txistuen modukue.

      Kontua da orduan ez nuela nahi, ez atarteko sabaiko habietatik jausten ziren enarakumeen moduan tripaz gora agonizatzen geratzerik, ez kalera jaitsi eta nire kuadrillako nesken kareto penatuak ikusterik. Nahiko nuen, zer dakit bat nik, umetan zu inpresionatzeko egiten nuen moduan eskua ahoan sartu eta odola atera arte haginkatzen saiatzea. Hori inposiblea da, esaten zenidan, odoletan hasi baino lehen utziko zenioke kosk egiteari. Berdin dit, Polly. Berdin-berdin dit. Eta zidan. Eta egin nintzena da bankutik altxatu eta ama ta amamarekin motiborik barik haserretu: utzi bakean, esan nien. Buelta bat ematera noa, esan nien. Ez naiz suizidatuko, esan nien. Eta aldegin nuen.

      Nire arbasoetako zenbatek egin behar izan ote dute arineketan otso-lekuetatik bizirik irteteko, nik iheserako sena hain garatuta eduki dezadan.

32.

Arratsalde hartan, kanuto pare bat erre eta pultsazioak minimoetara jaitsita egoteko suge-zulo baten bila aldendu nintzen etxetik. Eta, ez dakit zelan, baina Goiketxeko pinadiko rulot abandonatu harekin akordatu nintzen. Artean guztiz borratu barik zeuzkan aurkitu genuenean atean pintatu genizkion letrak. T X A B O L A. Eta zuen ganbaratik eraman genituen kojinak eta manta bat ere bai sofacamaren gainean ipinita.

      Baina kontatu nahi nizuna ez da hori. Kontatu nahi nizuna da, leihora hurreratu nintzenean, neskato haiek ikusi nituela barruan: batak kalkomaniaz beterik zeukan besoa eta besteak plastikozko bolatxodun pultsera bana zeukan eskumutur bakoitzean. Ber-bertan ikusten ditut: mahaiaren gainean errotulki ilara bat kolokatzen ari dira eta pultseradunak itxaroteko agindu dio besteari; denak ordenatu arte ezin gara hasi. Baina zertarako ordenatu nahi dituzu. Ba koloreak hobeto aukeratzeko. Ba ni aspertzen ari naiz. Baina pinturak neureak dira. Kalkomaniaduna harraskako txorrota igotzen, jaisten, igotzen. Eta pultseraduna, operazio-gelan diharduen zirujauaren prezisioarekin, errotulkiak estutxetik banan-banan ateratzen.

      Amaitu duenean, Super Bateko motxila bat atera du mahaipetik eta, motxilatik, folioz beteriko karpeta bat eta liburu bi. Aladdinena ta Sirenitarena. Zein nahi duzu, diotso besteari. Aladdin. Nik Sirenita orduan. Eta sofacamaren gainean belaunikatu da. Liburua Ariel soinekoz jantzita agertzen den kapituluan zabaldu eta kristalaren kontra jarri du, folio batekin estalita kalkatzen hasteko. Lehenengo egin arkatzez, dio, txarto irteten bazaizu, borratzeko. Kalkomaniadunak, bien bitartean, errotulki gorria lekualdatu du, arrosaren ondotik horiaren ondora, eta bibote sendo bat pintatu dio Aladdinen tximuaren orri beteko irudiari: aspertuta jarraitzen dut, hasi da armairu-tapak zabaltzen, ez daukat marrazteko gogorik. Baina marraztu egingo genuela esan duzu lehen. Nik ez, zeuk esan duzu. Baina zuk baietz esan didazu. Ba orain ez daukat gogorik. Zeugatik ekarri ditut gauza guztiak honaino. Ba oso ondo, baina ni aspertuta nago eta banoa. Pultseradunak geratzeko eskatu dio, geratu apurtxo batean, mese, porfi, plis. Harik eta tximuaren biboteak ikusi dituenean negarrez hasi den arte: liburuan pintatu duzu, zergatik liburuan, zergatik tximuari. Ez zaio hainbeste igartzen. Bai, igartzen zaio. Ba barkatu. Ez dizut barkatzen. Ba zeuretzat okerrago.

      Kalkomaniaduna karabanatik jaitsita egon da ordurako, baina nire alderantz barik, besterantz irten da eta ez nau ikusi. Barrukoak bai, segituan ikusi nau: nor zara zu, dio, nor zara. Eta ni, Polly, zu ez bezala, naizena da umeekin tratatzen ez dakien persona mota. Baina zu nor zara. Nire aittitte-amamak hor behean bizi dira, esan diot. Ah. Baina trankil, banoa. Ez, ez joan, etorri barrura. Eta sartu egin naiz. Eta mahaiaren alde banatan jesarri gara.

      Zenbat kolore, diotsat. Bai, baina Jonek dena izorratu du, Jonek beti izorratzen du dena… Eta errotulki gorria hartu du, horiaren ondotik kentzeko: hauek ezin dira elkarren ondoan ipini. Eta ni isilik. Eta bera negarrez. Eta altxatzen du burua, eta non diosten: ze guapa zaren. Eta ni blokeatuta. Eta bera Arielen marrazkia sinatzen: tori, zeuretzat. Eskerrik asko. Gero errotulkiak gordetzen hasi da. Ni berari laguntzen. Eta, batzen-batzen ari garela, kalkomaniaduna agertu da leihoaren bestaldean. Zure laguna itzuli da, esan diot. Eta Gusyluz baten moduan piztu da. Liburuak, karpeta eta estutxea motxilan sartu, eta badoa. Badoaz. Pinadian behera doaz, ni esku batean kanutoa eta bestean Arielen kalkoa ditudala karabanan utzita.

      Egunotan aurkitu dut berriro Agarreko kaxoietako batean. Marrazkia. Eta oilategitik arrautza bat hartu eta oraindik epel dagoela konturatzen zarenean sentitzen duzun zer hori sentitu dut. Kursi geratu zait, baina egia puta da.

33.

Topagunetik itzuli zinenean, gezurra esan nizun. Ez nintzen hirurogeita hamabi orduz parkineoan ibili; arratsalde batean Max Centerrera eraman ninduen amak eta gainerakoak Agarren pasatu nituen: Largo etxaurrean, Mitxubisiaren bolantearen gainean erdi etzanda siesta egiten, eta amama ta biok sukaldean, Ben Hur eta Rey de Reyes ikusiaz arrozkonletxea jaten. Mortala. Baina ja ez dit inporta kontatzeak. Batere ez. Kontatu egin nahi dizut egi-egiatan nabilela ikus dezazun.

      Eta egi-egiatan diotsut: belarrondoko bat irabazten ari zinen. Batzuk.

      Ze zure lagun borrokillek ze bizimodu zeukaten ez dakit, baina zuk zer egiten zenuen bai. Ni ez nauzu engainatzen, guapa: zu inguruetako Gazte Egun guztietan ibiltzen zinen paella serbitzen eta etxean platera ta basoa mahaian utzita altxatzen zinen albistegia ikustera zindoazela ta, gurasoei, esnea epeltzen zizuten bitartean, burgesten ari zirela esanez. Zuk manifetara ez joatea aurpegiratzen zenidan lehenengo eta, gero, konpromiso familiarrak asmatzen zenituen zipaioen aurrean arineketan egitetik libratzeko. Egunez Xena la princesa guerrera ematen zenuen eta, gauetan, hamabi urterekin oparitu zizuten ositodun pijamarekin lokartzen zinen sofan, koño. Eta hala ere. Kokatu ezinik zebilena neu nintzen, hala ere. Edo hori esan zion Maribe Irigorasek amari eskola utzi nuenean.

      Laostia da. Niri buruz galdetuz gero, irakasle den-denek erantzungo zuketen eskuetatik joan zitzaidala eta, zuri buruz galdetuta, bakar batek ere ez. Nahiz eta ekainean hamar bikain ateratzearren apiriletik aurrera lagunekin irteteari utzi zenion. Nahiz eta astetik astera argalago ta horiago zeunden. Nahiz eta zortzi bikain, osoondo bat eta ondo bat jarri zizkizutenean mikroinfarto batek eman zizun ia.

      Gehiago esango dizut: niri buruz galdetuz gero, irakasle guztiek erantzungo zuketen nire familiari eskuetatik joan zitzaiola eta, zuei buruz galdetuta, bakar batek ere ez. Hortxe utziko dut. Ze, orain, atzera kotxeak raiatzen hasteko gogoa sartzen zait gure irakasleetako batzuekin akordatzen naizenean, baina, momentu hartan, minus inporta zidan haien iritziak, egia esanda.

      Zuk kasu apur bat egiteak inporta zidan momentu hartan. Baina berbak falta nituen. Eta ja ez nekien zelan eskatu. Eta pentsatzen dut horrexegatik amaituko nuela ikasbidaiako asanbladetan ematen zenituen azalpenak boikoteatzen, eta klaseko mutilak mahaian Segitxu de mierda idatz ziezazuten tentatzen, eta azkenean egin nuena egiten. Baina, horretan, sartuko naiz aurrerago. Institutukoaz ari nintzen.

      Esaten, ez nuke zergatik utzi nuen esaten jakingo. Ez zen zehazki ezergatik izan eta, era berean, denagatik izan zen. Klasean tentsio permanentean egoten nintzelako. Trankiltzeko kanutoak erretzen nituelako eta, erreta nengoenean, buruak rulatzen ez zidalako. Apirilaren azkenetan geundelako eta hilabete t’erdian kurtsoari buelta ematea inposiblea iruditzen zitzaidalako. Neure burua bigarrenez errepikatzen ikusten nuelako. Edo Adri tonto geratuko zela esaten zidan hurrengoari ostia bat ematen. Edo beste edozein aberia egiten. Eta berriz tentsioa. Berriz kanutoak. Berriz buklea. Gehiago ez joatea erabaki nuen arte: bihar ez noa. Eta utzi egin nuen. Sinmas.

      Amorru-negarra, Polly. Barbi noviari ilea moztu izanaz damutu zinenean egin zenuen, ba, zuk? Halakoxea etorri zitzaidan.

34.

Amak etsi egin zuen, Bedak kandela bat ipini zidan eta Largok lana eman ziezadan eskatu zion Ereñako ugazabari: menudeldiak ataraten, edo platerak garbitzen, edo komunek, edo beste edozer. Largo oso persona konbintzentea da, Polly. Largok mesede asko egin ditu eskatu barik. Largok jende asko dauka berarekin zorretan. Osaba Aitor kanteran sartu zuen hamazortzi bete zituenean eta ni baba gorriak, karrillerak eta flanak binan-binan serbitzen ari nintzen eskola utzi ta astebetera: ez dadila ezagunik etorri, ez dadila ezagunik etorri…

      Eta Largo, hantxe, hasi nintzen egunean bertan, Josemari gaztearekin eta Txatorekin komedoreko erdirengo mahaian jesarrita capo siziliano bat balitz lez aginduak ematen. Poligonoko biherginei eta gure moduko jentiai, papelezko mantela, esan zidan; txaketiaz datozenei, telazkue. Gero, ardaue ta ogijje. Horrek atara segiduen. Eta jatekue be bai ahal dala, ze sopiek ein bidau miñe erre. Aittu dozu?

      Burutik behera botako nion. Oraintxe ere bai, botako lioke nire parte batek, baina beste parte bat eskertuta dago, zuloa baino besterik ikusten ez nuenean, zeregin bat eta diru-iturri bat edukiarazi zizkidalako. Gauzak diren moduan. Niri, Polly, institututik irtetea munduaren azkena zela sinetsarazi zidaten. Denek. Eta munduaren azkena hura bazen, bataioak, jaunartzeak eta zaldi-janak ez zitzaizkidan extingitzeko lekurik txarrena iruditzen, koma etiliko batekin Saloun ere hilko ez nintzenez gero.

      Umeek ogi-maminak eta ura nahasten zituzten ardo kopetan, andrazkoek haginak pintatzen zituzten eskuko ispiluari begira ezpainak pintatzen ahalegintzen zirenean, eta gizonezkoek hogei euroko eskupekoak uzten zizkidaten mila pezetakoak zirelakoan. Eta ez dizut esango Eurodisneia zenik, ze aguantatu egin behar izaten ziren ume putak, señoronak eta jizonak, ogi bustiak kristaletara jaurtitzen, arrainari lizun usainak hartzen eta kontua artzain-txakur bat  banintz lez txistua jota eskatzen hasten zitzaizkidanean. Eta, horiek denak eginikoan, etxera oinez igo, ama edo amama bila etorri ez bazitzaidan: Ereñatik Agarrera, aldats goran, berrogei minutu; Agarretik Ereñara, aldats beheran, ordu erdi. Egunero. Baina konpentsatzen ninduen, ze lanean nenbilen bitartean, ez nuen beste gauza batzuetan pentsatzen eta, irabazten nuenaz gain, aurreztu ere egiten nuen tabakotan eta patxaranetan mostradore azpitik mangatzen nuenarekin. Tonta, tonta ere ez naizela, Polly. Esan dizut.

      Batere ez dizu inportako beharbada, baina ez naiz hau guzti hau kontatze hutsagatik kontatzen ari. Edo bai; bere garaian kontatze hutsagatik kontatuko nizkizun gauzak dira Ereñakoak, eta ordurako kontatzen ez nizkizunak. Horregatik orain. Ez dakizkizunak argitzeagatik. Eta, jakinda ere, berbarik bueltatu barik jarraituko duzu igual, baina gutxienez jakin.

      Olaberengandik eskapa nenbilela, adibidez. Eguerdioste batean tabernan agertu zitzaidala: ea non sartu nintzen, ea lokaletik noiz pasatuko nintzen, ea dirurik behar nuen. Gintonik bat edan zuen, berrogeita hamarrekoarekin pagatu zuen eta, irtetera zihoala, sukaldeko atera hurreratu zen. Behar bezala tratatzen ez baninduten arazoak edukiko zituztela eta ez-dakit-zer-badakit-zer hasi zitzaien barrukoei; matoiarenak egin nahian, baina Goenkaleko Mariok egingo zukeen moduan. Ez batere sinesgarri. Eta, ostia, ze txarto. Ni ze txarto.

      Handik aste batzuetara, Adriren amak deitu zidan Agarrera: oye, que soy la madre de Adrián… Etxera zekartela esan zidan eta joateko bisitan nahi banuen. Joateko nahi nuenean. Ke fuerte. Kalean ikusten nauenean berba egiten dit oraindik, Polly, eta ez dut ulertzen zelan; errazago enkajatuko nuke aurpegira txistua bota nahi izatea.

      Adriren amak aurpegira txistua bota nahi balit, belaunikatu egingo nintzateke, begiak itxiko nituzke, eta bota nahi baduzu esango nioke. Bota nahi duzunean.

35.

Ez nion bisitarik egin. Behin ere ez. Hasieran goizegi zela esaten nion neure buruari eta atzeratu ta atzeratu, beranduegi egin zitzaidan azkenerako.

      Badakit niri buruz herrian zertzuk zabaldu ziren eta ez naiz detaileetan sartuko, ja ez. Baina gauza bat, bai, esango dizut: harrezkero ez da izan berarekin akordatu ez naizen egunik. Basanimaliak sasi-adarra lez daramatzat motor haren hondakinak orkatilan kateatuta, Polly, eta Berrizera itzultzen naizen bakoitzean egoten naiz baten batek noiz seinalatuko.

      Adrik, berak, sekula ez dit ezer aurpegiratu; istripua eduki zuenetik urtebetera-edo aurkitu nuen lehenengoz sillaruedasarekin kalean, eta orain egiten dituen komentario horietako batekin erantzun zidan orduan ere: hemen nabil, Arrateko subidarako entrenatzen… Eta are mierdago sentiarazi ninduen. Baina ez naiz honekin luzatuko, ze niri ez zait Adriri buruz berbarik egiterik gustatzen, eta zuri ez zaizu interesatzen, eta kontatu nahi dizudana beste gauza bat da.

      Kontatu nahi dizudana Sanjuan bezperakoa da. Zuk urteroko moduan etxerik etxe irteteko deitu zenidan eta ni ipurdia galdu beharrean joan nintzen, akordatzen zara? Zure logelan gaude, entseatzen: zu tente, trikiarekin, eta ni panderoarekin ohe gainean erdi botata. Begira-begira naukazu Ikusi mendizaleak jotzen ari zaren bitartean, baina zu ez zara konturatzen eta neu ere ez, egia esanda. Ez naiz konturatzen zuregelan azkenengoz egon nintzenean zeneukan dekorazio pankarteroa falta denik. Presoen zapia. AHTrik ez-en kalendarioa. Kordel bat plastikozko hiru banderinekin: arrano – izar gorri – arrano. Edo bai; falta denaz konturatu naiz, baina ez horrek esan nahi duenaz. Hori gerora ikusi dut. Opel Astrak eta Renault Meganak zuen etxaurreetan. Zuen aita Largori Telefonicako teknikoak izango zirela esaten eta zu lorik egin ezinik zenbiltzala aitortzen. Niri. Eta sentitzen dut, benetan. Ze gauza bat da uneren batean edo bestean zuri ileetatik tiratzeko gogo erre-erre bat edukitzea. Eta beste bat, oso diferentea, goizaldean etxeko atea bota ziezazukeen edozein maromok eskua gainean jar ziezazun nahi izatea. Eta hori ez, Polly. Hori inoiz ere ez.

      Bien bitartean, mila bider errekreatu dut afalaurre hura eta egia da ordurako urruntzen hasita geundena. Uste dut. Baina ezergatik ere ez nuen pentsatuko zuregelara gehiago itzuliko ez nintzenik. Zuregela pottoki-etxe bat zen ohearen ondoan aterki handi bat eta aterkiaren gainean oherainoko izara bat zabalduta, eta gu erbikume bi izararen azpian belaunikatuta pilak txupatzen. Hormetan koloreak proiektatzen zituen argi-bola baten orbitako mini-eguzki-sistema bat zen zuregela. Euskaraokea. Alaitz eta Maider. Asereje ja deje. Zuregela umetako lagunen umetako gelek ebokatzen duten guztia zen, gehi pottoki-etxearena eta mini-eguzki-sistemarena esan ondoren aipatzen ere ausartzen ez naizen beste pastelada pila bat. Horrexegatik jarraituko dut afalaurre hura isilean errekreatzen. Aurrea ta ostea. Ostea ta zu. Ostea ta ni. Ostea ta Beda.

36.

Segizioan goaz: osaba Aitor, aurrerengo, txorimamua bizkarrean hartuta, zu ta biok osaba Aitorren atzetik biribilketa bat jotzen, eta gure atzetik umeak, txorimamuari deika. Gainerako auzotarrak Intxaurtzeko ortuan daude, bedar sikuz, kartoiz eta ohol zaharrez eginiko Sanjuan-metaren inguruan zirkulu bat osatzear eta, aldatsean gora ikusi gaituztenean, kantuan hasi dira. Osaba Aitor txistu-joka. Osaba Aitor bide bazterrera japo bat botatzen. Osaba Aitor txorimamua kartoi piloaren gainean ipintzen. Suabe, Aitor, diotso Bedak, suabe.

      Bedak egin du txorimamua. Bedak josi zizkion osabaren kanterako prakak Largoren etxeko alkondara zahar bati. Bedak bete zuen bedar sikuarekin. Txorimamuak lepotik behera sartuta zeraman gurutze-makila ere, Bedak lotu zuen. Bedak egin zion burua lasto-bola batekin eta kamiseta zuri batekin. Bedak pintatu zion aurpegia. Bedak jantzi zion Caja Ruraleko txapela. Eta inork ez zion eskerrik eman. Bedari eskerrik eman barik geratuko naiz, Polly, eta begiak barrurantz zarratuta han urrunean ikusten ahalegintzea baino ez daukat orain: iratze-sorta siku bat eskuan daukala Sanjuan-metara hurreratzen, metxero batekin iratzeari su ematen eta iratzearekin txorimamuari.

      Txorimamua sutan dago nire errekreazioan, eta suaren ondoan zu; negar-musua daukazu eta ez dakit urterokoagatik den, panpina erretzeak penatzen zaituelako, edo beste zerbait gertatzen zaizun; zer gertatzen zaizu, Polly. Zure aita etxeko patxarana eta sagar zumoa banatzen ari da. Zumoa eskaini dit. Patxarana hartu diot. Eta Sanjuen Sanjuen kantatzen jarraitu dut. Korroan gaudenon ahotsak baino gehiago ta afinatuagoak entzuten dira nire errekreazioan. Josemari zaharra, kantatzen. Betzuengo Karmen, kantatzen. Tia Mila, kantatzen. Nire ama. Zure ama. Zu ta biok, kantatzen. Josemari gaztearen semea hamar urte barik hogeita hamar balitu lez potroak kolokatzen, eta Larrinburuko umea txupetea sutara jaurtitzen. Largo sardearekin ari da, gainetik pasatzeko moduko su txiki bat apartatzen, eta Beda Grabieli ezentzunarena egiten: pinadietara helikoteroekin bota dituzten beneno-hautsak, kokoari kontra egiteko barik, atso-agureak fumigatzeko direla diotso, hil arteko jubilaziorik pagatu behar ez izateko. Entzun duzu hori? esan dizut. Eta barre egin duzu. Eta, atzera kantuan hastear gaudela, Urritxeko mutila agertu da lepotik behera ardi-narru bat eta bekokian adar kiribil bat dakartzala. Larrinburuko umea negarrez. Osaba Aitor animalia hotsak simulatzen. Urritxeko mutila garrak saltoan zeharkatzen eta gainerakook bere atzetik. Nire errekreazioan, oinetakoek su hartuta amaitzen dugu denok. Eta, zuk eta biok, elkarri ilea usaintzen. Hori hala izan zen. Ilearena. Erre usaina daukazu, esan nizun. Zuk ere bai, esan zenidan.

      Bat-batean biok bakarrik ari ginen. Bat-batean elkarri etxera laguntzen eta, konbertsazioa luzatzeko, etxetik bide erdiraino atzera egiten. Bat-batean, berriketan. Bat-batean, ezer gertatu izan ez balitz bezala. Eta sentsazio hori, Polly. De puto culo zaudetelako bikotekidea uztea pentsatzen ari zarenean eta derrepente berriro konektatzen duzuenean edukitzen dena. Ez jakitea, alegia: ea benetan ondo zaudeten eta zeuk asmatu duzun de puto culo zeundetela, edo de puto culo zaudeten eta konexio momentu hori izan den asmatu duzuna. Fuertea da.

      Matematikan osoondo bat espero zenuela eta ondo bat jarri zizutela entzutea, hurrengo ikasturterako Latina ta Grekera aukeratu zenituela, udaleku ibiltarietara zindoazela, eta jaietan ez-dakit-zenbat turno zeneuzkala: zapatuan gauza bat egin behar dugu. Ze gauza. Ezin dizut esan. Ba, orduan, zertarako esan didazu? Eske nik esango nizuke… Ba esan. Baina ezin dut. Ez diot inori esango. Badakit. Ba hori. Mobila aldean daukazu? Ba klaro. Ba eraman etxera eta etorri gure garajera. Hasi gara! Ez al didazu esan jakin egin nahi zenuela?

      Hemendik aurrerakoetan ez gara ados egongo eta, behin honezkero, batere ez dio inporta. Nik argi daukadana da neure partea asumitzen dudala. Baina nire partea ez da hau. Hau zeurea da eta, joder, zuk ez zenidan kontatu behar. Ez zenidan ezer kontatu behar.

      Niretzat elkarrizketa hark gau atenporal baten barruan kristalizatuta jarraitzen du, Polly, eta gau atenporal hark astoaren tripan.

37.

Hau pelikula bat balitz, balazoak, esplosioak eta pertsekuzioak hasten diren zatia izango litzateke, baina FBIaren dronerik barik eta amaiera patetiko batekin; gurago izango nuen neuk ere zipaioek kotxetik atera nindutenean aldean neramatzan armak eta joiak plastikillozkoak barik benetakoak izan izan balira. Duintasunagatik. Baina ni mozorroak azkenengo momentuan prestatzen dituenetakoa naiz, zu ez bezala, eta barrakeroekin etortzen zen agure besamotz hari ezpata, kollarra ta eraztunak erosi nizkionean, burutik pasatu ere ez zitzaidan egin komisaria batean pirata tristez jantzita amaituko nuenik.

      Baina egin dezagun berba, joder. Egin dezagun, behingoz, egun hartan gertatu zenaz. Ala zortzi urte bazenitu lez atzamarrak belarrietan sartu eta ezdutentzuten, ezdutentzuten, ezdutentzuten errepikatzen hasiko zatzaizkit ba?

      Kobarde hutsa zara, beti izan zara. Eta ukabilkada batek tripan baino min handiagoa egin zenidan egun hartan. Baina zuk hori ez dakizu, noski, eta nik gauza gehiago dauzkat esplikatzeko; zu hasi, esaten zidaten zipaioek, hasi hasieratik. Eta paella eguna zela esan nien, txosnetara seiak inguruan iritsi nintzela, lanetik bueltan, amak eramanda. Amak eraman ninduela esan nien, joder.

      Akordatuko zara zeu ere: bero egiten zuen oraindik, baina zuek bazkariko mahaiak batzen hasita zeundeten ja; zu ta zure kuadrillakoak Pipi Kaltzaluzez jantzita, Etxebaren kintakoak atso-agurez, eta Irati Barrainkua ta hauek, zapatistaz, trentza luzeekin, eta metrailetekin, eta bizkarrean panpinazko umetxiki bana fular batekin batuta. Irati Barrainkua ta hauek notas batzuk izan izan dira beti. Gero, dantzako mutilak zeuden, rugbilariz. Lokalekoak, erromatarrez, Afedeko tunika kutre batzuekin. Eta, nire kuadrillakoak, pirataz. Pirata guapaz.

      Nik la niña del exorcistaz jantzi nahi nuen, edo Chucky el muñeco diabólicoz. Urtero nahi izaten nuen. Baina sekula ez nituen konbentzitzen, ze mozorro haiekin ezin izango ziren guapa gehi bat jarri, eta nire kuadrillakoen mozorroa horixe izaten da beti: guapa gehi bat joatea. Esan nahi dudana da guapaz joaten direnak beti joaten direla guapaz, eta matxoz joaten direnak beti joaten direla matxoz; kutre joaten direnak beti joaten dira kutre eta neskaformalez joaten direnak neskaformalez joaten dira beti. Eta, horrela, kuadrilla guztiekin.

      Eta niri hau guzti hau zer, esango duzu. Ba zuri hau guzti hau entzutea tokatzen zaizu. Entzutea, koño. Ze badakit nigatik zer pentsatzen zenuen: erdiekin ere ez nintzela enteratzen. Ala ez?

      Horrexegatik ari natzaizu detaile guztiak ematen, gauzekin konturatzen nintzela ikus dezazun; kontrakoa pentsa zenezaten uzten nizuen, baina konturatzen nintzen, Polly. Ni ospitalean amamaren ondoan hilzorian egon zen andrearen moduan: alabak aurrean ez balego lez aritzen ziren amagatik txarto esaka, baina seguru nago inframundutik den-dena entzuten zuena eta, hil orduko, eskuan, edo aurpegian, edo harrapatzen zuen lekuan haginka eginda bietakoren bat pozoitzen ahalegindu zena.

      Ni txosnetara iritsi ta batera konturatu nintzen nire lagunen imitaziozko kopia merke bat ematen nuena, buruan Bedaren painelu loradun bat eta gerrian Bershkako zinturoi extralarge hura ipinita. Lokaleko mutilak urrunetik baino ez nituen agurtu eta, hala ere, konturatu egin nintzen nitaz ari zirena. Niri ez zenidan beste bosten aurrean konbertsaziorik eman nahi izan zuengana hurreratu nintzenean; Pipitxula, Pipitonta, Pipipija, Pipidiota eta Pipiborde, Pipiborroki zelatatzen. Eta ea asmatzen duzun: konturatu egin nintzen.

      Autobusaren mobidaz galdetu nahi nizun, besterik ez. Ze, ikusten zintudan, galtzerdi infantil haiekin, eta peluka laranja harekin, eta sorbaldan tximu-pelutxe bat ipinita, eta arrisku publiko bat iruditzen zintzaizkidan, garbi esanda. Baina puto kasorik egin ez zenidanez, pentsatu nuen: paso, kalimotxo bat eskatzera noa. Eta nire kuadrillakoekin batu nintzen karrozen jaitsierarako.

      Eta, esango didazu: balebale, osondo, baina zipaioei zer kontatu zenien. Zer kontatu zenien zipaioei. Ba, gauza batzuk, bai, kontatu nizkien. Baina zuei buruzkorik ez. Zero. Egin niena izan zen Euskadi Directoko erreportari bati kalean harrapatutako lehenengo gaupaseroak egingo ziokeen kronikaren antzeko zerbait: udaletxeko jardinetan ehunka familia paellerekin, eta kuadrillen jaitsieran gazteak espektakulua ematen, eta ni taberna bakoitzean katxi bat ateratzen, eta ez naiz gogoratzen, eta ez naiz gogoratzen. Sinistu zidaten arte.

      Eta, orain, ba nik ez dizut sinisten esaten didazun zatia etorriko litzateke. Benga, Polly, esan: ez dizut sinisten. Ez noa insistitzen, ze neuk ere bateria gutxigutxi daukat ja. Eta hau amaitzeko gogoa ere bai. Baina, amaitu baino lehen, gauza bi.

      Lehenengo gauza: barkatu. Konturatu nintzen konturatu zinena.

      Karrozen atzetik gindoazen, zu zure kuadrillakoekin eta ni, zuen aurrean, Etxebarekin berbetan. Erre ta erre ari zen, baina edan ez zuen egiten. Eta nik, hala ere, pentsatzen nuen: ostia, zelan dator hau hain trankil Bizkaibus bat gerarazi behar badu. Total, momentu batean, sua eskatu zidala. Eta nik begira edukiko gintuzulako sentsazioa neukala. Eta, metxeroa eman beharrean, ahoan zeukala piztu niola zigarroa. Eta burua bueltatu nuela. Eta bai, guri begira zeunden.

      Eta, bigarren gauza: izorra zaitez. Letra guztiekin.

      Handik apur batera, Etxeba desagertu egin zen eta ni Fondara sartu nintzen, komunera, ze kakalarria etorri zitzaidan. Harrapatu duzu, ezta? Fondako komunean nengoela, taza ez ukitzearren beso biak hormetara luzatuta eta mokordoari sakatzen, Irati Barrainkua ta biok ondoko komunera mozorroak kentzera sartu zinetenean: Jone hori zer, esan zizun, ikusi duzu Etxebarekin? Eta zuk: bai. Lianta bat da, ez? Bastante. Baina lagunak zarete? Keba, umetan egoten ginen, batzuetan, auzoan ibiltzen zelako ta hori, baina laguna ez da. Ba Adrianek istripua eduki ta berehala Olaberekin liatzen hasi zela esan didate. Seguru baietz. Ke fuerte. Ja.

      Ukabilkada batek tripan baino min handiagoa, Polly. Esan dizut.

      Besoek klak egin zidaten eta kastillo intxable baten moduan desinflatu nintzen komunontziaren gainean zu-umea eta ni-umea azpian harrapatuta.

38.

Negar egin nuen, Polly. Eta ez dakit komunean zenbat denbora eman nuen zuek alde eta gero ere. Hamar minutu. Hogei. Ordubete. Ez dakit. Ze, nire buruan, multiplikatuta eta bata bestearen gainean akonpasatuta ari ziren gertatzen ordura arteko pentsamentu guztiak. Geroago ta bizkorrago, bizkorrago, bizkorrago. Eskolan aldapeko sagarraren hiru ahotsetara eta kanonean kantarazten zigutenean lez. Aldapeko sagarraren. Aldapeko sagarraren. Aldapeko sagarraren. Baina letraren amaierara sekula ailegatu barik.

      Irati Barrainkuari laguna ez da esaten entzuten zintudan, behin da berriz, baina, ikusi, niri ilea usaintzen ikusten zintudan. Bizkaibus bat geraraziko dugu, esan zenidan. Udaletxetik txosnetara bitartean, esan zenidan. Karrozak igotzen direnean, esan zenidan. Baina laguna ez da. Ez da. Ez da. Bueno, esan zenidan, guk ez dugu geraraziko; gu bidea zaintzen egongo gara, ni goiko rotondan eta Irati behekoan, mutilek, zera, ekintza amaitu arte. Ze ekintza ta ze ekintzo, tia. Ze ekintza ta ze ekintzo. Niri egin berba normal. Baina laguna ez da. Ez da. Ez da. Irati Barrainkua entzuten nuen zuri lianta bat nintzela esaten, eta zu autobusaren gainera banderola ta bengaladun solidario bi igoko zirela niri kontatzen. Kontatzen ez, txibatzen. Ze gauza horiek ez dira kontatzen, koño.

      Kontatu izan ez bazenizkit, ez nituen buklean erreproduzituko. Ez nintzen komunetik determinazio harekin altxatuko. Eta ez nintzen forjetako telefono kabinaraino joango. Gauza haiek kontatu izan ez bazenizkit, ez nuen zipaioetara deituko, Polly.

      Deitu egin zenien orduan? Bai. Banekien, eske banekien. Baina segituan damutu nintzen, benetan: etortzen imajinatu nituen, furgoietatik jaisten, zu eramaten… Eta, derrepente nahi nuen gauza bakarra goiko rotondara igotzea zen. Barkamena eskatzea. Zu erreskatatzea. Maitezaitut. Neukerebai. Eta elkarrekin eskapatzea.

      Deika aritu nintzaizun, eten barik, baina zuk ez zenidan hartzen eta nik banekien oinez joanda garaiz iritsiko ez nintzena. Aldats goran eta korrika aguanterik ez daukadalako. Eta, aparte, edanda nengoelako. Eta, ez dakit zelan, baina lokaletik pasatzea otu zitzaidan. Baten bati motorra hartu eta zure bila igotzea. A toda ostia. Baina motorra barik, kotxea suertatu zitzaidan parean. Kasualitatea izan zen, Polly, kasualitate puta bat: Olaberen Saxoa, lokalaren aurreko azeran, musika ta giltzak ipinita. Gol. Bera barruan zegoen. Barruan, lokalean esan nahi dut. Pasa-pasa eginda. Eta ez ninduen kotxea hartzen ikusi.

      Sekula ez naiz hain urduri egon, tio. Akordatzen zara Speed-ekin? Speed pelikula. Sandra Bullock esplosiboz beteriko autobus bat cien por hora gidatzen. Ezin zuen frenatu, ze abiadura jaitsiz gero, eztanda egingo zuen. Ba ni berdin. Baina kotxe tuneatu batekin. Eta Los Angelesen barik, Berrizen. Ni azeleratzen, Polly. Eta kuadrillak eta karrozak, geldi, udaletxearen aurrean. Ez naiz iritsiko, joder. Oier Narbaiza kapotaren gainean jesarri zitzaidan. El que no pite, no pasa. El que no pite, no pasa. Rugbilariek inguratu egin ninduten. Eta nik martxatrasari eman nion, beheko zebrabideraino; zeuk esanda nekien Etxeba ta beste bi solidarioak ikastola zaharraren hirugarren pisutik udaletxea ta errepidea zaintzen egongo zirena, eta pentsatu nuen: a tomar por culo. Azeleratzen hasi nintzen eta, ikastolaren pare samarrera ailegatu nintzenean, bolantea jiratu nuen: hau zeugatik, Polly. Begiak zarratu nituen. Eta udaletxearen beheko parteko harresiaren kontra estanpatu nintzen.

39.

Lortu nuen autobusarena bertan behera utz zenezaten eta, garbi esanda, ez naiz damutzen; harresi hura edo beste edozein joko nuke oraintxe ere zuri laguntzeagatik.

      Zuk atentzioa deitzearren egin nuela pentsatuko duzu, noski: zergatik ez zinen zipaioak agertuko zirela esanaz Etxebagana zuzenean igo? Ba txibata puta baten moduan geratu nahi ez nuelako. Horrexegatik. Nahiago nuelako jendeak lianta bat nintzela pentsatzen jarrai zezan, ertzainei deika ibiltzen nintzela herri osoan zabaltzea baino. Eta, azkenerako, horixe sinetsarazi nizuen zuri ez beste guztiei. Uste dut. Ze, jakin, oraindik ez dakit zuk zer pentsatzen duzun; ez zenidan gehiago telefonorik hartu, ez zenidan gehiago mezurik erantzun, ez zenidan gehiago aurpegirik eman. Eta zalantza daukat Etxebarenagatik izan zen, edo deiarena sumatzen zenuelako, edo nirekin ikus zintzaten benetan nahi ez zenuelako. Beti edukiko dut.

      Urteetan aritu naiz neure burua torturatzen eta gaur da eguna, zurekin akordatzen naizenean, kulpak gain hartzen didana. Askotan pentsatu izan dut, hala ere, luzera mesede bat egin nizula: nik bazterra jo izan ez banu eta Etxeba ta hauek Bizkaibusa geratu izan balute, gauzak konplikatu egingo zitzaizkizun eta zeuk egingo zenuen kagadaren bat, seguru nago. Esan nahi dudana da nigatik izan ez balitz ez zinatekeela orain zauden lekuan egongo. Orain, bizitzan. Ez orain, orain. Ze, orain, begira non zauden. Begira non gauden, Polly: Andikoako elizan, zu atzeko atearen ondoan zutunik eta ni koruko eskaileretan jesarrita, auzotarrek hartu zuk jauna hil hau zeruan kantatzen duten bitartean. Eta hau ez zen aurreikuspenetan sartzen, joder, ez zen sartzen. Azken-azkenengo momentura arte egon naiz etorri-ez-etorri zu agertuko zinenik jakin barik ere. Baina ez naiz ez etortzen ausartu. Eta, orain, tripak jan behar. Oso jebia da, tio, hau oso jebia da.

      Egun bi dira amama hil zela eta, harrezkero, zuloa zabaltzen zaidan bakoitzean pentsatzen dut amamari kontatuko diot. Eta segundo erdira, ah, ez, amama hilda dago. Ba antzeko zerbait gertatu izan zait zurekin. Eta luzaroan. Diferentzia da Beda ez dela bueltan etorriko, eta zu gaur etorri egin zarela; inoperatibotzat neukan organo adoleszente bat jarrarazi didazu martxan, Pollypocky, pun pun pun pun, odolez bete-beterik.

      Zuk sartzen ere ez nauzu ikusi, baina nik ia ordubete daramat zuri begira, neuk zertzuk esplikatuko nizkizukeen pentsatzen eta zuk zertzuk erantzungo zenizkidakeen imajinatzen. Eta ez nuke esaten jakingo oraindik ere harrapatuta naukazulako den, edo elizkizunetik ebaditu beharra daukadalako. Ze, ikusten dut abadea, eta ezin dut. Eske ezin dut.

      Abadea amamak ortuan hazitako kalak besoekin tapatzen. Abadea amamak garbitu ta plantxatutako tunika izerditzen. Abadea hautsik ez hartzeko amamak zapi batekin estaltzen zuen meza-liburura felipeak botatzen. Ezin dut, tio.

      Eta, bien bitartean, amama bera bisualizatzen dut: nik neskato-neskatotatik dotsiet errespetue abadiei, ume, eurek eskue ipini ta guk mosue emon, hori holantxik zan. Amama udako, zumonaranja tragoan edan behar dela esaten, bitaminak galtzeittu bestelan. Amama neguko, toalla batekin burua estalita eta eukalipto urez beteriko palankana batera makurtuta lurrunak hartzen. Amama eternal, Polly. Eta ez hilkutxa batean, argizarizkoa balitz lez makillatuta eta besoak gurutzatuta. Horrexegatik ez dut hemen egon nahi.

      Osaba Aitor, Largo eta ama ikusten ditut lehenengo ilaran, eta ez dut nahi; hiru marioneta deprimitu hariak etenda, horixe ematen dute buruak, sorbaldak eta besoak orkatiletaraino jausita. Zutuntzen ikusten ditut, Josemari gazteak lagunduta hilkutxa altxatzen eta persona kristalinoz, animalia tristez eta aingeru bustiz osaturiko zeru superpoblatu baten pisuari bizkarrarekin eusten. Ikusten ditut eta ez dut nahi. Baina etorri datoz. Astiro datoz. Aterantz datoz. Tia Mila bere kameraren bila ari den koprotagonista sobreaktuatu bat da hilkutxaren atzean larrosa zuridun koroa batekin, eta ni sasi-aktoresa blokeatu bat platoaren ertzetik eszenara noiz sartu ez dakiena. Hartu zuk, Jauna, hil hau zeruan, betiko bizilekuan.

      Segizioa elizpera irteten eta zu erlojuari begiratzen. Zu buelta ematen. Zu ni ikusten. Ze guapa zauden, Polly. Ze hauskor nagoen, Polly. Ze handi gauden, Polly. Pausa dramatikoa. Zu niganantz hurreratzen eta ni neure burua bideo-joko batean banengo lez bikoizten; nire bertsio bat eskaileretan jesarrita geratu da explosioa noiz gertatuko eta bestea zugana doa, zure parean dago, zu besarkatzen ari da. Ari naiz. Sentsazio definitibo hau. Eta atzera askatzen-askatzen joatea. Nik ez dakit zer esan eta zuk ez diozu ezer. Ze handi gauden, Polly. Ze hauskor nagoen, Polly. Ze guapa zauden, Polly. Ni mukiak eskuarekin kentzen eta zu klinex batekin begiak sikatzen. Hartu zuk, Jauna, hil hau zeruan, betiko bizilekuan.

      Zu segizioaren atzetik elizpera irteten eta ni eskaileretan geratu den beste niaren gainean jesartzen. Ni ur hotzetatik irten berritan lez. Ni insentsibleago. Ni arinago. Eta, hala ere, penatan, Polly. Beste ezerk baino pena handiagoa ematen dit gu helduak ze lagun mota izango liratekeen jakin barik gelditzeak.

40.

Ez dakit zenbat denbora daramadan hemen jesarrita; bost minutu, hamar, hogei. Ez dakit. Eliza husten joan da eta bankuen krakatekoak baino ez dira entzuten ja. Bankuak lozorrotik esnatzen. Bankuak bizkarrak luzatzen. Bankuak zutundu nahi ta ezinda, Betzuengo Karmenek altzoan dauzkaten tapete gorriak ertzetatik tiratuta behar bezala ipintzen dizkien bitartean. Ez diot ezer esan, baina Bedak banan-banan kiribilduta gordeko lituzke sakristiako armairuan, hautsagatik, hezetasunagatik, eta hori.

      Zenbat persona hil ete zien elixie eitten, ume… Eta ni konfesionarioko kortinaren azpitik burua sartuta, amamari entzun nahi ezta.

      Gaur entzungo nioke. Entzuten dut. Eta Enbra orbel usainaren atzetik lez noa erdiko pasillotxotik aldarerantz. Nonok ein dau hau mundu hau, ume, eta gixona ez da ixen, ze gixonak einiko piezak apurtu eitten die. Karmen ikusten dut, auzoko andrek kandelen azpiko platertxora bota dituzten txanpon solteak batzen eta amamaren silueta, aldare barreneko eskaileretan lore-zentro bat ipintzen duen bitartean, erdi bakarrik berbetan: gaur martxauko dau euzkijjek eta bijjer urten eingo dau barriro; ze esplikaziño deko horrek? Ni baten bat begira edukiko banu lez nabil, baina inor begira eduki barik: eskailerak igotzen, aldarea haztatzen, kristalezko pitxerretako ardo hondarrak urarekin nahastuta loreei botatzen nabil. Hori ere egiten zuen amamak. Baina Karmenek ez daki.

      Karmen sakristian dabil, abadearen jantziak tintoreriako plastikoekin batu eta armairuan gordetzen. Eta ni, bere ingurutxoan, zeren bila ez dakidala. Bedaren kamiseta interior bat Cristasol botilarekin bentana-barrenean. Bedaren anorak nobenteroa armairu tapatik zintzilik. Bedaren kaligrafia esparatrapu txatal zurietan: Ur bedeinketue 2015, Ur bedeinketue 2016, Ur bedeinketue 2017, 2018, 2019. Plastikozko botila txikiz beterik dago sakristiako komoda, Polly. Eta zu ta zure aita jaietako programatik meza kentzeko proposatzen oraindik. Puta idearik ez daukazue. Baina ez naiz berriz hasiko, ze enrollatu egingo naiz eta Karmen zeinuak egiten daukat ja: bera kanporantz doala eta irteten naizenean argiak amatatzeko. Bale ba. Interruptore kaxa bat sakristiako ateostean, botoiak esparatrapu zatiekin markatuta: Luz 1, Luz 2, Campaye. Amatatu ditut. Pausa dramatikoa (bis). Eta irten egin naiz.

      Elizpean ere ez da inor geratzen. Karmenek amamaren giltzarekin zarratu du ate printzipala, aittitte ondo zaintzeko esan dit, eta poltsakada txanpon eta kandelarekin aldegin du.

      Nik ez. Nik hementxe jarraitzen dut; uste nuena baino argiago ta epelago dagoelako eta Agarrera joateko barrurik ez daukadalako. Horrexegatik gehienbat. Agarren lantzean bele hil bat eskegitzen zuen zelaiko lizarrondotik Largok eta, beste hamar-hamabi hurreratzen zitzaizkionean, lepoan hartuta eramaten ninduen: beittu, funeral bat. Agarren berba gutxi ta txikiak, Polly. Agarren animaliekin esplikatzen dira gauzak. Eta balio izan dit. Askotan. Baina gaur ez dut esplikazio primitiborik nahi eta elkarri zer esan ez dakigula Largo, ama ta osaba Aitorrekin sukaldeko euli-tirei begira amaitzea, gutxiago. Gaur ez dut ezer nahi. Gautu arte ibiltzea baino ez. Eta hemen nabil.

      Elizaldeko platanondoen azpian nabil. Hatz-bizarrei haginka nabil. Kaminora begira nabil. Eta neskato bi ikusten ditut.

      Bizikleta banarekin datoz: aurretik datorrenarena montanbaik tipokoa da; bestea paseokoa, otzaraduna. Larrinburuko kruzean geratzen ikusten ditut, bizikletak uzten, eta oinez jarraitzen. Montanbaikean etorri dena bide erdian etzan da, Maringo etxeostean, eta bestea Urubillarko kurbaraino jaitsi da. Bestea zutunik geratu da, Polly, jostailuzko soldadutxo bat dirudi kuerda emanda, pauso bi hara, pauso bi hona. Urduritzen ari naiz, tio, urduritzen ari naiz neu ere berari begira. Makurtzen ikusten dut. Zutuntzen ikusten dut. Ahoa eskuekin inguratzen ikusten dut: kotxea! kotxea!

      Etzanda geratu dena ujuka hasi da eta kurbakoa arineketan: kotxea esan dut, Jone! Baina etzanda dagoenak etzanda jarraitzen du; moxala bedartzan lez dabil, besoak eta hankak airean altxatuta garragarraka: itxaron, dio, itxaron apur batean! Monobolumen bat datorkie atzetik bozina joka eta ez dira apartatzen. Apartatu, joder. Arineketan datorrena ikusten dut, eskuak tripan ipinita arnasari eusten, eta etzanda egon dena, esertzen, zutuntzen, bide bazterrera erretiratzen: oso emozionantea izan da! Ez da izan. Ba niretzat, bai! Ba niretzat, ez, ze amak ez dit honetan jolasten uzten eta harrapatu egin gaitu eta zer esango diot orain. Esan neuk agindu dizudala.

      Arineketan etorri dena ikusten dut, Polly, papoak gorrituta doa aldatsean gora. Otzaradun bizikleta hartu du eta monobolumenetik jaitsi den emakumeari eman dio maleteroan sartzeko; ikusten dut. Ni banoa, esan du. Kotxean sartu da eta joan egin dira.

      Bestea ere gorantz doa. Bizikletarekin. Baina oinez. S-ak eginez doa. Eta baztertzen ari dela ematen du. Baztertzen ari da. Bazterrean geratu da. Monobolumena dator bueltan, Polly. Monobolumena eta kurbako neskatoa bentanillatik burua aterata: esan du nire amak ea afaltzera etorri nahi duzun. Bale! Lagunduko dizu bizikletarekin. Ez, ez, sartuko dut neuk. Eta maleteroa zabaldu du. Montanbaika kolokatzen ikusten dut, Polly. Portoia ixten. Neskatoa kotxean sartzen eta kotxea nire pare samarrera jaisten; atzeko asientoan erdi jesarrita, erdi etzanda ikusten ditut biak. Kotxea buelta hartzen. Eta aldatsean gora desagertzen.